Najwi臋kszy "艣mieciarz" farmaceutyki
Blistery farmaceutyczne to najwi臋kszy odpad z grupy tworzyw sztucznych w farmaceutyce. Zawieraj膮 艣rednio 75-85% masowych tworzywa sztucznego (g艂贸wnie polichlorku winylu) i 15-25% masowych folii aluminiowej. Chemicy z U艁 wymy艣lili jak otrzymywa膰 z blister贸w rozdzielone i pe艂nowarto艣ciowe komponenty.To rozwi膮zanie nie tylko ekonomiczne, ale tak偶e ekologiczne. Prawo farmaceutyczne nie reguluje kwestii recyklingu opakowa艅 farmaceutycznych, a jedynie nak艂ada obowi膮zek odpowiedniej utylizacji lek贸w. Blistery farmaceutyczne podlegaj膮 ustawie z dn. 13.06.2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz.U.2013 poz.888).
Innowacyjna metoda
Technologia przedstawiona w wynalazku polega na tym, 偶e blistery posegregowane wed艂ug koloru tworzywa PVC oraz sproszkowane w niskiej temperaturze do odpowiedniej granulacji np. 0,5 mm, umieszcza si臋 w prototypowym zbiorniku wed艂ug w艂asnej konstrukcji. Do zbiornika dozuje si臋 r贸wnie偶 substancj臋 ciek艂膮, rozdzielaj膮c膮 w procesie technologicznym komponenty blister贸w farmaceutycznych.W prototypowym zbiorniku po ustaniu mieszania nast臋puje separacja komponent贸w. Nast臋pnie wyjmuje si臋 rozdzielone komponenty: tworzywo PVC z g贸rnej warstwy oraz aluminium z dolnej warstwy, wcze艣niej wypuszczaj膮c substancj臋 ciek艂膮, rozdzielaj膮c膮. Nast臋pnie oba odseparowane komponenty kieruje do suszenia powietrznego, nie mieszaj膮c tworzywa PVC z aluminium.
Urz膮dzenie prototypowe do separacji blister贸w farmaceutycznych oraz obrazy z wizjera zbiornika przed separacj膮 (A) i po separacji komponent贸w (B).
W technologii wed艂ug wynalazku wykorzystano okre艣lone zjawiska fizykochemiczne. Wp艂ywaj膮 one na kierunek przemieszczania si臋 odseparowanych komponent贸w w zbiorniku po rozdzieleniu blister贸w farmaceutycznych.Mieszanina separacyjna u偶ywana w zbiorniku zosta艂a tak dobrana aby by艂a niepalna i ma艂o reaktywna w stosunku do komponent贸w blister贸w. Mo偶e ona by膰 wykorzystywana wielokrotnie a偶 do jej ca艂kowitego zu偶ycia a sk艂adniki mieszaniny separacyjnej maj膮 podobne napi臋cia powierzchniowe, sprzyjaj膮ce wnikaniu cieczy pomi臋dzy warstwy komponent贸w blister贸w.
Odseparowane w procesie technologicznym tworzywo PVC oraz odseparowane i stopione aluminium.
B臋d膮 patenty, ju偶 s膮 nagrody!
Kieruj膮c si臋 pozytywnymi wynikami laboratoryjnymi i p贸艂technologicznymi z艂o偶ono ju偶 w Urz臋dzie Patentowym RP wniosek o udzielenie patentu na wynalazek pt. Spos贸b separacji komponent贸w odpadowych blister贸w farmaceutycznych zawieraj膮cy opis technologii separacji komponent贸w odpadowych blister贸w (zg艂oszenie patentowe P.421618). Powy偶sze zg艂oszenie patentowe uzyska艂o ju偶 status patentu o numerze PAT.234513 (decyzja DP.P.421618.5.lnog Departamentu Bada艅 Patentowych Urz臋du Patentowego RP z dn. 4 listopada 2019 r.).W Urz臋dzie Patentowym RP z艂o偶ono r贸wnie偶 wniosek o udzielenie patentu na wynalazek pt. Zbiornik do separacji komponent贸w blister贸w farmaceutycznych, kt贸ry jest uzupe艂nieniem technologii separacji blister贸w farmaceutycznych i opisuje konstrukcj臋 prototypowego zbiornika s艂u偶膮cego do tego celu (zg艂oszenie patentowe P.427631). Uzyskane patenty pozwol膮 na komercyjne wykorzystanie wynalazku.Przedstawiony wynalazek zdoby艂 ju偶 uznanie w kraju i za granic膮. Na Mi臋dzynarodowych Targach Wynalazczo艣ci i Projektowania KIDE 2018 w Kaohsiung (Tajwan) wynalazek otrzyma艂 Z艂oty Medal oraz Nagrod臋 Specjaln膮 przyznan膮 przez Toronto International Society of Innovation and Advanced Skills.
Dyplomy i medale otrzymane na Mi臋dzynarodowych Targach Wynalazczo艣ci i Projektowania KIDE 2018 w Kaohsiung (Tajwan).
Jak 艂atwo mo偶na policzy膰, z 1 tony odpadowych blister贸w farmaceutycznych mo偶na odzyska膰 ok. 200 kg aluminium i ok. 800 kg tworzywa PVC. Recykling blister贸w farmaceutycznych mo偶e by膰 korzystny ekonomicznie i energetycznie, szczeg贸lnie w przypadku odpad贸w metali.Aluminium jest metalem zaliczanym do tzw. metali nie偶elaznych, poszukiwanym i maj膮cym du偶e zastosowanie w przemy艣le ze wzgl臋du na jego ma艂y ci臋偶ar w艂a艣ciwy. Potwierdzono, 偶e wydatek energii do wyprodukowania 1 kg aluminium ze z艂omu stanowi 1/10 wydatku energetycznego uzyskania aluminium z rudy. Wydatek energii do wyprodukowania 1 kg tworzywa PVC z odpad贸w stanowi 1/3 wydatku energetycznego uzyskania PVC z nowych komponent贸w.Odseparowany polichlorek winylu mo偶e nadawa膰 si臋 jako wype艂niacz do produkcji artyku艂贸w gospodarstwa domowego a tak偶e po stopieniu mo偶e by膰 przetworzony jako materia艂y z tworzyw w budownictwie.
Wynalazek pod tytu艂em "Spos贸b separacji komponent贸w odpadowych blister贸w farmaceutycznych" zosta艂 opracowany przez naukowc贸w z Uniwersytetu 艁贸dzkiego, z Katedry Chemii Nieorganicznej i Analitycznej Wydzia艂u Chemii. Zesp贸艂 badaczy tworz膮: prof. U艁, dr hab. in偶. Marek Zieli艅ski, kierownik projektu, a tak偶e: dr Ewa Mi臋ko艣, prof. dr hab. S艂awomira Skrzypek i dr Dominik Szczukocki.Pomys艂 zrodzi艂 si臋 w odpowiedzi na zainteresowanie firm chc膮cych zaj膮膰 si臋 recyklingiem tego rodzaju odpad贸w. Dzi臋ki pomocy Centrum Transferu Technologii Uniwersytetu 艁贸dzkiego podj臋to wsp贸艂prac臋 z takimi w艂a艣nie firmami. U nich mo偶na by艂o zaopatrywa膰 si臋 w odpadowe blistery farmaceutyczne i z nimi konsultowa膰 wyniki laboratoryjne i p贸艂technologiczne.
Uniwersytet 艁贸dzki to jedna z najwi臋kszych polskich uczelni. Misj膮 U艁 jest kszta艂cenie wysokiej klasy naukowc贸w i specjalist贸w w wielu dziedzinach humanistyki, nauk spo艂ecznych, przyrodniczych, 艣cis艂ych, nawet medycznych. U艁 wsp贸艂pracuje z biznesem, zar贸wno na poziomie kadrowym, zapewniaj膮c wykwalifikowanych pracownik贸w, jak i naukowym, oferuj膮c swoje know-how przedsi臋biorstwom z r贸偶nych ga艂臋zi gospodarki. Uniwersytet 艁贸dzki jest uczelni膮 otwart膮 na 艣wiat - wci膮偶 ro艣nie liczba ucz膮cych si臋 tutaj student贸w z zagranicy, a polscy studenci, dzi臋ki programom wymiany, poznaj膮 Europ臋, Azj臋, wyje偶d偶aj膮 za Ocean. Uniwersytet jest cz臋艣ci膮 艁odzi, dzia艂a wsp贸lnie z 艂odzianami i dla 艂odzian, anga偶uj膮c si臋 w wiele projekt贸w spo艂eczno-kulturalnych.
Zobacz nasze projekty naukowe na
Tekst: prof. Marek Zieli艅ski, Wydzia艂 Chemii U艁
Redakcja: Centrum Promocji U艁