Seminarium Antropologii Feministycznej to cykl comiesi臋cznych spotka艅, organizowany przez dr Renat臋 Hryciuk (Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej, Uniwersytet Warszawski), dr hab. Ing臋 Ku藕m臋, prof. U艁, oraz dr Ruxandnr臋 An臋 (Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej, Uniwersytet 艁贸dzki), we wsp贸艂pracy z socjolo偶k膮 dr Iz膮 Desperak (Instytut Socjologii Uniwersytet 艁贸dzki) z Insterdyscyplinarnego Seminarium Gender.
Spotkania w ramach Seminarium b臋d膮 odbywa膰 si臋 w wybrane poniedzia艂ki ka偶dego miesi膮ca o godzinie 17.00 na platformie Google Meet.
Pierwsze wydarzenie inauguruj膮ce Seminarium odb臋dzie si臋 26 stycznia 2026 o godz. 17.00. Organizatorki go艣ci膰 b臋d膮 Antonin臋 Stasi艅sk膮-Sysk臋 (Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej, Uniwersytet Warszawski), kt贸rej tematem wyst膮pienia b臋dzie Etnografia zwi膮zk贸w niemonogamicznych. Strategie i praktyki kobiet w Polsce.
Osoby zainteresowane uczestnictwem prosimy o przesy艂anie zg艂osze艅 na adres: semantropfem2026@gmail.com
Opis wydarzenia:
Celem wyst膮pienia jest analiza do艣wiadcze艅, strategii oraz codziennych praktyk kobiet w Polsce funkcjonuj膮cych w relacjach wykraczaj膮cych poza dominuj膮c膮 norm臋 mononormatywno艣ci. Cho膰 w ostatnich latach konsensualna niemonogamia 鈥� obejmuj膮ca takie formy jak poliamoria czy zwi膮zki otwarte 鈥� zyskuje na popularno艣ci w kulturze masowej i mediach, w polskim kontek艣cie nauk spo艂ecznych, a zw艂aszcza antropologii, pozostaje zjawiskiem ma艂o rozpoznanym. Prezentowane badania, przeprowadzone w latach 2019鈥�2025, maj膮 na celu wype艂nienie tej luki poprzez osadzenie niemonogamii w specyficznej ramie kulturowej wsp贸艂czesnej Polski, gdzie konserwatywny dyskurs katolicki wsp贸艂istnieje z warto艣ciami neoliberalnymi oraz dynamicznie rozwijaj膮c膮 si臋 kultur膮 terapeutyczn膮.
Materia艂 badawczy, na kt贸rym b臋d臋 si臋 opiera膰, zosta艂 zgromadzony za pomoc膮 metody wielostanowiskowych bada艅 etnograficznych, obejmuj膮cych pog艂臋bione wywiady z kobietami w wieku od 27 do 63 lat oraz rozmowy z ekspertami i ekspertkami z zakresu psychologii i seksuologii. Zastosowanie perspektywy antropologii feministycznej oraz refleksyjnej pozwoli艂o na na艣wietlenie relacji w艂adzy, uwra偶liwienie na nie oraz zrozumienie intersekcjonalnej sytuacji badanych kobiet. Dzi臋ki d艂ugotrwa艂ej obserwacji uczestnicz膮cej mo偶liwe by艂o wydobycie oddolnej wiedzy, kt贸ra umo偶liwia redefinicj臋 fundamentalnych poj臋膰, takich jak rodzina, mi艂o艣膰, zazdro艣膰 czy zdrada.
W trakcie wyst膮pienia przedstawione zostan膮 kluczowe wnioski wy艂onione z materia艂u terenowego. Pierwszym z nich jest brak j臋zyka do opisu relacji niemonogamicznych oraz konsekwencje tego deficytu dla to偶samo艣ci kobiet. Kolejnym istotnym aspektem s膮 strategie zarz膮dzania widoczno艣ci膮 i niewidzialno艣ci膮, b臋d膮ce jednocze艣nie taktyk膮 mikrooporu, chroni膮c膮 przed spo艂eczn膮 stygmatyzacj膮. Analizowany jest r贸wnie偶 wp艂yw indywidualizmu oraz narz臋dzi kultury terapii na budowanie autonomii w relacjach. Wa偶nym elementem bada艅 jest tak偶e wskazanie na zwi膮zek mi臋dzy neuror贸偶norodno艣ci膮 a sk艂onno艣ci膮 do kontestowania sztywnych norm spo艂ecznych w obszarze intymno艣ci.
Wyniki bada艅 dowodz膮, 偶e mimo hegemonii konserwatywnego dyskursu polska rzeczywisto艣膰 spo艂eczna ulega procesom transformacyjnym. Post臋puj膮ca sekularyzacja oraz selektywne podej艣cie do religii tworz膮 przestrze艅 dla alternatywnych modeli 偶ycia. Cho膰 kobiety 偶yj膮ce w niemonogamii mierz膮 si臋 z brakiem systemowego wsparcia, ich codzienne praktyki stanowi膮 form臋 oddolnego podwa偶ania tradycyjnego modelu rodziny nuklearnej. Konsensualna niemonogamia w polskim wydaniu jawi si臋 jako zjawisko ambiwalentne: z jednej strony stanowi znacz膮ce wyzwanie emocjonalne, z drugiej za艣 jest wzmacniaj膮c膮 form膮 mikroemancypacji i sygna艂em post臋puj膮cej redefinicji relacyjno艣ci.
Polecana lektura:
Antonina Stasi艅ska (2024), "Doing Mothering in Non-Monogamous Relationships: Strategies and Practices of Women in Poland", Slovak Ethnology. 72(3): 307-328.
Sylwetka prelegentki:
mgr Antonina Stasi艅ska-Syska:
antropolo偶ka, absolwentka studi贸w licencjackich i magisterskich w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej oraz studi贸w doktoranckich w Szkole Doktorskiej Nauk Humanistycznych Uniwersytetu Warszawskiego. Jej droga naukowa rozpocz臋艂a si臋 od bada艅 z zakresu antropologii miasta, w kt贸rych analizowa艂a percepcj臋 proces贸w rewitalizacyjnych Placu Szembeka na warszawskim Grochowie oraz polityczne aspekty estetyki przestrzeni miejskiej. W ramach studi贸w magisterskich, uko艅czonych z wyr贸偶nieniem, podejmowa艂a zagadnienia z obszaru antropologii migracji i emocji, koncentruj膮c si臋 na strategiach i praktykach transnarodowych zwi膮zk贸w na odleg艂o艣膰. Obecnie z艂o偶y艂a rozpraw臋 doktorsk膮 opart膮 na badaniach prowadzonych w ramach projektu 鈥濫tnografia intymnych relacji niemonogamicznych 鈥� do艣wiadczenie, strategie, praktyki. Perspektywa kobiet鈥�, po艣wi臋con膮 analizie zwi膮zk贸w niemonogamicznych w Polsce.