Mi臋dzynarodowy zesp贸艂, z kt贸rym wsp贸艂pracuje 艂贸dzki geoarcheolog, rekonstruuje szczeg贸艂y 偶ycia osady po艂o偶onej nad dawnym jeziorem w dolinie Serteji. Jak wykazuj膮 badania, jej mieszka艅cy potrafili dobrze wykorzysta膰 znajduj膮cy si臋 nieopodal akwen. On zapewnia艂 im po偶ywienie oraz surowce niezb臋dne do przetrwania. Przeanalizowanie 艣lad贸w, pozostawionych przez dawnych mieszka艅c贸w dzisiejszego obwodu Smole艅skiego, daje mo偶liwo艣膰 nie tylko poznania szczeg贸艂贸w ich 偶ycia. Badania prowadzone przez 艂贸dzkiego naukowca przybli偶aj膮 r贸wnie偶 wp艂yw zmian klimatycznych na funkcjonowanie dawnego osadnictwa. By艂 to czas waha艅 klimatycznych, kt贸ry mia艂 wp艂yw m.in. na zmiany poziomu w贸d jezior i przekszta艂cenia ro艣linno艣ci.
Neolityczni osadnicy 偶yli w domach budowanych na drewnianych palach i usytuowanych ponad poziomem wody lub na brzegu p艂ytkiego jeziora. Badacze odkryli tak偶e kosze do przechowywania zapas贸w, fragmenty tkanin z 艂yka, pu艂apki i sieci na ryby oraz pozosta艂o艣ci bogato zdobinowej ceramiki. Ludno艣膰, kt贸ra zamieszkiwa艂a wtedy te tereny, opiera艂a podstawy swego utrzymania przede wszystkim na rybo艂贸wstwie, za艣 z ryb przygotowywano g臋sty wywar gotowany w glinianych garnkach, kt贸re odkryto podczas prac wykopaliskowych.
- Archeolodzy z Pa艅stwowego Muzeum Ermita偶 w St. Petersburgu prowadz膮 badania w rejonie doliny rz. Sertejki od lat 70. XX w. Od kilkunastu lat kierownikiem bada艅 jest Dr Andrey Mazurkevich. Od 2013 r. w badaniach bior膮 udzia艂 ekspedycje z Polski, pod moim kierunkiem, kt贸rych g艂贸wnym celem s膮 studia z zakresu geologii, geomorfologii i paleogeografii obszaru. Bardzo wa偶nym elementem tych prac s膮 analizy paleoekologiczne kolejnych rdzeni osad贸w biogenicznych. Zaanga偶owani s膮 w nie specjali艣ci z Polski, Rosji, Niemiec, Francji, Finlandii, Wielkiej Brytanii. Obecnie nasze wysi艂ki skupione s膮 na rekonstrukcji warunk贸w 艣rodowiskowych funkcjonowania osad palafitowych z III tys. p.n.e. zamieszkiwanych przez grupy my艣liwych-zbieraczy, kt贸rzy na szerok膮 skal臋 zajmowali si臋 r贸wnie偶 rybo艂贸wstwem. Badania realizowane s膮 w ramach grantu NCN - precyzuje prof. Piotr Kittel.
Jako najwa偶niejsze osi膮gni臋cia dotychczasowych bada艅 mo偶na wykaza膰:
路 badania paleogenetyczne szcz膮tk贸w kostnych dw贸ch m艂odych kobiet w wieku ok. 14-16 i 18-20 lat, kt贸rych wiek radiow臋glowo okre艣lono na oko艂o 2700-2500 lat p.n.e.; pierwsze rezultaty bada艅 paleogenetycznych dowodz膮, 偶e obie kobiety by艂y spokrewnione ze sob膮, a jednocze艣nie zbli偶one genetycznie do neolitycznych spo艂eczno艣ci zamieszkuj膮cych obszary dzisiejsze Szwecji, 艁otwy i W臋gier.
路 udokumentowanie lokalizacji badanych palafit贸w na dnie zbiornika dawnego jeziora w okresie obni偶enia poziomu wody zbiornika; relikty osady przykryte zosta艂y nast臋pnie osadami jeziornymi w okresie ponownej transgresji, kt贸ra mia艂a miejsce oko艂o 4,2 tys. lat temu, tj. w okresie globalnym waha艅 klimatycznych.
路 udokumentowanie wp艂ywu spo艂eczno艣ci prowadz膮cych gospodark臋 przyswajaln膮 na otaczaj膮ce 艣rodowisko - wyniki bada艅 paleoekologicznych wskazuj膮 na wzrost trofii zbiornika jeziornego w okresie funkcjonowania osad palafitowych.
路 wyniki bada艅 paleoekologicznych pozwol膮 na szczeg贸艂owe rekonstrukcje warunk贸w paleoklimatycznych i waha艅 poziomu wody w dawnym (nieczynnym wsp贸艂cze艣nie) zbiorniku jeziornym w okresie od oko艂o 9,5 do ok. 3,5 tys. lat temu.
路 nie potwierdzono z kolei, postulowanego wcze艣niej, wprowadzania na badanym obszarze gospodarki wytw贸rczej z rolnictwem w III-II tys. p.n.e. (w dalszym ci膮gu dominowa艂a w贸wczas gospodarka przyswajalna).
***
Prof. Piotr Kittel jest kierownikiem naukowym polskiego zespo艂u badawczego w Serteji. Jego badania s膮 finansowane z grantu Narodowego Centrum Nauki "艢rodowiskowe warunki funkcjonowania osady palafitowej Serteya II na Wy偶ynie Smole艅skiej w kontek艣cie globalnych i lokalnych zmian klimatycznych oko艂o 4,2 tys. lat temu", nr projektu: 2017/25/B/HS3/00274. Projekt ma charakter mi臋dzynarodowy. Z 艂贸dzkim badaczem wsp贸艂pracuj膮 r贸wnie偶 naukowcy z innych instytucji naukowych w Polsce oraz Rosji, Niemiec, Francji, Finlandii, Wielkiej Brytanii.
Uniwersytet 艁贸dzki to jedna z najwi臋kszych polskich uczelni. Misj膮 U艁 jest kszta艂cenie wysokiej klasy naukowc贸w i specjalist贸w w wielu dziedzinach humanistyki, nauk spo艂ecznych, przyrodniczych, 艣cis艂ych, nawet medycznych. U艁 wsp贸艂pracuje z biznesem, zar贸wno na poziomie kadrowym, zapewniaj膮c wykwalifikowanych pracownik贸w, jak i naukowym, oferuj膮c swoje know-how przedsi臋biorstwom z r贸偶nych ga艂臋zi gospodarki. Uniwersytet 艁贸dzki jest uczelni膮 otwart膮 na 艣wiat - wci膮偶 ro艣nie liczba ucz膮cych si臋 tutaj student贸w z zagranicy, a polscy studenci, dzi臋ki programom wymiany, poznaj膮 Europ臋, Azj臋, wyje偶d偶aj膮 za Ocean. Uniwersytet jest cz臋艣ci膮 艁odzi, dzia艂a wsp贸lnie z 艂odzianami i dla 艂odzian, anga偶uj膮c si臋 w wiele projekt贸w spo艂eczno-kulturalnych.
Zobacz nasze projekty naukowe na
Redakcja: Centrum Promocji U艁