鈥濸rzegl膮d Socjologii Jako艣ciowej鈥� 鈥� og贸lnodost臋pny, mi臋dzynarodowy kwartalnik 鈥� od lat rozwija refleksj臋 nad jako艣ciow膮 i interpretatywn膮 drog膮 uprawiania socjologii. Publikowane s膮 w nim prace empiryczne, teoretyczne i metodologiczne, a ka偶dy artyku艂 poddawany jest anonimowej recenzji naukowej.
W najnowszym numerze znajdziecie artyku艂y:
Artyku艂 analizuje z艂o偶ony charakter relacji wsp贸艂tworzonych w ramach bada艅 partycypacyjnych. Bazuj膮c na osobistych do艣wiadczeniach z pracy w terenie, autorka odkrywa nowe sensy partycypacji oraz bada relacyjn膮 wulnerabilno艣膰 (ang. relational vulnerability) i jej dynamik臋 osadzon膮 w zaanga偶owanej relacji wsp贸艂tworzonej z jedn膮 z uczestniczek. Tekst podkre艣la transformacyjny potencja艂 wra偶liwo艣ci, w kt贸rej do艣wiadczenia b贸lu i bezsilno艣ci mog膮 prowadzi膰 do si艂y, 偶yciowej m膮dro艣ci i poczucia sprawczo艣ci. Jednocze艣nie artyku艂 zwraca uwag臋 na emocjonalne ryzyko i dylematy etyczne nieod艂膮cznie zwi膮zane z badaniami partycypacyjnymi, stawiaj膮c kluczowe pytania dotycz膮ce r贸wnowagi mi臋dzy wsparciem a potencjaln膮 krzywd膮 emocjonaln膮. Poprzez podej艣cie autoetnograficzne autorka bada, w jaki spos贸b momenty przerwania relacji, takie jak nag艂e wycofanie si臋 uczestnika, mog膮 sta膰 si臋 punktami zwrotnymi w refleksji nad natur膮 bada艅 partycypacyjnych oraz wi臋zi mi臋dzyludzkich tworzonych w ich ramach. Ostatecznie autorka argumentuje, 偶e cho膰 badania partycypacyjne nios膮 ze sob膮 istotne ryzyko, oferuj膮 r贸wnie偶 g艂臋bokie mo偶liwo艣ci dla wsp贸lnego zrozumienia, rozwoju i wzmacniania sprawczo艣ci.
Aleksandra Pi艂at-Kobla, Maria 艢wi膮tkiewicz-Mo艣ny, Magdalena 艢lusarczyk, Anna Prokop-Dorner, Natalia O偶egalska-艁ukasik, Aleksandra Potysz-Rzyman, Marianna Zarychta, Ma艂gorzata M. Ba艂a
W artykule autorki analizuj膮 wyzwania zwi膮zane z kszta艂towaniem kompetencji zdrowotnych w polskich szko艂ach podstawowych na podstawie wywiad贸w z dziesi臋cioma ekspertami z kluczowych obszar贸w kszta艂towania tre艣ci edukacyjnych. Badanie jako艣ciowe pozwoli艂o im zrozumie膰 prakseologi臋 konstruowania program贸w nauczania oraz praktyczne aspekty edukacji zdrowotnej na poziomie szko艂y podstawowej. Wyniki wskazuj膮 na istotne luki w programach, zw艂aszcza w zakresie rozwijania krytycznego my艣lenia i integracji tre艣ci zdrowotnych, co ogranicza efektywno艣膰 nauczania. Zmiany w kontek艣cie pandemii COVID-19 oraz potrzeba dynamicznego dostosowywania program贸w uwidoczni艂y dodatkowe trudno艣ci w kszta艂towaniu kompetencji zdrowotnych uczni贸w. Artyku艂 formu艂uje rekomendacje dla polityki edukacyjnej, koncentruj膮c si臋 na potrzebie lepszego wsparcia nauczycieli, integracji teoretycznych podstaw z praktyk膮 oraz systematycznej ewaluacji realizacji tre艣ci zdrowotnych.
Artyku艂 przedstawia zestawienie trudno艣ci translatorskich zwi膮zanych z t艂umaczeniem 艂udz膮co prostych poj臋膰 stosowanych w naukach spo艂ecznych, analizie dyskursu i psychologii dyskursowej. Przed艂o偶one uwagi towarzysz膮 wydanym w 2023 roku w 鈥濸rzegl膮dzie Socjologicznym鈥� dw贸m przek艂adom tekst贸w Dereka Edwardsa zatytu艂owanym Psychologia dyskursowa oraz Dyskurs, poznanie i praktyki spo艂eczne: bogactwo j臋zykowej i interakcyjnej powierzchni. Celem artyku艂u jest zasilenie nauk spo艂ecznych i bada艅 jako艣ciowych prac膮 teoretyczn膮 nad poj臋ciami stosowanymi w istotnym nurcie w analizie dyskursu, kt贸ry ukszta艂towa艂 si臋 pod znacz膮cym wp艂ywem socjologii (etnometodologii, analizy konwersacyjnej i socjologii wiedzy naukowej). Om贸wione zostaj膮 trzy przypadki: discursive, talk oraz para poj臋膰 艣ci艣le powi膮zanych ze sob膮 handle i manage. Ka偶dy z nich jest przedstawiony na tle kryteri贸w, kt贸re ich polskoj臋zyczne odpowiedniki powinny uwzgl臋dnia膰, aby oddawa艂y powierzony im przez psychologi臋 dyskursow膮 sens teoretyczny i empiryczny. Zastosowane warianty t艂umaczeniowe zostaj膮 obja艣nione w por贸wnaniu z ich najsilniejszymi, ale niewykorzystanymi konkurentami oraz w zestawieniu z pojmowaniem tych samych poj臋膰 w wybranych podej艣ciach w jako艣ciowych badaniach spo艂ecznych.
Maria Stojkow, Ahmet Yasuntimur
Migracja g艂臋boko kszta艂tuje do艣wiadczenia spo艂eczne, kulturowe i psychologiczne jednostek. Studenci muzu艂ma艅scy, jako odr臋bna grupa migrant贸w, staj膮 w obliczu wyj膮tkowych wyzwa艅 i mo偶liwo艣ci w procesie tworzenia sieci spo艂ecznych w spo艂ecze艅stwach przyjmuj膮cych. Niniejsze badanie analizuje, w jaki spos贸b relacje spo艂eczne nawi膮zane przez student贸w muzu艂ma艅skich w Krakowie wp艂ywaj膮 na proces adaptacji oraz ich poczucie przynale偶no艣ci. Przyjmuj膮c podej艣cie fenomenologiczne, dane zebrano za pomoc膮 cz臋艣ciowo ustrukturyzowanych wywiad贸w pog艂臋bionych, kt贸re nast臋pnie poddano analizie tematycznej. W badaniu wzi臋艂o udzia艂 14 student贸w muzu艂ma艅skich (10 m臋偶czyzn i 4 kobiety). Wyniki wskazuj膮 na dwie powi膮zane ze sob膮 kwestie: 艣rodowisko spo艂eczne i izolacj臋 鈥� odzwierciedlaj膮ce ograniczon膮 interakcj臋 z lokalnym spo艂ecze艅stwem i poleganie na kulturowo podobnych sieciach 鈥� oraz wytrwa艂o艣膰 i osobiste zaanga偶owanie w budowanie wi臋zi, ukazuj膮ce indywidualne sposoby radzenia sobie z wyzwaniami spo艂ecznymi i poszukiwaniem w艂asnego miejsca. Studenci z kraj贸w muzu艂ma艅skich do艣wiadczaj膮 cz臋艣ciowej integracji, w du偶ej mierze opartej na znanych im sieciach kontakt贸w, jednocze艣nie podejmuj膮c aktywne dzia艂ania, by odnale藕膰 si臋 w nowym 艣rodowisku. Wyniki te wskazuj膮 na potrzeb臋 wprowadzania bardziej inkluzyjnych praktyk wspieraj膮cych integracj臋 w wielokulturowych przestrzeniach akademickich.
Maria Bana艣
Katarzyna Nizio艂ek
Waldemar Dymarczyk, Tomasz Marcysiak
O czasopi艣mie
鈥濸rzegl膮d socjologii jako艣ciowej鈥� umo偶liwia swobodny przep艂yw informacji i integracj臋 艣rodowiska socjolog贸w jako艣ciowych. Publikowane s膮 prace empiryczne, teoretyczne i metodologiczne dotycz膮ce wszystkich dziedzin socjologii, a tak偶e artyku艂y opatrzone dokumentacj膮 danych (data articles). Szanuj膮c tradycj臋 nauk opartych na idei rozumienia (verstehen) zjawisk spo艂ecznych, czasopismo kontynuuje refleksj臋 nad jako艣ciow膮 i interpretatywn膮 drog膮 uprawiania socjologii. D膮偶y do wsp贸艂pracy, integracji i rozwoju 艣rodowiska naukowego, podejmuj膮c inicjatywy w imi臋 warto艣ci otwarto艣ci i rzetelno艣ci.
Punktacja MEiN: 70 punkt贸w (stycze艅 2024)
To numer, kt贸ry 艂膮czy empiryczne badania z refleksj膮 nad wsp贸艂czesnymi wyzwaniami spo艂ecznymi. Dzi臋kujemy Autorom i Recenzentom za wk艂ad w rozw贸j czasopisma!
Link do ca艂ego numeru znajdziecie .
Artyku艂y s膮 dost臋pne online za darmowym pobraniem.
Zapraszamy do lektury tekst贸w, kt贸re poszerzaj膮 granice wiedzy o procesach spo艂ecznych i integracji w 艣wiecie akademickim!