Pomys艂 na tak膮 form臋 nauki j臋zyka jest odpowiedzi膮 na sytuacje komunikacyjne, z kt贸rymi na co dzie艅 mierz膮 si臋 mundurowi podczas interwencji w 艁odzi.
艁贸dzcy funkcjonariusze policji coraz cz臋艣ciej spotykaj膮 si臋 w trakcie swojej s艂u偶by z obcokrajowcami. Takie zdarzenia u艣wiadamiaj膮 nam potrzeb臋 znajomo艣ci j臋zyka obcego, najcz臋艣ciej j臋zyka angielskiego, bo wiemy, 偶e to mowa, kt贸r膮 pos艂uguje si臋 niemal ca艂y 艣wiat. Dlatego bardzo wa偶ne jest dla nas doskonalenie tego j臋zyka, w艂a艣nie po to, by skutecznie porozumiewa膰 si臋 z r贸偶nymi osobami w naszej codziennej s艂u偶bie
鈥� t艂umaczy aspirant Jadwiga Czy偶 z Wydzia艂u Prewencji Komendy Miejskiej w 艁odzi.
Komunikacja w sytuacjach kryzysowych
Jak do tej pory policjanci radzili sobie z komunikacj膮 z cudzoziemcami?
Wiele zale偶a艂o od sytuacji, w kt贸rej znajdowa艂 si臋 funkcjonariusz. Jedne interwencje by艂y trudniejsze, inne 艂atwiejsze, wi臋c ta komunikacja r贸wnie偶 by艂a na r贸偶nym poziomie. Nie by艂o trudno艣ci, by porozumie膰 si臋 w podstawowym zakresie, niewielkie problemy pojawia艂y si臋 jednak, gdy trzeba by艂o u偶y膰 j臋zyka bardziej zawodowego
鈥� dodaje asp. Czy偶.
O trudno艣ciach komunikacyjnych i zwi膮zanych z nimi obawach opowiadali te偶 zagraniczni uczestnicy konwersacji.
By艂y sytuacje podczas mojego pobytu w Polsce, w kt贸rych u偶ywa艂am 3 r贸偶nych j臋zyk贸w za jednym razem: bu艂garskiego, angielskiego i rosyjskiego, a czasem dodatkowo jeszcze podstaw polskiego. To by艂a taka nietypowa mieszanka r贸偶nych j臋zyk贸w tylko po to, by m贸j rozm贸wca m贸g艂 mnie jak najlepiej zrozumie膰. Nie mia艂am nigdy problem贸w z porozumieniem si臋 z policjantami, ale mam obawy, 偶e je艣li przyk艂adowo trafia艂bym do szpitala, nie by艂abym w stanie porozumie膰 si臋 z personelem w j臋zyku angielskim albo wyt艂umaczy膰, co mi konkretnie dolega. Og贸lnie jednak rzecz ujmuj膮c, jestem pozytywnie zaskoczona liczb膮 Polak贸w, kt贸rzy m贸wi膮 w j臋zyku angielskim
鈥� podkre艣la Kalia Lyubomirova, studentka z Bu艂garii.
Od teorii do praktyki
Zanim policjanci sprawdzili si臋 w praktyce, wys艂uchali cennych wskaz贸wek od dydaktyk贸w z Wydzia艂u Filologicznego U艁. Dr Mateusz Gaze, glottodydaktyk z wieloletnim do艣wiadczeniem, opowiada艂 o tym, jak z jego perspektywy wygl膮da nauk膮 j臋zyka polskiego jako obcego. M贸wi艂 te偶, jakie s膮 r贸偶nice w nauczaniu naszej mowy rodzimych u偶ytkownik贸w i os贸b z zagranicy, kt贸rzy z polskim stykaj膮 si臋 po raz pierwszy.
Policjanci uczestniczyli najpierw w specjalistycznych warsztatach dotycz膮cych prostej komunikacji z cudzoziemcami s艂abo m贸wi膮cymi po polsku. Szkolenie mia艂o na celu przygotowanie funkcjonariuszy do skuteczniejszego i bezpieczniejszego prowadzenia interwencji w sytuacjach, gdy bariera j臋zykowa utrudnia porozumienie.
Podczas zaj臋膰 om贸wiono najbardziej typowe sytuacje, z jakimi policjanci spotykaj膮 si臋 w codziennej s艂u偶bie: kontrole drogowe, legitymowanie, zg艂aszanie wykrocze艅 i przest臋pstw, udzielanie pomocy czy reagowanie na zdarzenia kryzysowe. Uczestnicy 膰wiczyli stosowanie kr贸tkich, jednoznacznych komunikat贸w, pozbawionych 偶argonu i trudnych sformu艂owa艅, tak aby osoby s艂abo znaj膮ce j臋zyk polski mog艂y szybko zrozumie膰 polecenia i informacje
鈥� podkre艣la艂 dr Mateusz Gaze.
Szczeg贸lny nacisk po艂o偶ono na bezpiecze艅stwo interwencji oraz na to, jak w sytuacjach stresowych klarownie przekazywa膰 kluczowe komunikaty: ostrze偶enia, polecenia, informacje o prawach oraz o dalszych czynno艣ciach. Policjanci brali udzia艂 w scenkach symulacyjnych, dzi臋ki kt贸rym mogli prze膰wiczy膰 praktyczne umiej臋tno艣ci i sprawdzi膰, jak uproszczona komunikacja wp艂ywa na dynamik臋 zdarzenia.
Od lat badamy na Wydziale Filologicznym polszczyzn臋 cudzoziemc贸w. Znamy jej specyfik臋 i zarazem ograniczenia komunikacyjne. Rosn膮ca obecno艣膰 cudzoziemc贸w w Polsce sprawia, 偶e znajomo艣膰 prostego, skutecznego j臋zyka operacyjnego staje si臋 niezb臋dnym elementem pracy funkcjonariuszy. Warsztaty maj膮 pom贸c policjantom szybciej budowa膰 zrozumienie i redukowa膰 ryzyko nieporozumie艅, kt贸re mog膮 prowadzi膰 do eskalacji sytuacji
鈥� dodaje dr Gaze.
Dr Monika Tosik, koordynatorka projektu, skupi艂a si臋 zar贸wno na kompetencjach mi臋dzykulturowych, jak i komunikacji w j臋zyku angielskim. M贸wi艂a o tym, dlaczego cudzoziemiec ch臋tniej wsp贸艂pracuje z policj膮, gdy ma poczucie, 偶e funkcjonariusz 鈥瀢ychodzi mu naprzeciw鈥�: upraszcza j臋zyk, m贸wi wolniej, daje mu si臋 wypowiedzie膰, t艂umaczy procedury i powody podejmowanych dzia艂a艅. Odwo艂uj膮c si臋 do najnowszych bada艅 nad komunikacj膮 na linii policja鈥搃migranci, podkre艣li艂a, 偶e dostosowanie poziomu j臋zyka i tempa jest skuteczn膮 strategi膮 budowania zaufania, kt贸ra zwi臋ksza gotowo艣膰 cudzoziemc贸w do wsp贸艂pracy.
W sytuacjach wysokiego pobudzenia jak strach czy z艂o艣膰 zdolno艣膰 przetwarzania informacji ulega pogorszeniu. Ludzie s艂ysz膮 mniej ni偶 nam si臋 wydaje. Dlatego zamiast jednego, d艂ugiego monologu z seri膮 polece艅 lepiej sprawdz膮 si臋 kr贸tkie komunikaty, pauzy, powt贸rzenia i upewnianie si臋, 偶e rozm贸wca nas rozumie
鈥� m贸wi艂a dr Tosik.
Istotnym elementem szkolenia by艂y style komunikacyjne i r贸偶nice kulturowe w kontek艣cie komunikacji niewerbalnej.
Cudzoziemiec, kt贸ry unika rozmowy, spuszcza wzrok czy reaguje nerwowo, nie musi by膰 鈥瀢rogo nastawiony鈥� - cz臋sto jest po prostu przestraszony, ma z艂e do艣wiadczenia z policj膮 w kraju pochodzenia albo obawia si臋 konsekwencji zwi膮zanych ze statusem pobytowym. Dlatego kluczowe jest 艣wiadome zarz膮dzanie kontaktem wzrokowym, g艂osem, dystansem fizycznym i gestami
鈥� wyja艣nia艂a koordynatorka projektu.
Jak podkre艣la艂a, 鈥瀗awet przy minimalnej znajomo艣ci j臋zyka angielskiego proste strategie, jak kr贸tkie przedstawienie si臋, jasne okre艣lenie celu, sygnalizowanie kolejnych krok贸w, wsparte 艣wiadomym u偶yciem mimiki, tonu i gest贸w, mog膮 zdecydowa膰 o tym, czy cudzoziemiec dostrze偶e w funkcjonariuszu zagro偶enie, czy sojusznika, a tym samym na ch臋膰 wsp贸艂pracy, jako艣膰 uzyskanych informacji i og贸ln膮 skuteczno艣膰 interwencji鈥�.
Znale藕li wsp贸lny j臋zyk
W ko艅cu przyszed艂 czas na 膰wiczenia praktyczne. Na sali pojawili si臋 studenci zagraniczni, a wraz z nimi zestaw scenek: od rutynowej kontroli drogowej i legitymowania w przestrzeni publicznej, po przyjmowanie zg艂osze艅 o napadzie, kradzie偶y czy mowie nienawi艣ci. Dialog toczy艂 si臋 po angielsku, dok艂adnie tak, jak m贸g艂by wygl膮da膰 na ulicy, w radiowozie czy na komisariacie.
Po odegraniu scenek 膰wiczenia zamieni艂y si臋 w rozmow臋, a sala sta艂a si臋 przestrzeni膮 autentycznego mi臋dzykulturowego spotkania. Funkcjonariusze mogli dopyta膰 student贸w o kontekst kulturowy ich zachowa艅, o to, jak wygl膮da kontakt z policj膮 w ich krajach, czy te偶 o to, jakie gesty, reakcje czy formy wypowiedzi mog膮 mie膰 inne znaczenie ni偶 w Polsce. Studenci z kolei pytali o polskie prawo i przepisy, a tak偶e prace w s艂u偶bach mundurowych.
Uczestnicy konwersacji entuzjastycznie podeszli do dzia艂a艅 projektowych. Policjanci podkre艣lali, 偶e wi膮偶膮 z zaj臋ciami prowadzonymi na Filologu spore nadzieje.
Liczymy, 偶e takie lekcje wska偶膮 nam drog臋, kt贸ra pomo偶e nam jeszcze lepiej porozumie膰 si臋 z osobami z innych kraj贸w, znaj膮cymi j臋zyk angielski w r贸偶nym stopniu, podobnie jak my
鈥� zaznacza艂 m艂odszy aspirant Pawe艂 Olejniczak z Wydzia艂u Patrolowo-Wywiadowczego, przewodnik psa s艂u偶bowego.
Pozytywnie o mo偶liwo艣ci konwersacji z funkcjonariuszami wypowiadali si臋 te偶 zagraniczni studenci.
Jestem naprawd臋 ciekawa tego projektu. Nigdy wcze艣niej nie mia艂am okazji bra膰 udzia艂 w podobnych inicjatywach, ani w Bia艂orusi, sk膮d pochodz臋, ani na Litwie, gdzie na co dzie艅 studiuj臋. Policjant m贸wi膮cy do mnie po angielsku? Wow!
鈥� nie kry艂a podekscytowania Elizaveta Malodkina, kolejna z zagranicznych uczestniczek nietypowej lekcji.
To jeszcze nie koniec
To dopiero pierwszy z cyklu warsztat贸w. Jeszcze w grudniu odb臋d膮 si臋 kolejne zaj臋cia, na kt贸rych pojawi膮 si臋 tak偶e studenci z Ukrainy, tak by funkcjonariusze mogli prze膰wiczy膰 prost膮 komunikacj臋 w j臋zyku polskim. Dzia艂ania w ramach projektu TEAM UP zak艂adaj膮 艣cis艂膮 wsp贸艂prac臋 mi臋dzy Komend膮 Miejsk膮 Policji w 艁odzi a Wydzia艂em Filologicznym U艁 w wielu obszarach i obejm膮 m.in. szkolenia z zakresu bezpiecze艅stwa dla spo艂eczno艣ci akademickiej. Skorzystaj膮 na tym zatem obie strony.
Tekst: Biuro Promocji i Komunikacji Wydzia艂u Filologicznego U艁
Zdj臋cia: Bartosz Burski i Angelina Kusowska