Ciekawo艣膰 鈥� pierwszy krok w stron臋 popularyzacji nauki
Dlaczego narz臋dzia oparte na generatywnej sztucznej inteligencji tak szybko zadomowi艂y si臋 w mediach spo艂eczno艣ciowych i kto rzeczywi艣cie czerpie z tego najwi臋ksze korzy艣ci? Z pozoru niewinne pytanie zaprowadzi艂o Jowit臋 Olszewsk膮 do znacznie szerszych zagadnie艅 zwi膮zanych z automatyzacj膮 Internetu, rol膮 algorytm贸w oraz wp艂ywem sztucznej inteligencji na wsp贸艂czesn膮 komunikacj臋.
Zacz臋艂am czyta膰 o procesach automatyzacji interakcji i znaczeniu algorytm贸w w funkcjonowaniu stron internetowych, a偶 zda艂am sobie spraw臋, 偶e skala tego zjawiska jest o wiele wi臋ksza, ni偶 na pocz膮tku zak艂ada艂am. Postanowi艂am napisa膰 o tym tekst, 偶eby pom贸c innym troch臋 lepiej zrozumie膰 infrastruktur臋 stoj膮c膮 za zjawiskami, z kt贸rymi spotykaj膮 si臋 na co dzie艅
鈥� opowiada autorka nagrodzonego artyku艂u.
Martwy Internet 鈥� teoria, kt贸ra prowokuje do zadawania pyta艅
Nagrodzony tekst dotyczy tzw. Teorii Martwego Internetu. To hipoteza zak艂adaj膮ca, 偶e znaczn膮 cz臋艣膰 aktywno艣ci w sieci generuj膮 dzi艣 nie ludzie, lecz zautomatyzowane systemy 鈥� od bot贸w publikuj膮cych komentarze, przez sztucznie generowane profile, a偶 po algorytmy odpowiadaj膮ce za ruch na stronach internetowych.
Autorka podkre艣la, 偶e niezale偶nie od tego, jak ocenia si臋 sam膮 teori臋, zjawisko automatyzacji Internetu jest coraz bardziej widoczne, zw艂aszcza w dobie gwa艂townego rozwoju generatywnej sztucznej inteligencji.
Dzisiaj szczeg贸lnie, w wyniku powstawania narz臋dzi genAI, kt贸re u艂atwiaj膮 budowanie prostych system贸w automatyzacji oraz tworzenie tre艣ci bez wk艂adu ludzkiego, staje si臋 to coraz bardziej narastaj膮cym problemem. Martwi mnie to, poniewa偶 nie tylko utrudnia dost臋p do rzetelnych informacji, lecz tak偶e tworzy dodatkowe bariery spo艂eczne poprzez umieszczanie u偶ytkownik贸w w ba艅kach informacyjnych
鈥� zaznacza studentka.
Kim s膮 cyfrowe zombie i elektroniczne golemy?
Ju偶 sam tytu艂 nagrodzonego artyku艂u przyci膮ga uwag臋. Okre艣lenia 鈥瀋yfrowe zombie鈥� i 鈥瀍lektroniczne golemy鈥� nie s膮 jednak przypadkowe.
Pierwsze z nich odnosi si臋 do fa艂szywych profili podszywaj膮cych si臋 pod prawdziwych ludzi. Wykorzystuj膮 one zdj臋cia i dane, kt贸re mog膮 pochodzi膰 z Internetu, bank贸w fotografii lub zosta膰 wygenerowane przez sztuczn膮 inteligencj臋. Na pierwszy rzut oka wygl膮daj膮 jak zwyczajni u偶ytkownicy, cho膰 w rzeczywisto艣ci s膮 jedynie narz臋dziami s艂u偶膮cymi do automatycznego generowania aktywno艣ci.
鈥濫lektroniczne golemy鈥� to z kolei boty wykonuj膮ce okre艣lone zadania bez udawania cz艂owieka 鈥� podobnie jak fantastyczne golemy, kt贸re po otrzymaniu polecenia konsekwentnie realizuj膮 swoj膮 funkcj臋.
Nauka, kt贸ra m贸wi ludzkim j臋zykiem
Cho膰 na co dzie艅 Jowita studiuje i pracuje z tekstami akademickimi, szczeg贸lne miejsce zajmuje u niej w艂a艣nie popularyzacja nauki.
Mam wiele szacunku do badaczy, kt贸rzy 艣wietnie rozumiej膮 temat, a jednocze艣nie potrafi膮 przekaza膰 go osobie zupe艂nie 鈥瀦ielonej鈥� w spos贸b, kt贸ry dodatkowo zach臋ci czytelnika do zg艂臋biania wiedzy na w艂asn膮 r臋k臋. Polecam na przyk艂ad 鈥濶ieuporz膮dkowane 偶ycie planet鈥� Paula Murdina. Cho膰 nieszczeg贸lnie zwi膮zane z tematem mojego artyku艂u, dla kogo艣 zainteresowanego kosmosem b臋dzie to bardzo przyjemna ksi膮偶ka 鈥瀗a start鈥�
鈥� t艂umaczy Jowita.
Pisz膮c artyku艂, studentka musia艂a zmierzy膰 si臋 nie tylko z ograniczeniem liczby znak贸w, ale r贸wnie偶 z problemem braku polskoj臋zycznych opracowa艅 naukowych dotycz膮cych omawianej tematyki. To do艣wiadczenie pokaza艂o jej, jak wa偶n膮 rol臋 odgrywa popularyzacja nauki 鈥� zw艂aszcza w obszarach nowych technologii, kt贸re rozwijaj膮 si臋 szybciej ni偶 dost臋pna literatura.
My艣lcie. I weryfikujcie
Najwa偶niejsze przes艂anie nagrodzonego tekstu jest proste:
My艣lcie krytycznie o tym, z czym spotykacie si臋 w Internecie. Nie mo偶emy wiedzie膰, jak Internet b臋dzie wygl膮da艂 w przysz艂o艣ci, a cho膰 wi臋kszo艣膰 nowoczesnych technologii obiecuje zdj臋cie ci臋偶aru my艣lenia samodzielnego z u偶ytkownik贸w, wierz臋, 偶e nie t臋dy droga. Najwa偶niejsze to kultywowa膰 w sobie naturaln膮, ludzk膮 ciekawo艣膰 i szuka膰 po艣r贸d rosn膮cej sterty tre艣ci wygenerowanej przez algorytmy rzeczy tworzonych wci膮偶 przez prawdziwych ludzi.
Jowita podkre艣la r贸wnie偶, 偶e podstawow膮 kompetencj膮 wsp贸艂czesnego u偶ytkownika Internetu powinna by膰 umiej臋tno艣膰 weryfikowania informacji:
Je偶eli trafiamy na informacj臋, kt贸ra wydaje si臋 szokuj膮ca albo wywo艂uje silne emocje, pierwszym krokiem powinno by膰 sprawdzenie jej w innych 藕r贸d艂ach. Warto te偶 zastanowi膰 si臋, czy rzeczywi艣cie wchodzimy z kim艣 w prawdziw膮 interakcj臋. To zaskakuj膮ce, jak cz臋sto ta prosta refleksja zmienia odbi贸r tre艣ci w sieci.
Dobry pocz膮tek naukowej drogi
Zdobycie II miejsca w konkursie im. prof. Miros艂awa Przybylskiego jest dla Jowity Olszewskiej nie tylko sukcesem, ale r贸wnie偶 motywacj膮 do dalszej pracy.
To wyr贸偶nienie jest dla mnie czym艣 naprawd臋 wyj膮tkowym. My艣l臋, 偶e dzi臋ki konkursowi mam teraz nieco wi臋ksz膮 艣wiadomo艣膰 tego, ile pracy rzeczywi艣cie konieczne jest do powstania takiego materia艂u, ale tak偶e poczucie, 偶e m贸j g艂os r贸wnie偶 mo偶e mie膰 znaczenie. Widz臋 to jako dobry pocz膮tek przysz艂ej dzia艂alno艣ci badawczo-literackiej
鈥� podsumowuje m艂oda badaczka.
Zdj臋cia: dr Bartosz Ka艂u偶ny (Centrum Wsp贸艂pracy z Otoczeniem i Spo艂ecznej Odpowiedzialno艣ci Uczelni)