Doktor Honoris Causa: Prof. Janusz S艂awi艅ski
Janusz S艂awi艅ski urodzi艂 si臋 15 marca 1934 r. w Warszawie w rodzinie in偶yniera Stefana S艂awi艅skiego i Anieli z Trafisz贸w. Tam te偶 sp臋dzi艂 lata okupacji. Matur臋 uzyska艂 w roku 1951 w Liceum Og贸lnokszta艂c膮cym TPD. Studiowa艂 filologi臋 polsk膮 na Uniwersytecie Warszawskim. Stopie艅 magistra otrzyma艂 w roku 1955. W latach 1956-1962 by艂 sta艂ym wsp贸艂pracownikiem miesi臋cznika Tw贸rczo艣膰, w kt贸rym debiutowa艂 jako krytyk. Od roku 1956 rozpocz膮艂 prac臋 nauczyciela akademickiego na etacie asystenta w Katedrze Teorii Literatury Uniwersytetu Warszawskiego. R贸wnocze艣nie pracowa艂 w Wy偶szej Szkole Pedagogicznej w Gda艅sku oraz w Studium Nauczycielskim w Warszawie.
W roku 1962 podj膮艂 prac臋 jako starszy asystent w Instytucie Bada艅 Literackich PAN. Jednocze艣nie (do roku 1968). kontynuowa艂 prac臋 dydaktyczn膮 i naukow膮 na UW. Tytu艂 doktora nauk humanistycznych uzyska艂 w roku 1964 na Uniwersytecie Warszawskim na podstawie rozprawy Koncepcja j臋zyka poetyckiego Awangardy Krakowskiej (Nagroda Naukowa im. Tadeusza Mikulskiego). W tym samym roku otrzyma艂 stanowisko adiunkta w Instytucie Bada艅 Literackich PAN. Od roku 1967 kierowa艂 w IBL PAN Pracowni膮 Poetyki Historycznej w IBL PAN, za艣 w roku 1972 zosta艂 kierownikiem Zak艂adu Systematyki Form Literackich. By艂 cz艂onkiem Kolegium Dyrekcyjnego Instytutu Bada艅 Literackich, a od 1969 cz艂onkiem jego Rady Naukowej. Od roku 1969 jest cz艂onkiem Komitetu Nauk o Literaturze PAN.
W roku 1972 uzyska艂 stopie艅 doktora habilitowanego na podstawie ksi膮偶ki Dzie艂o-j臋zyk- tradycja (Nagroda Naukowa im. Aleksandra Br眉cknera). W roku 1983 otrzyma艂 tytu艂 naukowy profesora nadzwyczajnego, a w rok p贸藕niej profesora zwyczajnego. Do dzi艣 jest pracownikiem naukowym Instytutu Bada艅 Literackich. W roku 1988 otrzyma艂 Nagrod臋 Fundacji A. Jurzykowskiego w Nowym Jorku. Od roku 1989 jest cz艂onkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. W roku 2000 zosta艂 wybrany cz艂onkiem korespondentem Polskiej Akademii Umiej臋tno艣ci Prof. dr hab. Janusz S艂awi艅ski nale偶y do grona najwybitniejszych i najbardziej tw贸rczych polskich literaturoznawc贸w w dziejach tej dyscypliny naukowej.
Od pierwszych swoich rozpraw i studi贸w, kt贸re powsta艂y na prze艂omie lat pi臋膰dziesi膮tych i sze艣膰dziesi膮tych, podj膮艂 wysi艂ki metodologicznego przeformu艂owania nauki o literaturze w Polsce, kt贸ra tak偶e ze wzgl臋du na okresu urz臋dowego marksizmu prze偶ywa艂a w latach powojennych eklektyczny kryzys. Dzia艂ania te - wraz z gronem wsp贸艂pracownik贸w - niezwyczajnie konsekwentne - doprowadzi艂y do stworzenia podstaw nowoczesnej teorii literatury, podejmuj膮c wcze艣niejsze tradycje tak偶e z polskiego mi臋dzywojnia i w艂膮czaj膮c j膮 na powr贸t w konteksty europejskie. Wydany przez niego i dw贸jk臋 wsp贸艂pracownik贸w, Micha艂a G艂owi艅skiego i Aleksandr臋 Okopie艅-S艂awi艅sk膮, w roku 1962 Zarys teorii literatury (poprzedzony dwiema ksi膮偶kami o podr臋cznikowym charakterze), kt贸ry do tej pory mia艂 sze艣膰 wyda艅, okre艣li艂 metodologiczne i merytoryczne ramy nowego literaturoznawstwa na wszystkich poziomach jego poznawczej obecno艣ci - od najwy偶szego, czyli naukowobadawczego - do podstawowego, czyli szkolno-metodycznego. Dope艂nia艂o ten Zarys kilkana艣cie ksi膮偶ek i tom贸w studi贸w ju偶 ca艂kowicie indywidualnych na tyle naukowo wyrazistych, 偶e w rezultacie ukszta艂towa艂a si臋 z inspiracji prac badawczych Profesora Janusza S艂awi艅skiego metodologiczna szko艂a literaturoznawcza rozpoznawalna i opisywana w wielu opracowaniach tak偶e za granic膮. Z艂o偶y艂y si臋 na ni膮 zar贸wno rodzime tradycje bada艅 ergocentrycznych zainicjowane jeszcze przed I wojn膮 艣wiatow膮 jak i osi膮gni臋cia tzw. rosyjskiej szko艂y stylistyki, czeskiego strukturalizmu i tendencje zapocz膮tkowane badaniami Romana Jakobsona. Powstaj膮ce w latach sze艣膰dziesi膮tych, siedemdziesi膮tych i potem prace Profesora S艂awi艅skiego podejmowa艂y kluczowe problemy nauki o literaturze i interpretacji dzie艂a literackiego. S膮 aktualne i inspiruj膮ce do dzi艣 o czym 艣wiadcz膮 wydane ostatnio w pi臋ciu tomach jego Prace wybrane (1998-2001).
Profesor Janusz S艂awi艅ski od samego pocz膮tku swej drogi akademickiej, najpierw na Uniwersytecie Warszawskim, a potem w Instytucie Bada艅 Literackich PAN, spe艂nia jedn膮 z najwa偶niejszych w Polsce r贸l animatora i promotora nauki o literaturze. Z jego inicjatywy powsta艂y cykliczne, coroczne Konferencje teoretyczno-literackie, organizowane przez Instytut Bada艅 Literackich PAN i uniwersyteckie o艣rodki literaturoznawcze. Do tej pory odby艂o si臋 31 takich konferencji, kt贸re wytycza艂y g艂贸wne kierunki bada艅 literackich i ich wymiar metodologiczny, upowszechniaj膮c przy tym najnowsze badania nie tylko w Polsce (w konferencjach tych nierzadko brali bowiem udzia艂 badacze czescy i s艂owaccy). Dokonania konferencji publikowane by艂y w oddzielnych tomach studi贸w stanowi膮c do dzi艣 wa偶ny dorobek polskiego literaturoznawstwa.
Prof. Janusz S艂awi艅ski za艂o偶y艂 i by艂 przez wiele lat redaktorem naczelnym dwumiesi臋cznika Teksty publikuj膮cego studia i rozprawy na aktualne tematy (wiele zeszyt贸w monograficznych), tak偶e w spos贸b bardziej popularny upowszechniaj膮c najnowsze tendencje badawcze i analityczne. Z jego inicjatywy i pod jego naczeln膮 redakcj膮 powsta艂a wydawana przez Ossolineum presti偶owa seria Vademecum Polonisty, w kt贸rej ukaza艂o si臋 wiele fundamentalnych dla polskiego literaturoznawstwa opracowa艅. W tej serii tak偶e ukaza艂 si臋 w roku 1976, pod jego redakcj膮 i z jego wsp贸艂autorstwem, S艂ownik termin贸w literackich, dzie艂o leksykograficzne nie maj膮ce sobie r贸wnych w 艣wiatowym pi艣miennictwie literaturoznawczym, a to ze wzgl臋du na konsekwencj臋 metodologiczn膮, zakres hase艂 i perspektyw臋 komparatystyczn膮 (dot膮d trzy wydania). Jego wersja popularna - szkolna mia艂a 14 wyda艅!
Od roku 1969 jest redaktorem, bodaj najwa偶niejszej w polskiej wiedzy o literaturze i presti偶owej serii wydawniczej Z Dziej贸w Form Artystycznych w Literaturze Polskiej, w kt贸rej do tej pory wydano 87 tom贸w! Poza t膮 seri膮, pod jego redakcj膮, ukaza艂o si臋 ponadto jeszcze kilkadziesi膮t innych cennych opracowa艅 zbiorowych. Jego rozprawy by艂y przek艂adane na j臋zyk angielski, francuski, hiszpa艅ski, w艂oski, niemiecki, czeski, w臋gierski i serbsko-chorwacki. W latach osiemdziesi膮tych redagowa艂, wychodz膮ce poza cenzur膮, czasopisma Kultura Niezale偶na i Almanach Humanistyczny. Publikowa艂 te偶 w innych czasopismach niezale偶nych. Profesor Janusz S艂awi艅ski od dziesi膮tk贸w lat pe艂ni rozmaite funkcje w instytucjach i plac贸wkach organizuj膮cych polskie 偶ycie naukowe. Pomijaj膮c ju偶 rozliczne i wa偶ne funkcje w Instytucie Bada艅 Literackich PAN i Komitecie Nauk o Literaturze PAN nale偶y wymieni膰 tu, powsta艂e m.in. z jego inicjatywy w roku 1981 Towarzystwo Popierania i Krzewienia Nauk - dalej - funkcje w Komitecie Bada艅 Naukowych (Profesor Janusz S艂awi艅ski by艂 Przewodnicz膮cym Zespo艂u do Spraw Polityki Wydawniczej) oraz Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej (Przewodnicz膮cy Rady Fundacji i cz艂onek Rady Wydawniczej Monografii Fundacji). W roku 1995 pe艂ni艂 tak偶e funkcj臋 Przewodnicz膮cego Komitetu Organizacyjnego Zjazdu Polonist贸w.