data publikacji: 22 czerwca 2020
tekst: Kacper Kaczmarek (2019)
aktualizacja: Redakcja (22.06.2020)
Jan Lenica to bezdyskusyjny filar Polskiej Szko艂y Plakatu wskazywany zazwyczaj jako, je艣li nie pomys艂odawca, to popularyzator tej nazwy1. Zaznaczy艂 sw膮 obecno艣膰 nie tylko w sztuce projektowania plakatu, ale r贸wnie偶 na polu innych dyscyplin artystycznych. Z艂ama艂 鈥� jak wyja艣nia W艂odzimierz Matuszewski 鈥� disnejowski styl animacji w celu otworzenia tej dziedziny na bardziej abstrakcyjne, niejednoznaczne, powa偶niejsze, autorskie formy2.
W plastyce Lenica wykorzystywa艂 wiele technik, porusza艂 r贸偶norodne tematy, 偶onglowa艂 gatunkami i 艣wiadomie nimi operowa艂, wypracowuj膮c w konsekwencji rozpoznawalny charakter linii. W 1963 roku osiedli艂 si臋 w Pary偶u, lecz w dalszym ci膮gu otrzymywa艂 zlecenia z Polski, kt贸rych ch臋tnie si臋 podejmowa艂. Rezultatem takich prac jest plakat Polske surrealister, kt贸ry powsta艂 jako reklama wystawy maj膮cej miejsce w Kunsthal Charlottenborg w Kopenhadze (co t艂umaczy, dlaczego na plakacie znalaz艂 si臋 napis w j臋zyku du艅skim) w sierpniu 1970 roku.
Praca przedstawia na szmaragdowym tle melonik, a w nim m贸zg, kt贸ry zdaje si臋 by膰 bia艂o-czerwony. Mo偶na przypuszcza膰, 偶e autor zwraca w ten spos贸b uwag臋 na intelektualny charakter tw贸rczo艣ci polskiej reprezentacji artyst贸w oraz na tak膮 cech臋 sztuki surrealistycznej w og贸le. Jednak偶e odcie艅 tej czerwieni to . Do kwestii symboliki warto podej艣膰 z dystansem. Oczywiste jest, 偶e motyw m贸zgu stanowi te偶 偶artobliw膮 trawestacj臋 elementu znanego przede wszystkim z wielu obraz贸w Ren茅 Magritte鈥檃.
1 Sylwia Gi偶ka, Polska Szko艂a Plakatu, Culture.pl, grudzie艅 2006, . W sprawie dyskusji nad nazw膮 Polska Szko艂a Plakatu por. np. Dorota Folga-Januszewska, Oto sztuka polskiego plakatu, wydawnictwo Bosz, Olszanica 2018, s. 24鈥�294; Wioletta Kazimierska-Jerzyk, , IF Kolekcja, 2020.
2 FIlm dokumentalny o Janie Lenicy, .