data publikacji: 22 czerwca 2020
tekst: Aleksander Zakosztowicz (18.03.2019)
Autorem plakatu jest Waldemar 艢wierzy 鈥� polski artysta plakatu, propagator tej dziedziny sztuki w Polsce i na 艣wiecie, wsp贸艂tw贸rca Polskiej Szko艂y Plakatu, wyk艂adowca Akademii Sztuk Pi臋knych w Warszawie i Poznaniu1.
Na XI ods艂on臋 festiwalu Warszawska Jesie艅 w 1967 roku zaprasza艂 plakat jak偶e charakterystyczny dla czasu swego powstania, nawi膮zuj膮cy do 艣wiatowej popularno艣ci op-artu 鈥� zasadniczo sztuki oddzia艂ywania na oko widza. W miar臋 wpatrywania si臋 w plakat okazuje si臋, 偶e niewiele dzieli jednak wzrok od s艂uchu...
Nie ze z艂udzeniem wszak偶e ma si臋 tu w najwi臋kszej mierze do czynienia, a z wizualnym przedstawieniem zjawiska, jakim jest d藕wi臋k, i to na dw贸ch poziomach. Po pierwsze, jak widzimy, za艂amuje si臋 fala w o艣rodku2 鈥� ten, zlokalizowany przy lewej kraw臋dzi, generuje drganie biegn膮ce do prawej, burz膮ce pierwotnie statyczn膮 struktur臋. Po drugie, mamy tu do czynienia z muzyk膮 przechowywan膮 na trwa艂ym no艣niku 鈥� jak偶e trudno nie pokusi膰 si臋 bowiem o skojarzenie z odci艣ni臋t膮 w materiale pami膮tk膮 po pracy oscyloskopu, czyli z p艂yt膮 winylow膮 pe艂n膮 rowk贸w o nieregularnym biegu.
Tak oto autor wykorzystuje sw贸j warsztat do wytworzenia u ogl膮daj膮cego dozna艅 polisensorycznych. Tonacja kolorystyczna, w jakiej utrzymany jest obraz, osadza te wszystkie zjawiska w porze jesiennej, 艂agodnej r贸偶norodno艣ci czerwieni i r贸偶u.
Jak wida膰 wi臋c, daje si臋 tu nieodzownie do zrozumienia, jak nieoczywist膮 i intryguj膮c膮 jest muzyka. Zdawa膰 by si臋 mog艂o, 偶e wy艂膮cznie brzmieniem odzywa si臋 do odbiorcy. A jednak, dzi臋ki plakatowi, jeszcze przed jej us艂yszeniem mo偶emy j膮 widzie膰 i pod膮偶a膰 w kierunku, jaki ona wyznacza.
1 Zob. np. Waldemar 艢wierzy, wydawnictwo Armarium, Warszawa 2000.
2 Czyli substancji, inaczej materii sk艂adaj膮cej si臋 z obiekt贸w (cz膮stek, atom贸w) maj膮cych niezerow膮 mas臋 spoczynkow膮 (sic! 鈥� RED.)