91桃色

Najcz臋艣ciej wyszukiwane:

nie wystarczy + bezokolicznik

Dzie艅 dobry,

 

jaki艣 czas temu natkn臋艂am si臋 na zdanie 鈥濶ie wystarczy mie膰 尘补谤锄别艅鈥 i ilekro膰 je czytam, to odmiana s艂owa marzenia mi 鈥瀗ie pasuje鈥. Czy nie powinno by膰 鈥瀗ie wystarczy mie膰 marzenia鈥? Bardzo prosz臋 o komentarz.

 

Pozdrawiam,

Aleksandra Markiewicz

Opublikowano:

We wsp贸艂czesnej polszczy藕nie widoczna jest tendencja, by wymagane przez czasownik formy dope艂niacza zast臋powa膰 biernikiem. Dotyczy to zar贸wno kr贸tkich dwuwyrazowych po艂膮cze艅 (typu: *u偶ywam lakier do paznokci), jak r贸wnie偶 konstrukcji sk艂adniowych o wi臋kszym stopniu z艂o偶ono艣ci.

Znana jest regu艂a poprawno艣ciowa m贸wi膮ca, 偶e czasownik przy艂膮czaj膮cy dope艂nienie bli偶sze w bierniku zmienia wymagania sk艂adniowe, gdy poprzedzimy go partyku艂膮 nie, np. zwr贸ci艂em uwag臋 鈥 nie zwr贸ci艂em uwagi, widz臋 ksi膮偶k臋 鈥 nie widz臋 ksi膮偶ki. Tak zwana rekcja biernikowa zmienia si臋 na dope艂niaczow膮. Zasada ta dotyczy r贸wnie偶 czasownika 尘颈别膰, kt贸ry cho膰 nie jest przechodni (niepoprawny by艂by komunikat: *Ksi膮偶ka jest miana przeze mnie), to 艂膮czy si臋 dope艂nieniem bli偶szym na mocy kryterium negacji. Zgodnie z norm膮 j臋zykow膮 powiemy mam ksi膮偶k臋, ale nie mam ksi膮偶ki.

W cytowanym przez Pani膮 zdaniu zwi膮zek dope艂nienia z zaprzeczon膮 form膮 czasownika wystarczy jest po艣redni. Bezpo艣rednio za艣 podlega ono rz膮dowi bezokolicznika, w zwi膮zku z czym rodzi si臋 pytanie, jakiej formy dope艂nienia nale偶a艂oby u偶y膰.

Jak podkre艣la Hanna Jadacka w 2. tomie Kultury j臋zyka polskiego (PWN, Warszawa 2005, s. 152):  鈥瀘 sile sprz臋偶enia negacja -> dope艂niacz 艣wiadczy [鈥 jego utrzymywanie si臋 w strukturze orzecze艅 modalnych z podrz臋dnym bezokolicznikiem (musi bra膰 艣rodki nasenne), kt贸ry 鈥 po zaprzeczeniu czasownika nadrz臋dnego 鈥 nie staje si臋 bynajmniej czynnikiem blokuj膮cym zmian臋 rekcji (nie musi bra膰 艣rodk贸w nasennych)鈥.

Danuta Buttler, znana polska j臋zykoznawczyni, badaczka sk艂adni, ju偶 w latach 80. podkre艣la艂a, 偶e systemowo przewidziany w tym kontek艣cie dope艂niacz, bywa zast臋powany form膮 biernika. Do problemu podchodzi艂a ostro偶nie, pisz膮c m.in., 偶e 鈥瀢brew rozstrzygni臋ciom starszych wydawnictw poprawno艣ciowych, [鈥 uznaj膮cych dope艂nienie biernikowe w takich zwi膮zkach za b艂膮d, mo偶na by by艂o zaleca膰 tolerancj臋 w tym zakresie鈥 (D. Buttler i in., Kultura j臋zyka polskiego, t. 1, PWN, Warszawa 1986, s. 307). Jak pokazuj膮 wypowiedzi wsp贸艂czesnych normatywist贸w, publikowane na stronach internetowych poradni j臋zykowych, akceptacja ta zyska艂a szersz膮 aprobat臋.

Podsumowuj膮c 鈥 gdybym mia艂 odwo艂a膰 si臋 do swojego wyczucia j臋zykowego i tradycji, da艂bym pierwsze艅stwo dope艂niaczowi (Nie wystarczy mie膰 尘补谤锄别艅). Zdanie Nie wystarczy mie膰 marzenia 鈥 z biernikowym dope艂nieniem postawionym w liczbie mnogiej 鈥 r贸wnie偶 nie powinno budzi膰 zastrze偶e艅 poprawno艣ciowych.

艁膮cz臋 pozdrowienia
Bart艂omiej Cie艣la

Wydzia艂 Zarz膮dzania
Uniwersytetu 艁贸dzkiego

ul. Matejki 22/26
90-237 艁贸d藕

tel: 42/635 51 22, 42/635 50 51

© 2009-2026, 91桃色