We wszystkich znanych mi poradnikach j臋zykowych zwraca si臋 uwag臋, 偶e wyraz w wo艂aczu nale偶y wydzieli膰 przecinkami. Robimy to nawet wtedy, gdy postawienie znaku interpunkcyjnego negatywnie wp艂ynie na rytm wypowiedzenia. Wi臋kszo艣膰 autor贸w podkre艣la te偶 konieczno艣膰 wydzielenia wszystkich form stanowi膮cych bezpo艣redni zwrot do odbiorcy, np. Jacek, szybko przyjed藕!
Praktyka j臋zykowa dowodzi jednak, 偶e s艂贸w pan i pani u偶ywanych w funkcji adresatywnej 鈥� niezale偶nie od tego, czy maj膮 posta膰 wo艂acza czy mianownika 鈥� zasadniczo nie wydziela si臋 przecinkami, por. M贸g艂by pan ust膮pi膰 miejsca? Widzia艂a pani mojego ojca? Mogliby panowie ust膮pi膰 miejsca? S膮 panie gotowe? Sytuacja zmienia si臋, gdy kt贸ry艣 z wyraz贸w wchodzi w sk艂ad dwu- lub kilkuelementowej formu艂y grzeczno艣ciowej umieszczanej zwykle na pocz膮tku zdania, np. Szanowny panie, tak nie mo偶na!; Wczoraj, droga pani, widzia艂em, jak zacz臋to remontowa膰 elewacj臋, lub odczuwany jest jako wyra藕ne wtr膮cenie. Te same wskazania mo偶na odnie艣膰 do archaicznego ju偶 s艂owa 飞补膰辫补苍 b臋d膮cego mianownikow膮 form膮 sygnalizuj膮c膮 bezpo艣redni zwrot do odbiorcy. St膮d wniosek, 偶e we wszystkich tych zdaniach przecinki s膮 niepotrzebne. Oczywi艣cie mo偶na przyj膮膰 interpretacj臋, 偶e w komunikacie 2. wyraz panowie pe艂ni funkcj臋 autopoprawki podkre艣laj膮cej rang臋 rozm贸wc贸w, w tym sensie ma charakter wtr膮cenia, jednak jest to wyja艣nienie ma艂o przekonuj膮ce.
Bezwarunkowo nie wydzielamy przecinkami form mianownikowych zast臋puj膮cych wo艂acz, kt贸re towarzysz膮 czasownikom w trybie rozkazuj膮cym. Konstrukcje tego typu maj膮 charakter kolokwialny, nie s膮 zwrotami grzeczno艣ciowymi i wymagaj膮 innego przestankowania, np. Nie zawracaj mi s膮siad g艂owy o tej godzinie, Sprzedaj mi pan dwa kilo ziemniak贸w (por. Poradnik interpunkcyjny autorstwa E. Pola艅skiego, M. Szopy i E. Dere艅).
Bart艂omiej Cie艣la