data publikacji: 15 lipca 2020
tekst: J臋drzej Janicki
Jerzy Treutler, jak sam twierdzi, nale偶a艂 do 鈥瀞zerokiego peletonu鈥�1 tw贸rc贸w Polskiej Szko艂y Plakatu. Wykszta艂cenie odebra艂 niez艂e 鈥� dyplom uzyska艂 w 1955 roku w pracowni Tadeusza Kulisiewicza. Co ciekawe, w tym samym roku i u tego samego profesora szko艂臋 uko艅czy艂 r贸wnie偶 inny z plakacist贸w, kt贸rego dzie艂o posiadamy w Kolekcji 鈥� Hubert Hilscher. Treutler z wyboru swojego artystycznego mistrza przesadnie zadowolony nigdy nie by艂 鈥� twierdzi艂, 偶e lepsz膮 decyzj臋 podj臋li ci studenci, kt贸rzy udali si臋 do pracowni Henryka Tomaszewskiego2. Artysta w historii polskiego wzornictwa jednak na sta艂e si臋 zapisa艂 鈥� wszak to on jest tw贸rc膮 tzw. jask贸艂ki, kt贸ra stanowi艂a znak graficzny przedsi臋biorstwa Moda Polska3.
M贸j pies Wulkan to radziecki film dla dzieci z 1970 roku w re偶yserii Walentina Pierowa. Rzecz jasna, 偶adna sztuka nie ha艅bi, lecz, jak przyznawa艂 sam Treutler4, o wiele bardziej presti偶owe by艂o robienie plakat贸w do film贸w np. francuskich ni偶 bu艂garskich. Radziecki film dla dzieci nie wydawa艂 si臋 wi臋c zbyt 艂akomym k膮skiem dla, b膮d藕 co b膮d藕, wzi臋tego tw贸rcy plakat贸w. Treutler z zadania wybrn膮艂 jednak naprawd臋 bardzo dobrze. Plakat jest ascetyczny i oszcz臋dny w formie. Na monochromatycznym 偶贸艂tym tle artysta umie艣ci艂 podstawowe informacje dotycz膮ce samego filmu oraz sylwetk臋 psa. Czworon贸g uj臋ty jest w silnie zdynamizowanej pozie 鈥� odnosz臋 wra偶enie, 偶e w艂a艣nie l膮duje po dokonaniu jakiego艣 spektakularnego skoku. Ogon, spe艂niaj膮cy funkcj臋 specyficznego statecznika, ucieka poza obrys plakatu. Jedynym prze艂amaniem5 偶贸艂to-czarnej kolorystyki jest bezczelnie wytkni臋ty czerwony j臋zyk psa. Sugeruje on, 偶e imi臋 Wulkan nie zosta艂o mu nadane przez przypadek鈥� Cho膰 nie mam pewno艣ci, czy Krzysztof Ostrowski, projektuj膮c ok艂adk臋 p艂yty 2006 swojego zespo艂u Cool Kids of Death6 prac膮 Treutlera si臋 inspirowa艂, to jednak ten pies z 2006 roku ma w sobie co艣 ze swojego poprzednika z 1970 roku.
Jazda w peletonie do naj艂atwiejszych nie nale偶y. A je偶eli 艣cigamy si臋 w wy艣cigu znanym w 艣wiecie jako Polska Szko艂a Plakatu, to utrzymywanie si臋 w grupie zasadniczej samo w sobie jest gwarantem bardzo wysokiej jako艣ci artystycznej. Du偶o w tym wszystkim chyba jednak kurtuazji samego Treutlera, gdy偶 prace jego, pomimo up艂ywu lat, nadal pozostaj膮 wyj膮tkowo intryguj膮ce.
1 Aleksandra Bo膰kowska, Jerzy Treutler, tw贸rca s艂ynnej 鈥滼ask贸艂ki鈥� Mody Polskiej: Szed艂em na zbyt dalekie kompromisy [rozmowa z artyst膮], Gazeta.pl, wpis niedatowany, 2016, .
2 Ibidem, .
3 Bardzo ciekawy plakat reklamowy stworzy艂 w 1959 roku dla Mody Polskiej Roman Cie艣lewicz: .
4 Alekasnadra Bo膰kowska, op.cit., .
5 Podobne rozwi膮zanie co do kolorystyki zastosowa艂 Julian Pa艂ka, tworz膮c plakat do filmu Faraon Jerzego Kawalerowicza z 1965 roku (). U Pa艂ki jedynym prze艂amaniem pomara艅czowo-czarnej kolorystyki jest bia艂y akcent.
6 Informacje o p艂ycie i ok艂adka: .