Warto pomaga膰 ptakom zim膮, trzeba to tylko robi膰 rozs膮dnie. W ostatnich latach zimy w Polsce s膮 raczej 艂agodne, ale mimo to w miastach mo偶e brakowa膰 pokarmu. Dlatego dobrze dobrane miejsca dokarmiania s膮 wa偶ne dla prze偶ycia i utrzymania dobrej kondycji ptak贸w.
鈥� podkre艣la prof. Jerzy Ba艅bura.
Kiedy dokarmia膰?
W niekt贸rych krajach europejskich, na przyk艂ad w Wielkiej Brytanii, ze wzgl臋du na ograniczenie dost臋pu do naturalnego pokarmu, rekomenduje si臋 ca艂oroczne dokarmianie ptak贸w. 鈥� W Polsce nie ma takiej konieczno艣ci 鈥� wyja艣nia prof. Ba艅bura. 鈥� Przyjmuje si臋, 偶e okres, w kt贸rym ptaki potrzebuj膮 naszej pomocy zaczyna si臋 p贸藕n膮 jesieni膮 a ko艅czy wiosn膮. Wa偶na jest jednak regularno艣膰. 鈥� Je偶eli ju偶 zaczniemy dokarmia膰 ptaki, powinni艣my robi膰 to przez ca艂y sezon 鈥� podkre艣la naukowiec. 鈥� Nie mo偶e by膰 tak, 偶e ptaki przylatuj膮 w dobrze znane sobie miejsce i nie znajduj膮 tam pokarmu.
Z jednej strony zimowe dokarmianie ptak贸w jest czynnikiem, kt贸ry zwabia ptaki do miast, miasto nie jest dla nich bowiem wymarzonym miejscem do 偶ycia. Z drugiej, w lasach zim膮 te偶 trudno o pokarm, jest z kolei wi臋cej drapie偶nik贸w, dlatego sikory bogatki czy sikory modre, kt贸re najcz臋艣ciej obserwujemy w miastach, emigruj膮 z lasu w poszukiwaniu po偶ywienia.
Czym dokarmia膰?
Zdecydowanie nale偶y unika膰 chleba, ugotowanej kaszy, makaronu, ziemniak贸w czy innych resztek z ludzkiego sto艂u, kt贸re mog膮 zaszkodzi膰 ptakom. W sklepach zoologicznych mo偶na kupowa膰 gotowe kule do zawieszenia za oknem. 鈥� Bywa, 偶e te kule s膮 dobrze przemy艣lane i warto艣ciowe dla ptak贸w, ale zdarza si臋 te偶, 偶e nie wzbudzaj膮 one zainteresowania ptak贸w, a to mo偶e oznacza膰, 偶e do ich produkcji wykorzystywane s膮 sk艂adniki, kt贸re nie s膮 dla ptak贸w atrakcyjne, a by膰 mo偶e nawet jadalne 鈥� wyja艣nia prof. Ba艅bura. Okazuje si臋 r贸wnie偶, 偶e wywieszanie s艂oniny nie koniecznie jest dobrym pomys艂em 鈥� Kiedy艣, gdy dobrej jako艣ci, niesolon膮 s艂onin臋 ze sk贸r膮 mo偶na by艂o kupi膰 w sklepie rze藕niczym, by艂a ona bardzo atrakcyjna dla ptak贸w, szczeg贸lnie w mro藕ne dni 鈥� m贸wi prof. Ba艅bura.
Okazuje si臋 jednak, 偶e najprostsze rozwi膮zania bywaj膮 najskuteczniejsze. Najlepszym, najbardziej warto艣ciowym i jednocze艣nie najbardziej dost臋pnym dla ptak贸w pokarmem jest s艂onecznik. Mo偶na zdecydowa膰 si臋 na 艂uskane nasiona, kt贸re bez w膮tpienia s膮 bardzo atrakcyjne dla ptak贸w, ale przyjmuje si臋, 偶e znacznie korzystniejsze b臋d膮 te posiadaj膮ce 艂usk臋. Pewne warto艣ci dla ptak贸w b臋d膮 wynika膰 z samego roz艂upywania 艂upinki, zar贸wno ze wzgl臋du na zawarte w niej mikroelementy jak i na prac臋, kt贸r膮 ptak musi przy tym wykona膰.
鈥� m贸wi prof. Jerzy Ba艅bura.
Jedyny mankament, to du偶a ilo艣膰 odpad贸w w okolicy miejsca karmienia, kt贸r膮 trzeba b臋dzie posprz膮ta膰. 艁uski b臋dziemy znajdowa膰 na parapetach czy balkonach, czy nawet w szparach okiennych, ale jest to cena kt贸r膮 warto ponie艣膰 je艣li chce si臋 prawid艂owo dokarmia膰 ptaki.
Uwaga, niebezpiecze艅stwo!
Decyduj膮c si臋 na zimowe dokarmianie ptak贸w, trzeba mie膰 艣wiadomo艣膰, 偶e miejsce karmienia mo偶e sta膰 si臋 pu艂apk膮. 鈥� Trzeba pami臋ta膰, 偶e w miejsca, w kt贸rych regularnie dostarczany jest pokarm przybywaj膮 nie tylko ptaki, ale r贸wnie偶 drapie偶niki 鈥� zwraca uwag臋 prof. Ba艅bura. 鈥� B臋d膮 to zar贸wno drapie偶niki bezpo艣rednio zwi膮zane z cz艂owiekiem, na przyk艂ad koty domowe, jak i ptaki drapie偶ne, np. krogulce czy nawet pustu艂ki. Jednak zagro偶enie ze strony ptak贸w drapie偶nych nale偶y traktowa膰 jako co艣, co naturalnie wyst臋puje w przyrodzie, natomiast instaluj膮c karmnik nale偶y zwr贸ci膰 uwag臋, 偶eby nie by艂 on dost臋pny dla kot贸w.
Wybieraj膮c karmnik warto te偶 zwr贸ci膰 uwag臋 na jego dost臋pno艣膰 dla go艂臋bi, kt贸re szczeg贸lnie w miastach s膮 bardzo powszechne, a niekoniecznie po偶膮dane. 鈥� Dost臋pne w marketach karmniki w kszta艂cie domk贸w nie b臋d膮 w tym przypadku zdawa膰 egzaminu, z tego samego powodu nie sprawdzi si臋 wysypywanie ziaren na tack臋 鈥� wyja艣nia prof. Ba艅bura. 鈥� Znacznie lepsze b臋d膮 siatki wype艂nione ziarnem, lub karmniki w kszta艂cie tuby, kt贸re s膮 dost臋pne tylko dla ma艂ych ptak贸w. Nie藕le sprawdzaj膮 si臋 r贸wnie偶 siatki o niewielkim rozmiarze oczek, kt贸re powoduj膮, 偶e s艂onecznik si臋 z nich nie wysypuje, a ptaki musz膮 w艂o偶y膰 troch臋 wysi艂ku 偶eby go wydoby膰.
Ptaki le艣ne, miejskie czy w臋drowne?
Sikory to ptaki cz臋艣ciowo w臋drowne, prowadz膮ce zim膮 koczowniczy tryb 偶ycia. Cz臋艣膰 z nich pokonuje znaczne, kilkudziesi臋ciokilometrowe i d艂u偶sze trasy w poszukiwaniu po偶ywienia. 鈥� Z naszych obserwacji zaobr膮czkowanych sikor modrych wynika, 偶e niekt贸re z ptak贸w mog膮 pokonywa膰 nawet znacznie wi臋ksze odleg艂o艣ci 鈥� podkre艣la prof. Ba艅bura. 鈥� Znamy przypadki, w kt贸rych ptak zosta艂 zaobserwowany nawet tysi膮c kilometr贸w od miejsca klucia. Niekt贸re populacje, zw艂aszcza te z p贸艂nocy Europy czy Rosji przemieszczaj膮 si臋 na wiele kilometr贸w, ale te偶 nie wszystkie. Zim膮 w 艣rodkowej Szwecji nadal spotkamy sikory, bo cz臋艣膰 z nich nie opuszcza swoich terytori贸w.
Badania sikor 偶yj膮cych w mie艣cie, naukowcy z Uniwersytetu 艁贸dzkiego rozpocz臋li pod koniec lat 90. obserwuj膮c ptaki gniazduj膮ce w budkach l臋gowych na terenie 艂贸dzkiego Ogrodu Botanicznego i Miejskiego Ogrodu Zoologicznego. 鈥� Dzi臋ki temu uda艂o si臋 stworzy膰 system do艣wiadczalny z艂o偶ony z dzikich ptak贸w a jednocze艣nie 艂atwo dost臋pny dla badaczy 鈥� m贸wi prof. Ba艅bura. 鈥� Mo偶emy dzi臋ki niemu kontrolowa膰 normalny przebieg proces贸w rozrodczych , ale mo偶emy te偶 na tej bazie lokowa膰 bardziej szczeg贸艂owe problemy badawcze. Na podstawie tych bada艅 powsta艂o ju偶 dwana艣cie doktorat贸w, dwie habilitacje, kilkadziesi膮t prac magisterskich i dziesi膮tki publikacji naukowych. 鈥� Przede wszystkim jednak badaniom tym zawdzi臋czamy coraz wi臋ksz膮 wiedz臋 na temat tych ptak贸w - dodaje prof. Ba艅bura. Obserwujemy samic臋 od momentu, w kt贸rym zaczyna budowa膰 gniazdo i przez kolejne etapy: sk艂adanie jaj, wielko艣膰 pe艂nego zniesienia, klucie a nast臋pnie rozw贸j piskl膮t w gnie藕dzie a偶 do momentu opuszczenia gniazda.
Podczas bada艅 naukowcy por贸wnuj膮 te偶 ptaki mieszkaj膮ce w mie艣cie z tymi, kt贸re gniazduj膮 na przyk艂ad w Lesie 艁agiewnickim. 鈥� Z bada艅 wynika, 偶e te kt贸re zdecydowa艂y si臋 na 偶ycie w lesie odnosz膮 wi臋kszy sukces l臋gowy, czyli wyprowadzaj膮 wi臋cej piskl膮t 鈥� wyja艣nia prof. Ba艅bura. 鈥� Jednak okres zimowy 艂atwiej przetrwa膰 ptakom 鈥瀖iejskim鈥� mi臋dzy innymi ze wzgl臋du na dokarmianie, kt贸re jest bardzo wa偶nym czynnikiem.
Warto wi臋c dokarmia膰 ptaki.
惭补迟别谤颈补艂测:&苍产蝉辫;
Tekst: Justyna Kowalewska (3PR Consulting)
Zdj臋cia: Prof. dr hab. Jerzy Ba艅bura