Jednym z cz艂onk贸w mi臋dzynarodowego zespo艂u, kt贸ry odkry艂 nowe w艂a艣ciwo艣ci antymonenu, by艂 dr hab. Pawe艂 Kowalczyk (prof. U艁) z Wydzia艂u Fizyki i Informatyki Stosowanej Uniwersytetu 艁贸dzkiego.
Antymonen, kt贸ry poddali badaniom naukowcy, to dwuwymiarowy (2D) p贸艂metal (jak np. grafen) z艂o偶ony jedynie z dw贸ch warstw atom贸w antymonu, charakteryzuj膮cy si臋 grubo艣ci膮 milion razy mniejsz膮 ni偶 ludzki w艂os.
Na czym polega odkrycie mi臋dzynarodowego zespo艂u naukowc贸w, kt贸re opisali w swoim w ?
- Gdyby艣my por贸wnali w艂asno艣ci p贸艂metali do fal radiowych, to do tej pory wiedzieli艣my o istnieniu fal ultrakr贸tkich i d艂ugich, na kt贸rych mog艂y nadawa膰 dwie stacje radiowe 鈥� w zale偶no艣ci od materia艂u jedynie na UKF lub na falach d艂ugich. Tymczasem w antymonenie uda艂o si臋 nam odkry膰 ca艂y obszar fal 艣rednich, kt贸rych zakres w dodatku potrafimy zmienia膰! Dzi臋ki temu liczba nadaj膮cych rozg艂o艣ni (czytaj: mo偶liwo艣ci antymonenu 鈥� przyp. red.) mo偶e by膰 du偶o wi臋ksza - t艂umaczy specyfik臋 odkrycia prof. Pawe艂 Kowalczyk, kierownik .
Zmian臋 nowo poznanych w艂a艣ciwo艣ci antymonenu umo偶liwiaj膮 dzia艂ania przynale偶膮ce do dziedziny fizyki zwanej in偶ynieri膮 napr臋偶e艅. To 艣ciskanie i rozci膮ganie materia艂u prowadz膮ce do zmian odleg艂o艣ci mi臋dzy tworz膮cymi go atomami, a co za tym idzie 鈥� do zmian w艂a艣ciwo艣ci p贸艂metalu.
Jak dokonano odkrycia? W najwi臋kszym uproszczeniu: poprzez zmian臋 sposobu spojrzenia na badany materia艂. Pozwoli艂o to dostrzec istniej膮ce w艂a艣ciwo艣ci antymonenu, kt贸re dotychczas umyka艂y uwadze naukowc贸w.
- Czasami wydaje nam si臋, 偶e ju偶 wiemy wszystko o otaczaj膮cym nas 艣wiecie, jednak cz臋sto wystarczy nieco inaczej spojrze膰 na to, co pozornie ju偶 wiemy, aby ujrze膰 niewidzialne. To troch臋 jak z szyb膮 - wyja艣nia prof. Pawe艂 Kowalczyk. - Kiedy przez ni膮 patrzymy, zazwyczaj widzimy 艣wiat za oknem. Jednak czasami w szybie mo偶emy te偶 dostrzec w艂asne odbicie i 艣wiat, kt贸ry jest za naszymi plecami. Podobnie podeszli艣my do badania antymonenu, potwierdzaj膮c istnienie jego zupe艂nie nowych mo偶liwo艣ci.
Odkrycie zespo艂u, w kt贸rym pracowa艂 艂贸dzki fizyk, ma niebagatelne znaczenia dla rozwoju elektroniki - g艂贸wnie w obszarze komputeryzacji i internetu, gdzie mi臋dzy innymi wykorzystywane s膮 p贸艂metale. Oczekiwania dotycz膮ce miniaturyzacji w elektronice wymuszaj膮 poszukiwanie i stosowanie nowych rozwi膮za艅 wykraczaj膮cych poza er臋 tranzystora krzemowego. Jednym z intensywniej badanych pod tym k膮tem obszar贸w s膮 w艂a艣nie materia艂y 2D. Dzi臋ki nowemu odkryciu antymonen jako przedstawiciel tej rodziny do艂膮czy艂 do grona najbardziej interesuj膮cych materia艂贸w przysz艂o艣ci. W szczeg贸lno艣ci, zastosowanie nowo odkrytych w艂a艣ciwo艣ci antymonenu mo偶e znacz膮co przyspieszy膰 prac臋 komputer贸w, a tak偶e poprawi膰 parametry internetu, umo偶liwiaj膮c zdecydowanie szybszy przesy艂 danych w sieci.
Udzia艂 prof. Paw艂a Kowalczyka (identyfikator ORCID: 0000-0001-6310-4366) z U艁 w mi臋dzynarodowych badaniach finansowany by艂 przez Narodowe Centrum Nauki w ramach projektu nr 2019/35/B/ST5/03956: 鈥濫lektronika w oparciu o topologiczne materia艂y dwuwymiarowe: skuteczne metody ochrony stan贸w kraw臋dziowych w dwuwymiarowych izolatorach topologicznych - bizmutenie i antymonenie鈥�. Grant w wysoko艣ci 1 mln 498 tys. z艂 zosta艂 przyznany w ramach konkursu OPUS 18, og艂oszonego w 2019 roku.
惭补迟别谤颈补艂: prof. Pawe艂 Kowalczyk
Redakcja: Centrum Promocji U艁, Marcin Kowalczyk