Naukowcy b臋d膮 starali si臋 odpowiedzie膰 w projekcie na pytanie, jak膮 rol臋 odegra艂a szeroko rozumiana edukacja w procesie modernizacji spo艂ecze艅stwa w Kr贸lestwie Polskim i na pozosta艂ych ziemiach polskich w zaborze rosyjskim? Brany b臋dzie pod uwag臋 okres rewolucji 1905 r., jak r贸wnie偶 lata porewolucyjne i czas I wojny 艣wiatowej. Edukacja, o艣wiata i wychowanie mia艂y s艂u偶y膰 zachowaniu to偶samo艣ci narodowej i budowaniu spo艂ecze艅stwa nowoczesnego oraz kreowaniu postaw obywatelskich.
- Formu艂uj膮c program przebudowy relacji spo艂ecznych w latach 1905-1918 spo艂ecznicy, uczeni i publicy艣ci propagowali nowe wizje i idea艂y, ale tak偶e ukazywali 藕r贸d艂a napi臋膰 i konflikt贸w spo艂ecznych - m贸wi dr hab. prof. U艁 Aneta Bo艂dyrew, kierownik projektu.
- B臋dziemy analizowa膰 rozwa偶ania teoretyczne i dzia艂ania praktyczne, kt贸re uka偶膮 warunki tworzenia spo艂ecznego systemu opieki, wychowania i edukacji u progu niepodleg艂o艣ci. Tym samym chcemy zrozumie膰 okoliczno艣ci budowania struktur odrodzonego pa艅stwa polskiego, a tak偶e okre艣li膰 kontynuacje lub ich brak - dodaje Bo艂dyrew.
Jak b臋d膮 przebiega膰 badania?
Zostanie przeprowadzona szeroko zakrojona kwerenda archiwalna w Polsce, Litwie, Ukrainie i Rosji oraz kwerenda w obszarze czasopi艣miennictwa. Nast臋pnie zebranie, analiza i publikacja 藕r贸de艂 pozwol膮 na zbadanie spo艂ecznego modelu edukacji, popularyzacji nauki, o艣wiaty szkolnej i pozaszkolnej oraz opieki i wychowania na ziemiach polskich zaboru rosyjskiego w latach 1905-1918. Model ten, traktowany jako jeden z fundament贸w dziedzictwa niepodleg艂o艣ciowego, by艂 fundamentem rozwi膮za艅 wprowadzanych w odrodzonym pa艅stwie. Podj臋te zostan膮 tak偶e badania biograficzne nad dzia艂aczami o艣wiatowymi i spo艂ecznymi. R贸wnolegle badane b臋d膮 postawy spo艂ecze艅stwa wobec m艂odzie偶y jako wyodr臋bnianej grupy.
Jest to bardzo wa偶ne, poniewa偶 na pocz膮tku XX w. widoczny by艂 wzrost zainteresowania m艂odzie偶膮 oraz rosn膮ce znaczenie m艂odego pokolenia w 偶yciu publicznym. Publikacje w tym zakresie dotyczy膰 b臋d膮 formu艂owanych na pocz膮tku XX w. na ziemiach polskich idei i koncepcji zwi膮zanych z m艂odzie艅czo艣ci膮, statusem, miejscem i funkcjami m艂odzie偶y w spo艂ecze艅stwie w latach 1905-1918, form dzia艂a艅 opieku艅czych, wychowawczych i edukacyjnych wobec m艂odzie偶y oraz inicjatyw samej m艂odzie偶y.
- Chcemy aby efektem projektu by艂y publikacje edytorskie, bibliograficzne oraz s艂ownikowe, przydatne w warsztacie badawczym specjalist贸w w zakresie nauk humanistycznych i spo艂ecznych oraz cykl artyku艂贸w, zamieszczanych na 艂amach periodyk贸w naukowych. Publikacja tekst贸w 藕r贸d艂owych i bibliografii adnotowanej pozwoli na dostarczenie materia艂贸w do przysz艂ych bada艅 specjalistom z r贸偶nych dziedzin wiedzy - historii, pedagogiki, socjologii, antropologii kulturowej, psychologii etc. - wyja艣nia Aneta Bo艂dyrew.
Charakterystyczn膮 cech膮 prac badawczych jest interdyscyplinarno艣膰 i r贸偶norodno艣膰 metod - wykorzystanie m.in. narz臋dzi psychohistorii, mikrohistorii, humanistyki afirmatywnej. Wi膮偶e si臋 to z uczestnictwem w zespole specjalist贸w w zakresie historii, historii wychowania, kulturoznawstwa, filologii polskiej, dziennikarstwa, bibliotekoznawstwa i psychologii.
Do zespo艂u badawczego nale偶y 12 os贸b z 6 uczelni, w tym 5 pracownik贸w Katedry Historii Wychowania i Pedeutologii Uniwersytetu 艁贸dzkiego (dr hab. prof. U艁 Aneta Bo艂dyrew, dr hab. prof. U艁 Grzegorz Michalski, dr hab. prof. U艁 Iwonna Michalska, mgr Ma艂gorzata Krakowiak, mgr Karolina Firaza). Pozostali wykonawcy projektu reprezentuj膮 nast臋puj膮ce uczelnie: Uniwersytet Miko艂aja Kopernika w Toruniu, Uniwersytet Wroc艂awski, Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Marii Curie-Sk艂odowskiej w Lublinie, Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach.
Badania b臋d膮 realizowane przez 5 lat.
Projekt "Edukacja, o艣wiata i wychowanie w kszta艂towaniu polskiej nowoczesno艣ci i niepodleg艂o艣ci w latach 1905-1918" jest kolejn膮 interdyscyplinarn膮 i przekrojow膮 koncepcj膮 humanist贸w z Uniwersytetu 艁贸dzkiego, kt贸ra znalaz艂a uznanie w ocenie niezale偶nych ekspert贸w.
Materia艂 藕r贸d艂owy: dr hab. prof. U艁 Aneta Bo艂dyrew
Redakcja: Centrum Promocji