Okazuje si臋, 偶e sikora modra (Cyanistes caeruleus) to prawdziwa mistrzyni adaptacji, kt贸ra w warunkach miejskich radzi sobie na wiele zaskakuj膮cych sposob贸w. W jej gniazdach mo偶na czasem znale藕膰 nie tylko mech, sier艣膰 czy pi贸ra 鈥� czyli standardowy materia艂 budulcowy 鈥� ale r贸wnie偶... niedopa艂ki papieros贸w.
Dlaczego? W swojej najnowszej publikacji Zesp贸艂 Katedry Zoologii Do艣wiadczalnej i Biologii Ewolucyjnej pr贸bowa艂 eksperymentalnie sprawdzi膰, czy obecno艣膰 niedopa艂k贸w papieros贸w w gnie藕dzie wp艂ywa na kondycj臋 fizjologiczn膮 piskl膮t modraszki oraz na liczb臋 paso偶ytniczych stawonog贸w.
Robocza hipoteza zak艂ada, 偶e ptaki te mog膮 wykorzystywa膰 tego typu 鈥瀌odatki鈥�, aby ograniczy膰 liczb臋 krwiopijnych ektopaso偶yt贸w w gniazdach. Wcze艣niejsze badania pokaza艂y, 偶e modraszki aktywnie wykorzystuj膮 ro艣liny aromatyczne jako naturalne repelenty, chroni膮c w ten spos贸b swoje l臋gi przed paso偶ytami.
W przypadku niedopa艂k贸w papieros贸w podobn膮 funkcj臋 mo偶e pe艂ni膰 nikotyna (wraz z wieloma substancjami smolistymi), kt贸ra dzia艂a toksycznie na wiele bezkr臋gowc贸w i mo偶e zmniejsza膰 ich liczebno艣膰 w gnie藕dzie. Takie zachowanie mo偶e by膰 zwi膮zane ze zmianami zachodz膮cymi w 艣rodowisku pod wp艂ywem dzia艂alno艣ci cz艂owieka.
Ptaki prawdopodobnie korzystaj膮 z dost臋pnego materia艂u pochodzenia antropogenicznego o w艂a艣ciwo艣ciach odstraszaj膮cych 鈥� podobnie jak w naturze u偶ywaj膮 ro艣lin aromatycznych 鈥� aby chroni膰 zar贸wno swoje piskl臋ta, jak i siebie.
Wi臋cej informacji:
Gl膮dalski M., Norte AC, Bartos M., Deme拧ko I, Kali艅ski A., Markowski M., Skwarska J., Wawrzyniak J., Zieli艅ski P., Pietrala M., Ba艅bura J. 2026. Urban blue tit nests and cigarette butts: accidental litter or adaptive behaviour? Animal Behaviour 233, 123464, doi:
殴谤贸诲艂补:
- Mennerat, A., Perret, P., Bourgault, P., Blondel, J., Gimenez, O., Thomas, W. D., Heeb, P., & Lambrechts, M. M. (2009). Aromatic plants in nests of blue tits: Positive effects on nestlings. Animal Behaviour, 77(3), 569鈥�574. 10.1016/j.anbehav.2008.11.008
- Gl膮dalski, M., Ba艅bura, M., Kali艅ski, A., Markowski, M., Skwarska, J., Wawrzyniak, J., Zieli艅ski, P., & Ba艅bura, J. (2020). Consequences of experimental addition of fresh, aromatic plants into nests of blue tits (Cyanistes caeruleus) on the physiological condition of nestlings. Behavioral Ecology and Sociobiology, 74(29).
Tekst: Maria Pietrala (Szko艂a Doktorska BioMedChem Uniwersytetu 艁贸dzkiego i Instytut贸w Polskiej Akademii Nauk w 艁odzi)
窜诲箩臋肠颈补: dr hab. Micha艂 Gl膮dalski (Katedra Zoologii Do艣wiadczalnej i Biologii Ewolucyjnej)
Redakcja: Mateusz Kowalski (Centrum Promocji, Wydzia艂 Biologii i Ochrony 艢rodowiska U艁)