91桃色

 

Profesor Krystyna 艢reniowska nale偶y do nielicznego ju偶 grona senior贸w Uniwersytetu 艁贸dzkiego. Urodzi艂a si臋 21 listopada 1914 r. w Lwowie w rodzinie inteligenckiej. W 1933 r. uko艅czy艂a szko艂臋 艣redni膮 鈥� prywatne gimnazjum 偶e艅skie im. A. Mickiewicza 鈥� i wkr贸tce potem rozpocz臋艂a studia historyczne na Uniwersytecie im. Jana Kazimierza. Studiuj膮c histori臋, jednocze艣nie kszta艂ci艂a si臋 w Uzupe艂niaj膮cym Studium Dyplomatycznym na Wydziale Prawa UJK. W trakcie studi贸w uczestniczy艂a w seminariach Stanis艂awa Zakrzewskiego, a po jego 艣mierci 鈥� Ludwika Kolankowskiego. Pod kierunkiem prof. Kolankowskiego w 1937 r. napisa艂a prac臋 magistersk膮 o dzia艂alno艣ci reformacyjnej i kulturalnej Miko艂aja Radziwi艂艂a Czarnego. Faktycznym jej mistrzem by艂 jednak Kazimierz Tyszkowski 鈥� docent UJK i kustosz Ossolineum. Jeszcze przed wybuchem wojny rozpocz臋艂a prac臋 jako sekretarz w redakcji 鈥濳wartalnika Historycznego鈥�, kierowanej w贸wczas przez wspomnianego K. Tyszkowskiego. Po roku pracy przenios艂a si臋 do Krakowa. M艂oda adeptka historii odby艂a w Krakowie dwumiesi臋czn膮 bezp艂atn膮 praktyk臋 w bibliotece Muzeum Czartoryskich, a nast臋pnie w Bibliotece Jagiello艅skiej. Jednocze艣nie zbiera艂a materia艂y do przysz艂ej pracy doktorskiej, kt贸ra mia艂a by膰 po艣wi臋cona Piotrowi Kmicie z Wi艣nicza. Temat zosta艂 uzgodniony z L. Kolankowskim, jednak zebrane materia艂y zagin臋艂y w zawierusze wojennej.

Wybuch II wojny 艣wiatowej zasta艂 przysz艂膮 Pani膮 Profesor we Lwowie. Przez pewien czas pracowa艂a w pozostaj膮cym w贸wczas pod w艂adz膮 radzieck膮 Ossolineum. Tam ponownie podj臋艂a wsp贸艂prac臋 z K. Tyszkowskim w dziale r臋kopis贸w. Wiosn膮 1942 r. przenios艂a si臋 do Krakowa, nast臋pnie do Warszawy. W okupowanej stolicy zaanga偶owa艂a si臋 w tajne nauczanie w gimnazjum im. B. Limanowskiego na 呕oliborzu. 1 sierpnia 1944 r. wybuch艂o Powstanie Warszawskie. K. 艢reniowska pracowa艂a w powsta艅czej kuchni. Po upadku powstania, via ob贸z w Pruszkowie, znalaz艂a si臋 na wsi, w Sierpawiu, niedaleko My艣lenic, gdzie doczeka艂a ostatecznej kl臋ski Niemc贸w.

Po 1945 r. K. 艢reniowska zwi膮za艂a si臋 na trwale z 艂贸dzkim o艣rodkiem akademickim. Tak jak dla wielu przybysz贸w, 艁贸d藕 by艂a dla niej zupe艂nie obcym miastem, w 偶adnym stopniu niepodobnym do rodzinnego Lwowa. Dawa艂a jednak mo偶liwo艣膰 pewnej stabilizacji i szans臋 pracy na organizowanym tu uniwersytecie. W Uniwersytecie 艁贸dzkim K. 艢reniowska nawi膮za艂a wsp贸艂prac臋 z Marianem H. Serejskim, kieruj膮cym Katedr膮 Historii Spo艂ecznej Staro偶ytno艣ci i 艢redniowiecza, po 1945 r. tw贸rc膮 polskich bada艅 z zakresu historii historiografii. Z 艂贸dzk膮 uczelni膮 zwi膮zana by艂a przez nast臋pne czterdzie艣ci lat, a偶 do 1985 r., z kr贸tk膮 przerw膮 na prac臋 w instytucie Historii PAN (1953-1961). Tutaj w 1956 r uzyska艂a stopie艅 doktora (w贸wczas kandydata nauk), na podstawie pracy o Stanis艂awie Zakrzewskim (Stanis艂aw Zakrzewski. Przyczynek do charakterystyki pr膮d贸w ideologicznych w historiografii polskiej (1893-1936), a w 1964 r. obroni艂a rozpraw臋 habilitacyjn膮 o kulcie Tadeusza Ko艣ciuszki (Ko艣ciuszko. Kszta艂towanie pogl膮d贸w na bohatera narodowego 1794-1894, Warszawa 1964, II wyd. zmienione i uzupe艂nione, Warszawa 1973), uzyskuj膮c stopie艅 docenta.

W roku akademickim 1974/1975 Rada Wydzia艂u Filozoficzno-Historycznego podj臋艂a uchwa艂臋 w sprawie wszcz臋cia post臋powania o nadanie 贸wczesnej docent K. 艢reniowskiej tytu艂u profesora nadzwyczajnego. Z przyczyn pozanaukowych, mimo pozytywnych opinii cenionych specjalist贸w, decyzj膮 贸wczesnych w艂adz dzieka艅skich wniosku nie skierowano do Senatu U艁. Nie ulega w膮tpliwo艣ci, 偶e post臋powanie 贸wczesnych w艂adz dzieka艅skich by艂o dla Pani Profesor krzywdz膮ce i obra藕liwe. W 1991 r. z inicjatywy 贸wczesnego dziekana 鈥� prof. Wies艂awa Pusia z艂o偶ony zosta艂 drugi wniosek w tej sprawie. Tym razem opinie specjalist贸w nie budzi艂y 偶adnych w膮tpliwo艣ci. W 1992 r., ju偶 w III Rzeczypospolitej, K. 艢reniowska uzyska艂a nominacj臋 profesorsk膮.

W dorobku naukowym Pani Profesor wyr贸偶ni膰 mo偶na kilka w膮tk贸w tematycznych. Pierwszy z nich 艂膮czy si臋 z dziejami Polski Jagiello艅skiej. Tej problematyce po艣wi臋cone by艂y Jej pierwsze prace, publikowane przed rokiem 1939. Drugi dotyczy klasycznie rozumianej historii historiografii , trzeci koncentruje si臋 wok贸艂 studi贸w nad pami臋ci膮 czy 艣wiadomo艣ci膮 historyczn膮. Krystyna 艢reniowska nale偶y, obok Mariana H. Serejskiego, Jana Adamusa, Franciszka bronowskiego, Andrzeja F. Grabskiego i J贸zefa Dutkiewicza, do czo艂owych reprezentant贸w dobrze znanego w skali og贸lnopolskiej 艂贸dzkiego o艣rodka bada艅 historiograficznych.

Przez lata pracy na Uniwersytecie 艁贸dzkim Pani Profesor dobrze zas艂u偶y艂a si臋 spo艂eczno艣ci akademickiej. W latach 1969-1973 by艂a kierownikiem Studium Zaocznego na Wydziale Filozoficzno-Historycznym. W okresie 1981-1985 pe艂ni艂a funkcj臋 wicedyrektora Instytutu Historii. 脫wcze艣ni studenci zapami臋tali j膮 z tych lat jako osob臋 niezwykle 偶yczliw膮 i sprzyjaj膮c膮 odradzaniu si臋 niezale偶nego 偶ycia studenckiego. W drugiej po艂owie lat siedemdziesi膮tych i w latach osiemdziesi膮tych by艂a jednym z nielicznych samodzielnych pracownik贸w Instytutu Historii, kt贸rzy zaanga偶owali si臋 otwarcie w dzia艂alno艣膰 opozycyjn膮. Wspiera艂a inicjatywy Komitetu Obrony Robotnik贸w, by艂a cz艂onkiem NSZZ 鈥濻olidarno艣膰鈥�, jako ekspert pomaga艂a studentom w czasie strajk贸w z lat 1980/1981. Czyni艂a to ze 艣wiadomo艣ci膮 towarzysz膮cych okre艣lonemu wyborowi konsekwencji, cz臋sto bardzo dla niej dotkliwych.

Przez lata prowadzi艂a w Instytucie Historii seminarium magisterskie, a potem tak偶e doktorskie z dziedziny historii historiografii. Jest promotorem dw贸ch rozpraw doktorskich. Przez wiele lat na studiach dziennych i zaocznych uczy艂a kolejne pokolenia student贸w podstaw warsztatu historycznego i kultury metodologicznej, prowadz膮c zaj臋cia z historii historiografii, metodologii historii i wst臋pu do bada艅 historycznych. Za swoje osi膮gni臋cia dydaktyczne i organizacyjne zosta艂a odznaczona m.in.: Z艂otym Krzy偶em Zas艂ugi (1973), medalem uniwersytetu 艁贸dzkiego 鈥濿 s艂u偶bie Spo艂ecze艅stwu i nauce (1975) oraz Nagrod膮 Ministra Szkolnictwa Wy偶szego (1972).