Komentuje dr Agata Rudnicka z Wydzia艂u Zarz膮dzania Uniwersytetu 艁贸dzkiego.
W ostatnich kilkudziesi臋ciu latach problematyka ochrony 艣rodowiska zaj臋艂a wa偶ne miejsce w debacie publicznej. Nie znaczy to jednak, 偶e ka偶da organizacja ma w swojej strategii zapisan膮 konieczno艣膰 ochrony zasob贸w naturalnych. Rodzi to wiele problem贸w nie tylko natury 艣rodowiskowej, ale i spo艂ecznej. 艢wiat biznesu d膮偶膮c do ci膮g艂ego pomna偶ania swoich zysk贸w i wzrostu nie raz zgubi艂 z oczu szersz膮 perspektyw臋 zwi膮zan膮 z negatywnymi konsekwencjami swoich dzia艂a艅.
Dzisiaj, kiedy do 艣wiadomo艣ci coraz wi臋kszej liczby os贸b 鈥� reprezentant贸w 艣wiata biznesu, nauki, administracji i nas, konsument贸w, dociera wizja przysz艂o艣ci obarczonej du偶ym ryzykiem utraty stabilno艣ci, zaczynamy szuka膰 sposob贸w na redefiniowanie dotychczasowych nieodpowiedzialnych wzorc贸w produkcji i konsumpcji.
Bior贸偶norodno艣膰 jest priorytetem
Konieczno艣膰 szerokiego spojrzenia na ochron臋 bior贸偶norodno艣ci wzmacniaj膮 dodatkowo dokumenty wspieraj膮ce biznes w raportowaniu informacji pozafinansowych. Zar贸wno w standardzie Global Reporting Initative (GRI), jak i wytycznych EFRAG odnosz膮cych si臋 do najnowszych regulacji unijnych o ujawnianiu danych niefinansowych, kwestia bior贸偶norodno艣ci podniesiona jest do rangi strategicznej. Powi膮zanie biznesu z wp艂ywem na o偶ywione elementy ekosystemu, monitorowanie tego oddzia艂ywania oraz podejmowanie aktywno艣ci z zakresu ochrony ekosystem贸w nie tylko pozwoli na usystematyzowanie wiedzy o stanie 艣rodowiska przyrodniczego, ale przede wszystkim da podstawy dla bardziej zintegrowanych dzia艂a艅 chroni膮cych je od dalszych negatywnych oddzia艂ywa艅.
Co wi臋cej, o bior贸偶norodno艣膰 nale偶y zadba膰 r贸wnie偶 z perspektywy przywracania jej do stanu sprzed nadmiernej eksploatacji. Ju偶 teraz 艣wiat potrzebuje odpowiednika ponad p贸艂torej Ziemi, aby pokry膰 zapotrzebowanie ludzko艣ci na zasoby, co pokazuje skal臋 ingerencji w natur臋 i uzasadnia z ca艂膮 moc膮 potrzeb臋 aktywnego podej艣cia przedsi臋biorstw do wzi臋cia odpowiedzialno艣ci za 艣wiadome kszta艂towanie tego obszaru i powi膮zania go z celami biznesu oraz wymiarem finansowym.
O 艣rodowisku nale偶y my艣le膰 zar贸wno jako o dobru wsp贸lnym, ale r贸wnie偶 o unikalnym zasobie ka偶dej organizacji. Maj膮c na uwadze wyczerpywanie si臋 zasob贸w oraz wzajemn膮 zale偶no艣膰 mi臋dzy zmianami klimatu a dost臋pno艣ci膮 i jako艣ci膮 zasob贸w, jak np. woda pitna czy lasy, biznes nie powinien eksternalizowa膰 koszt贸w, czyli przenosi膰 ich na innych - w tym 艣rodowisko. Z drugiej strony wymiar 艣rodowiskowy wydaje si臋 na tyle kluczowy, 偶e nale偶y rozpatrywa膰 go w kategorii istotnego czynnika ryzyka dla powodzenia dzia艂alno艣ci. Takie uj臋cie problemu sk艂ania do rozwa偶enia kwestii bior贸偶norodno艣ci w kategorii biznesowej jako zasobu kluczowego czy wr臋cz krytycznego, o kt贸ry nale偶y dba膰 i chroni膰. Nie bez przyczyny .
Zamykanie obiegu ma znaczenie
By m贸c dzia艂a膰 w spos贸b nienaruszaj膮cy r贸wnowagi przyrodniczej i z szacunkiem dla praw cz艂owieka biznes musi przyj膮膰 holistyczn膮 perspektyw臋 patrzenia na 艣rodowisko. Dobrym przyk艂adem jest podej艣cie do odpad贸w, w kt贸rych stosunkowo od niedawna upatruje si臋 nowej warto艣ci w艂a艣nie w ramach gospodarki obiegu zamkni臋tego.
Dla przedsi臋biorstw chc膮cych maksymalizowa膰 sw贸j pozytywny wp艂yw spo艂eczny i 艣rodowiskowy gospodarka obiegu zamkni臋tego jest dobrym przyczynkiem do przemy艣lenia ka偶dego etapu powstawania produktu w spos贸b, kt贸ry pozwala nie tylko oszcz臋dza膰 zasoby, ale skorzysta膰 z nich ponownie w przysz艂o艣ci, kiedy stan膮 si臋 odpadami. W tym dzia艂aniu biznes mo偶e nauczy膰 si臋 wiele od natury. Oznacza to m.in. konieczno艣膰 odej艣cia o surowc贸w, kt贸re nie nadaj膮 si臋 do ponownego wykorzystania i potrzeb臋 szukania alternatyw spe艂niaj膮cych kryterium przyjazno艣ci dla 艣rodowiska, zar贸wno w kr贸tkiej, jak i d艂u偶szej perspektywie. Dotyczy to r贸wnie偶 tak podstawowych zasob贸w, jak woda i energia. My艣lenie strategiczne o zasobach i podej艣ciu do ich wykorzystania powinno sta膰 si臋 podstaw膮 ka偶dej dzia艂alno艣ci gospodarczej.
Szersza perspektywa na dzia艂ania biznesu
Warto, podejmuj膮c decyzje biznesowe mie膰 na uwadze wzajemne relacje, jakie zachodz膮 w 艣wiecie przyrody. Ingerencja w natur臋 zawsze ma swoje konsekwencje. Wydobycie paliw kopalnych i ich spalanie znacz膮co zwi臋kszy艂o emisje gaz贸w cieplarnianych przyczyniaj膮c si臋 do zmian klimatu i nieprzewidywalnych zjawisk pogodowych. Masowe wycinanie las贸w w efekcie daje pustynnienie i ogranicza zdolno艣ci produkcyjne. Zajmowanie powierzchni pod hodowl臋 zwierz膮t zmniejsza ilo艣膰 powierzchni pod uprawy ro艣lin. Generowanie niebotycznych ilo艣ci odpad贸w nie tylko zniekszta艂ca krajobraz, ale powoduje zanieczyszczenie wody, gleby i powietrza. Przyk艂ady mo偶na mno偶y膰 w niesko艅czono艣膰. Istot膮 tych proces贸w jest ich wsp贸艂zale偶no艣膰.
Biznes zale偶y od 艣rodowiska. Bez zasob贸w trudno o jego trwa艂o艣膰. Dlatego te偶 teraz, kiedy tak jaskrawe s膮 wyzwania wsp贸艂czesno艣ci, warto przyjrze膰 si臋 wzajemnym relacjom, zrewidowa膰 pogl膮dy i wyznacza膰 takie cele, kt贸re nie b臋d膮 sta艂y w sprzeczno艣ci z zasadami dba艂o艣ci o obecne i przysz艂e pokolenia.
Autorka komentarza: dr Agata Rudnicka
Redakcja: