Porusza Pani wa偶ny problem g艂臋boko艣ci wskazywania 藕r贸de艂 zapo偶ycze艅, co faktycznie cz臋sto nie jest rzecz膮 艂atw膮. Rozr贸偶nia si臋 zapo偶yczenia synchronicznie obce 鈥� kt贸re s膮 po偶yczane w danej epoce, np. wsp贸艂czesne zapo偶yczenia angielskie typu pendrive 鈥� oraz zapo偶yczenia diachroniczne 鈥� dawne, np. cukier z niemieckiego. O zapo偶yczeniach mo偶na m贸wi膰 w momencie, gdy mamy do czynienia z wyrazami pochodz膮cymi z odmiennych j臋zyk贸w, genetycznie spokrewnionych (bardziej lub mniej) b膮d藕 nie. W tym sensie zapo偶yczeniem nie jest wyraz krowa (odziedziczyli艣my go z j臋zyka pras艂owia艅skiego, oczywi艣cie ze zmian膮 fonetyczn膮), kt贸ry ma sw贸j fonetyczny odpowiednik w innych j臋zykach s艂owia艅skich: krava, korova.
My艣l臋, 偶e Pani w膮tpliwo艣ci spowodowane s膮 wieloznaczno艣ci膮 terminu zapo偶yczenie. Zapo偶yczenia leksykalne to wyrazy przej臋te z innego j臋zyka. Mog膮 by膰 jednak zapo偶yczenia fonetyczne, s艂owotw贸rcze, sk艂adniowe, frazeologiczne. Wyraz serce, o kt贸rym Pani pisze, nie jest zapo偶yczeniem leksykalnym z czeskiego, ale bohemizmem fonetycznym (zapo偶yczeniem fonetycznym). Ot贸偶 do XVI w. wyraz serce o pras艂owia艅skiej proweniencji by艂 wymawiany w j臋zyku polskim jako sierce (bo taka by艂a realizacja tzw. sonantu r mi臋kkiego 鈥� sp贸艂g艂oski zg艂oskotw贸rczej 鈥� kt贸ry kry艂 si臋 w tym wyrazie). W XVI w. pod wp艂ywem j臋zyka czeskiego, kt贸ry wtedy mocno oddzia艂ywa艂 na j臋zyk polski (mia艂 wy偶szy presti偶, bardziej rozwini臋t膮 literatur臋, by艂 j臋zykiem wy偶szej kultury, znanym na polskim dworze kr贸lewskim), dosz艂o do stwardnienia (depalatalizacji) mi臋kkiego 艣. W j臋zyku czeskim wyraz ten brzmia艂 w艂a艣nie jako serce (inny przyk艂ad takiego stwardnienia to wyraz wesele, kt贸ry w staropolszczy藕nie brzmia艂 wiesiele). Je艣li chodzi o zapo偶yczenia z czeskiego, to mamy tu g艂贸wnie do czynienia z zapo偶yczeniami fonetycznymi (bohemizmami fonetycznymi) typu brama, obywatel, masarz. Forma tych wyraz贸w zgodna z polsk膮 fonetyk膮 to: broma, obywaciel, 尘颈臋蝉补谤锄.
Rafa艂 Zar臋bski