Odnowienia Doktorat贸w Naukowych: Prof. Wies艂aw Pu艣
Profesor doktor habilitowany Wies艂aw Pu艣 (ur. 17 kwietnia 1940 r.) jest osob膮, kt贸rej osi膮gni臋cia na niwie naukowej i zas艂ugi w sferze dydaktyki oraz ogromne zaanga偶owanie organizacyjne na rzecz rozwoju Uniwersytetu 艁贸dzkiego s膮 niew膮tpliwie szczeg贸lne. Jest ceniony nie tylko w 艣wiecie 艂贸dzkiej humanistyki. Jego d艂uga droga naukowa i zawodowa jest zwi膮zana z Uniwersytetem 艁贸dzkim, gdzie podj膮艂 studia historyczne w roku 1960 i do chwili obecnej aktywnie pracuje naukowo i dydaktycznie. Ju偶 jako student dzia艂a艂 w ruchu naukowym poprzez uczestnictwo w pracach Studenckiego Ko艂a Naukowego Historyk贸w, w kt贸rym pe艂ni艂 funkcj臋 prezesa (1963鈥�1964). Jego 贸wczesne zainteresowania oscylowa艂y wok贸艂 dziej贸w 艣redniowiecznej wojskowo艣ci. Studia uko艅czy艂 w 1965 r., a praca magisterska pt. Cudzoziemcy i obce oddzia艂y posi艂kowe w s艂u偶bie polskiej do pocz膮tku XIV wieku napisana zosta艂a pod kierunkiem prof. Stefana Krakowskiego. Jej obszerne fragmenty zosta艂y p贸藕niej opublikowane w formie artyku艂贸w, w tym r贸wnie偶 w j臋zykach francuskim i rosyjskim. W 1966 r. zosta艂 zatrudniony jako asystent sta偶ysta w 贸wczesnym Instytucie Historycznym. Podejmuj膮c prac臋 naukow膮, odszed艂 od swojej wcze艣niejszej pasji, czyli problematyki mediewistycznej, a z czasem sta艂 si臋 znakomitym badaczem dziej贸w gospodarczych i spo艂ecznych XIX i XX w. W pierwszym okresie (w latach 1966鈥�1972) Jego zainteresowania naukowe skupia艂y si臋 przede wszystkim na zagadnieniach zwi膮zanych z problematyk膮 dziej贸w przemys艂u w艂贸kienniczego w XIX w. i w pocz膮tkach XX w., ze szczeg贸lnym uwzgl臋dnieniem struktury oraz dynamiki rozwoju tej ga艂臋zi przemys艂u w Kr贸lestwie Polskim. Jako magister zaprezentowa艂 wyniki swoich bada艅 na X Powszechnym Zje藕dzie Historyk贸w Polskich w Lublinie, kt贸ry odby艂 si臋 w 1969 r. Ten pierwszy okres zamkn臋艂a dysertacja doktorska pt. Przemys艂 w艂贸kienniczy w Kr贸lestwie Polskim w latach 1870鈥�1900. Zagadnienia struktury i dynamiki rozwoju, kt贸r膮 przygotowa艂 pod kierunkiem prof. Gryzeldy Missalowej, a obroni艂 w grudniu 1972 r. Rozprawa doktorska ukaza艂a si臋 drukiem w Wydawnictwie Uniwersytetu 艁贸dzkiego w 1976 r. i spotka艂a si臋 z przychylnym przyj臋ciem specjalist贸w. Niemal od pocz膮tku swej pracy naukowej, przez blisko 20 lat, aktywnie uczestniczy艂 w pracach Komisji Historii Przemys艂u dzia艂aj膮cej przy Komitecie Nauk Historycznych Polskiej Akademii Nauk, kierowanej przez prof. Iren臋 Pietrzak-Paw艂owsk膮. Pod wp艂ywem tej znakomitej badaczki dziej贸w gospodarczych Polski XIX i XX w. rozszerzy艂 sw贸j kr膮g zainteresowa艅 badawczych, a jedn膮 z istotnych konsekwencji tej wsp贸艂pracy sta艂o si臋 powo艂anie w 1978 r. w Instytucie Historii U艁 Interdyscyplinarnego Zespo艂u Bada艅 nad Histori膮 Przemys艂u, kt贸rym kierowa艂. Zesp贸艂 ten nawi膮za艂 m.in. wsp贸艂prac臋 z historykami francuskimi z Uniwersytetu Lyon 2 i Uniwersytetu Lille 3, a jej owocem by艂y np. sesje naukowe organizowane na przemian w 艁odzi i Lyonie w latach 80. i 90. XX w. Badania te przyczyni艂y si臋 nie tylko do internacjonalizacji wynik贸w pracy naukowej W. Pusia, lecz tak偶e do przygotowania rozprawy habilitacyjnej. W listopadzie 1984 r. na Wydziale Filozoficzno-Historycznym U艁 odby艂o si臋 Jego kolokwium habilitacyjne. Na podstawie rozprawy pt. Przemys艂 Kr贸lestwa Polskiego w latach 1870鈥�1914. Problemy struktury i koncentracji oraz 贸wczesnego dorobku naukowego (blisko 50 publikacji) otrzyma艂 stopie艅 doktora habilitowanego. Monografia habilitacyjna uzyska艂a znakomite opinie recenzent贸w, a byli nimi: prof. Czes艂aw 艁uczak, prof. Irena Pietrzak-Paw艂owska i prof. J贸zef 艢mia艂owski. W 艣lad za uzyskaniem stopnia doktora habilitowanego posz艂y kolejne awanse naukowe. W 1985 r. otrzyma艂 nominacj臋 na etat docenta, w grudniu 1990 r. zosta艂 mianowany na stanowisko profesora nadzwyczajnego w Katedrze Historii Spo艂eczno-Gospodarczej U艁, 29 grudnia 1998 r. uzyska艂 tytu艂 naukowy profesora nauk humanistycznych nadany przez Prezydenta RP, a dwa lata p贸藕niej zosta艂 mianowany na stanowisko profesora zwyczajnego w Uniwersytecie 艁贸dzkim.
Po habilitacji zainteresowania naukowe prof. Pusia oscylowa艂y wok贸艂 problemu historii miast przemys艂owych oraz proces贸w kszta艂towania si臋 aglomeracji miejsko-przemys艂owych. Swoje ustalenia badawcze prezentowa艂 na zaproszenie m.in. podczas XIV Powszechnego Zjazdu Historyk贸w Polskich w 艁odzi (1989 r.) i w 1990 r. na X Mi臋dzynarodowym Kongresie Historii Gospodarczej w Leuven (Belgia). Lata prowadzonych kwerend 藕r贸d艂owych i analiz pozwoli艂y prof. Pusiowi na zgromadzenie i opracowanie ogromnego zbioru materia艂贸w statystycznych dotycz膮cych przemys艂u Kr贸lestwa Polskiego w dobie zabor贸w. W 2013 r. zdecydowa艂 si臋 udost臋pni膰 ten ogromny i cenny materia艂 innym badaczom, wydaj膮c monografi臋 藕r贸d艂ow膮 pt. Statystyka przemys艂u Kr贸lestwa Polskiego w latach 1879鈥�1913. Materia艂y 藕r贸d艂owe. Ponadto w ostatniej dekadzie podj膮艂 badania nad przemys艂em ziemia艅skim tej cz臋艣ci ziem dawnej Rzeczypospolitej, co zaowocowa艂o cenn膮 monografi膮 pt. Przemys艂 w maj膮tkach ziemia艅skich Kr贸lestwa Polskiego w latach 1879鈥�1913 (2018). Poza g艂贸wnym nurtem badawczym obejmuj膮cym zagadnienia dziej贸w przemys艂u Kr贸lestwa Polskiego prof. Pu艣 zajmuje si臋 tak偶e problematyk膮 regionaln膮. Efektem tych zainteresowa艅 sta艂 si臋 udzia艂, jako wsp贸艂autor, w opracowaniu monografii historycznych na temat kilku miast i region贸w Polski centralnej, takich jak: Kalisz, Tomasz贸w Mazowiecki, 艁贸d藕, Piotrk贸w Trybunalski, Zgierz, 艁ask, powiat rawski, wojew贸dztwo skierniewickie. Ponadto w ko艅cu lat 80. XX w. prof. Pu艣 zainteresowa艂 si臋 dziejami 呕yd贸w 艂贸dzkich, ze szczeg贸lnym uwzgl臋dnieniem ich roli w 偶yciu gospodarczym, czego efektem sta艂a si臋 m.in. monografia pt. 呕ydzi w 艁odzi w latach zabor贸w 1793鈥�1914 (1998 i dwa kolejne wydania). Nale偶y podkre艣li膰, i偶 dla u艂atwienia bada艅 nad problematyk膮 偶ydowsk膮, staraniem prof. Pusia, zosta艂o powo艂ane Centrum Bada艅 呕ydowskich Instytutu Historii U艁, dzia艂aj膮ce od 1 lipca 2005 r. Nale偶y jeszcze wskaza膰, i偶 Profesor ma na koncie cenne monografie po艣wi臋cone 艂贸dzkiemu 艣rodowisku naukowemu i przesz艂o艣ci Uniwersytetu 艁贸dzkiego. Og贸艂em Jego dorobek naukowy obejmuje ponad 200 pozycji, w tym 12 monografii.
W dokonaniach ka偶dego nauczyciela akademickiego niezwykle wa偶ne jest kszta艂cenie m艂odej kadry. W tym zakresie prof. Pu艣 r贸wnie偶 ma niema艂e osi膮gni臋cia. Dotychczas wypromowa艂 ponad 300 magistrant贸w, a osiem os贸b pod jego kierunkiem napisa艂o zako艅czone obronami dysertacje doktorskie. Wielokrotnie jako recenzent przygotowywa艂 opinie w przewodach doktorskich i habilitacyjnych oraz w post臋powaniach o nadanie tytu艂u profesora.
Profesor potrafi umiej臋tnie 艂膮czy膰 prac臋 naukowo-dydaktyczn膮 z dzia艂alno艣ci膮 organizacyjn膮 na rzecz Wydzia艂u Filozoficzno-Historycznego U艁 oraz 艂贸dzkiego i og贸lnopolskiego 艣rodowiska naukowego. Przez kilkana艣cie lat kierowa艂 Katedr膮 Historii Spo艂eczno-Gospodarczej na Wydziale Filozoficzno-Historycznym U艁. W latach 1990鈥�1996 przez dwie kadencje by艂 dziekanem tego wydzia艂u. Z kolei w latach 1996鈥�2002 pe艂ni艂 funkcj臋 prorektora U艁 do spraw nauczania. W tym okresie bra艂 aktywny udzia艂 w powo艂aniu w 1998 r. Uniwersyteckiej Komisji Akredytacyjnej, pierwszej w polskim szkolnictwie wy偶szym instytucji zajmuj膮cej si臋 ocen膮 jako艣ci nauczania, oraz by艂 jej cz艂onkiem, pierwszym z ramienia Uniwersytetu 艁贸dzkiego. W dniu 17 maja 2002 r. zosta艂 wybrany na stanowisko rektora U艁 na kadencj臋 2002鈥�2005 i ponownie, w maju 2005 r., na kolejn膮 kadencj臋 obejmuj膮c膮 lata 2005鈥�2008. Jako Rektor U艁 przyczyni艂 si臋 do wyra藕nej rozbudowy i unowocze艣nienia infrastruktury r贸偶nych jednostek uczelni. Jego zas艂ugi i autorytet sprawi艂y, 偶e zosta艂 powo艂any na cz艂onka Komisji do spraw Godno艣ci Akademickich U艁.
Od kilkudziesi臋ciu lat prof. Pu艣 jest zwi膮zany ze spo艂ecznym ruchem naukowym. Od 1967 r. bierze aktywny udzia艂 w pracach Polskiego Towarzystwa Historycznego (PTH), w kt贸rym w latach 1990鈥�1991 pe艂ni艂 funkcj臋 prezesa Oddzia艂u 艁贸dzkiego. Wcze艣niej, w latach 1985鈥�1989, by艂 cz艂onkiem komisji programowej XIV Powszechnego Zjazdu Historyk贸w Polskich w 艁odzi, a jednocze艣nie sekretarzem organizacyjnym tego znacz膮cego przedsi臋wzi臋cia. Podczas Walnego Zgromadzenia Delegat贸w PTH w 2007 r. jednomy艣lnie zosta艂 przyznany prof. Pusiowi tytu艂 honorowego cz艂onka PTH. Od 1985 r. jest tak偶e cz艂onkiem 艁贸dzkiego Towarzystwa Naukowego. Ponadto w latach 1996鈥�2002 by艂 cz艂onkiem Komitetu Nauk Historycznych Polskiej Akademii Nauk.
Za dzia艂alno艣膰 naukow膮, organizacyjn膮 i spo艂eczn膮 prof. Pu艣 by艂 wielokrotnie nagradzany przez resortowych ministr贸w i kolejnych rektor贸w U艁. Jest laureatem Nagrody Miasta 艁odzi (2000). W艣r贸d Jego licznych odznacze艅 nale偶y wskaza膰 m.in.: Krzy偶 Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1990), Z艂oty Krzy偶 Zas艂ugi (1978) oraz Medal Komisji Edukacji Narodowej (1996).
Oprac. prof. dr hab. Jaros艂aw Kita