91桃色

 

W艂adys艂aw Bartoszewski urodzi艂 si臋 19 lutego 1922 r. w Warszawie. Matur臋 zda艂 w maju 1939 r. w Liceum Humanistycznym Towarzystwa Wychowawczo-O艣wiatowego 鈥濸rzysz艂o艣膰鈥�. Niestety plany podj臋cia studi贸w polonistycznych w Uniwersytecie Warszawskim uniemo偶liwi艂 wybuch wojny z Niemcami. We wrze艣niu 1939 r. uczestniczy艂 w obronie Warszawy w oddziale sanitarnym PCK. Od maja 1940 r. pracowa艂 w administracji Przychodni Spo艂ecznej nr 1 PCK w Warszawie. 19 wrze艣nia 1940 r. zosta艂 zatrzymany na 呕oliborzu w masowej ob艂awie zorganizowanej przez hitlerowc贸w. Od 22 wrze艣nia 1940 r. by艂 wi臋藕niem obozu koncentracyjnego Auschwitz nr obozowy 4427. Z obozu zosta艂 zwolniony 8 kwietnia 1941 r. dzi臋ki dzia艂aniom Polskiego Czerwonego Krzy偶a. Po wyj艣ciu z Auschwitz W. Bartoszewski nawi膮za艂 kontakt ze Zwi膮zkiem Walki Zbrojnej, przekazuj膮c jednocze艣nie sprawozdanie ze swojego pobytu w obozie. Od pa藕dziernika 1941 r. rozpocz膮艂 studia polonistyczne na tajnym Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Warszawskiego. Latem 1942 r. zosta艂 cz艂onkiem Frontu Odrodzenia Polski - konspiracyjnej katolickiej organizacji spo艂eczno-wychowawczej i charytatywnej za艂o偶onej przez znan膮 pisark臋 Zofi臋 Kossak. W sierpniu 1942 r. zosta艂 偶o艂nierzem Armii Krajowej przyjmuj膮c pseudonim 鈥濼eofil鈥�. Jego zadaniem by艂a praca w Wydziale Informacji Biura Informacji i Propagandy Komendy G艂贸wnej AK, gdzie wsp贸艂pracowa艂 z Kazimierzem Moczarskim. Jednocze艣nie od wrze艣nia 1942 r. zaanga偶owa艂 si臋, jako cz艂onek Frontu Odrodzenia Polski, w dzia艂alno艣膰 Tymczasowego Komitetu Pomocy 呕ydom 鈥炁籩gota鈥�, od grudnia 1942 r. dzia艂aj膮cego jako Rada Pomocy 呕ydom 鈥炁籩gota鈥� przy Delegaturze Rz膮du Rzeczypospolitej Polskiej na Kraj. Ponadto pracowa艂 na stanowisku zast臋pcy kierownika Referatu 呕ydowskiego Departamentu Spraw Wewn臋trznych Delegatury Rz膮du na Kraj. Pracuj膮c w 鈥炁籩gocie鈥� i Referacie 呕ydowskim zajmowa艂 si臋 organizacj膮 pomocy w getcie warszawskim, w tym tak偶e w czasie powstania w getcie w kwietniu 1943 r.

W okresie od 1 sierpnia do 7 pa藕dziernika 1944 r. W. Bartoszewski walczy艂 w powstaniu warszawskim. By艂 w tym czasie adiutantem dow贸dcy plac贸wki informacyjno-radiowej 鈥濧sma鈥� i redaktorem naczelnym pisma 鈥濿iadomo艣ci z Miasta i Wiadomo艣ci Radiowe鈥�. W czasie powstania awansowa艂 na stopie艅 podporucznika oraz by艂 dwukrotnie odznaczony, Srebrnym Krzy偶em Zas艂ugi z Mieczami przez gen. Antoniego Chru艣ciela 鈥濵ontera鈥� oraz Krzy偶em Walecznych przez gen. Tadeusza Komorowskiego 鈥濨ora鈥�. Po kl臋sce powstania warszawskiego dalej prowadzi艂 dzia艂alno艣膰 konspiracyjn膮 w Biurze Informacji i Propagandy KG AK w Krakowie. W lutym 1945 r. powr贸ci艂 do Warszawy gdzie rozpocz膮艂 s艂u偶b臋 w organizacji konspiracyjnej 鈥濶ie鈥�. Nast臋pnie od sierpnia 1945 r. s艂u偶y艂 w Oddziale VI Sztabu Delegatury Si艂 Zbrojnych na Kraj w pionie informacji i propagandy, gdzie ponownie wsp贸艂pracowa艂 z Kazimierzem Moczarskim. 10 pa藕dziernika 1945 r. przed Komisj膮 Likwidacyjn膮 AK Obszaru Centralnego ujawni艂 fakt s艂u偶by w Armii Krajowej.

Jesieni膮 1945 r. podj膮艂 wsp贸艂prac臋 z Instytutem Pami臋ci Narodowej przy Prezydium Rady Ministr贸w oraz z G艂贸wn膮 Komisj膮 Badania Zbrodni Niemieckich w Polsce. Nale偶y podkre艣li膰, 偶e zebrane przez W. Bartoszewskiego w okresie okupacji informacje o zbrodniach hitlerowskich, sytuacji w obozach koncentracyjnych i wi臋zieniach oraz zag艂adzie 呕yd贸w, w tej pracy by艂y bardzo istotne. W lutym 1946 r. rozpocz膮艂 prac臋 dziennikarsk膮 w 鈥濭azecie Ludowej鈥� organie prasowym opozycyjnego PSL wicepremiera Stanis艂awa Miko艂ajczyka. Wkr贸tce W. Bartoszewski zosta艂 cz艂onkiem tej partii. Jego teksty publikowane w 鈥濭azecie Ludowej鈥� mia艂y ogromne znaczenie dla przypominana spo艂ecze艅stwu polskiemu wybitnych postaci Polskiego Pa艅stwa Podziemnego, w tym niezwykle ciekawy cykl szkic贸w o powstaniu warszawskim pt. 鈥�Dni walcz膮cej stolicy鈥� oraz publikacja pt. 鈥濫gzekucje publiczne w Warszawie w latach 1943 do 1944鈥�.

W zwi膮zku z dzia艂alno艣ci膮 w opozycyjnym PSL oraz swoj膮 przesz艂o艣ci膮 okupacyjn膮 W. Bartoszewski wkr贸tce zosta艂 poddany represjom ze strony Urz臋du Bezpiecze艅stwa Publicznego. Ju偶 w listopadzie 1946 r. zosta艂 aresztowany pod fa艂szywym zarzutem szpiegostwa i ponad 17 miesi臋cy do 10 kwietnia 1948 r. sp臋dzi艂 w wi臋zieniu min. przy ul. Rakowieckiej w Warszawie. W grudniu 1948 r. zapisa艂 si臋 na trzeci rok studi贸w polonistycznych na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Warszawskiego, kt贸re jednak zosta艂y przerwane przez ponowne aresztowanie 14 grudnia 1949 r. Po ponad dwuletnim areszcie zosta艂 29 maja 1952 r. skazany przez Wojskowy S膮d Rejonowy w Warszawie na kar臋 8 lat wi臋zienia za rzekome szpiegostwo. Warto doda膰, 偶e akt oskar偶enia podpisa艂a pp艂k Helena Woli艅ska. Kar臋 odbywa艂 w wi臋zieniach w Rawiczu i Raciborzu, w sierpniu 1954 r. zosta艂 zwolniony ze wzgl臋du na z艂y stan zdrowia. 2 marca 1955 r. orzeczeniem Najwy偶szego S膮du Wojskowego zosta艂 uznany za nies艂usznie skazanego. 艁膮cznie od 1946 r. do 1954 r. W. Bartoszewski sp臋dzi艂 w wi臋zieniach komunistycznych 7 lat 偶ycia.

Po opuszczeniu stalinowskiego wi臋zienia, ju偶 od 1955 r. W. Bartoszewski wsp贸艂pracowa艂 z tygodnikiem 鈥濻tolica鈥�, gdzie w latach 1958-1960 by艂 sekretarzem redakcji. Natomiast od 1957 r. podj膮艂 wsp贸艂prac臋 z 鈥濼ygodnikiem Powszechnym鈥�. W obydwu czasopismach podobnie jak w latach czterdziestych w 鈥濭azecie Ludowej鈥�, konsekwentnie tworzy艂 kronik臋 okupowanej i walcz膮cej Warszawy. W 鈥濼ygodniku Powszechnym鈥� przez lata prowadzi艂 dzia艂 鈥�in memoriam鈥�, b臋d膮c niejako stra偶nikiem pami臋ci o ludziach, kt贸rzy bohatersko walczyli z okupantem, a w PRL w艂adze komunistyczne stara艂y si臋 ich zepchn膮膰 w historyczny niebyt. W tym czasie podj膮艂 kolejn膮 pr贸b臋 uko艅czenia studi贸w polonistycznych, w listopadzie 1958 r. zosta艂 przyj臋ty na Uniwersytet Warszawski w trybie eksternistycznym. Przygotowa艂 prac臋 magistersk膮 na seminarium prof. Juliana Krzy偶anowskiego, jednak decyzj膮 贸wczesnego rektora UW zosta艂 niedopuszczony do egzaminu magisterskiego i skre艣lony z listy student贸w w pa藕dzierniku 1962 r. Te polityczne szykany i prze艣ladowania nie za艂ama艂y W. Bartoszewskiego. Dalej pracowa艂 nad dokumentacj膮 i opisem lat okupacji hitlerowskiej, powstaniem warszawskim i zag艂ad膮 呕yd贸w. W latach sze艣膰dziesi膮tych i siedemdziesi膮tych ukaza艂y si臋 niezwykle wa偶ne ksi膮偶ki jego autorstwa, kt贸re znakomicie udokumentowa艂 tak jak zawodowy historyk. By艂y to 鈥�Prawda o von dem Bachu鈥�(1961 r. ); 鈥�Warszawski pier艣cie艅 艣mierci 1939- 1944鈥� (1967 r.); 鈥�Ten jest z ojczyzny mojej. Polacy z pomoc膮 呕ydom 1939-1945鈥� (1967r.), napisana wsp贸lnie z Zofi膮 Lewin贸wn膮 oraz najwa偶niejsza, b臋d膮ca dzie艂em epokowym monografia pt. 鈥�1859 dni Warszawy鈥�(1974 r.).

W kwietniu 1963 r. W. Bartoszewski z inicjatywy 呕ydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie zosta艂 odznaczony Krzy偶em Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski za pomoc udzielan膮 呕ydom w czasie wojny. Jesieni膮 1963 r. zosta艂 zaproszony do Izraela gdzie w imieniu Rady Pomocy 呕ydom 鈥炁籩gota鈥� odebra艂 dyplom 鈥濻prawiedliwy w艣r贸d Narod贸w 艢wiata鈥�. Trzy lata p贸藕niej w 1966 r. otrzyma艂 medal Yad Vashem 鈥濻prawiedliwy w艣r贸d Narod贸w 艢wiata鈥� za wyj膮tkowe zas艂ugi w ratowaniu 呕yd贸w w latach okupacji hitlerowskiej. W latach sze艣膰dziesi膮tych i na pocz膮tku siedemdziesi膮tych odby艂 wiele podr贸偶y do kraj贸w zachodnich (Austrii, RFN, Wielkiej Brytanii, W艂och, Izraela i USA). Podczas tych wyjazd贸w kontaktowa艂 si臋 z przedstawicielami polskiej emigracji politycznej (m.in. Janem Nowakiem-Jeziora艅skim, Adamem i Lidi膮 Cio艂koszami, Janem Karskim, Czes艂awem Mi艂oszem, Gustawem Herlingiem -Grudzi艅skim). W listopadzie1963 r. rozpocz膮艂 tajn膮 wsp贸艂prac臋 z radiem 鈥濿olna Europa鈥�. Jego rozleg艂e kontakty mi臋dzynarodowe oraz faktyczna dzia艂alno艣膰 opozycyjna skutkowa艂y w latach 1970-1974 zakazem druku prac W. Bartoszewskiego w Polsce oraz innymi szykanami w postaci odmowy wydania paszportu jak r贸wnie偶 cz臋stymi rewizjami w domu. W latach siedemdziesi膮tych W. Bartoszewski nale偶y do grona zdecydowanych opozycjonist贸w. W 1974 r. anga偶uje si臋 w akcj臋 zmierzaj膮c膮 do u艂askawienia skazanych cz艂onk贸w tajnej organizacji 鈥濺uch鈥� (m.in. Stefana Niesio艂owskiego, Andrzeja i Benedykta Czum贸w). Wsp贸艂pracuje z Polskim Porozumieniem Niepodleg艂o艣ciowym. W styczniu 1976 r. by艂 jednym z pierwszych sygnatariuszy listu intelektualist贸w protestuj膮cych przeciwko zmianom w Konstytucji PRL. W 1978 r. bierze udzia艂 w powo艂aniu Towarzystwa Kurs贸w Naukowych i wyk艂ada w tajnym Uniwersytecie Lataj膮cym. W sierpniu 1980 r. podpisa艂 list intelektualist贸w z poparciem do strajkuj膮cych robotnik贸w Wybrze偶a. W latach 1980-1981 W. Bartoszewski by艂 cz艂onkiem NSZZ 鈥濻olidarno艣膰鈥�, zak艂ada艂 Komitet Obrony Wi臋zionych za Przekonania przy Komisji Krajowej NSZZ 鈥濻olidarno艣膰鈥�. 13 grudnia 1981 r. zosta艂 internowany jako jeden z uczestnik贸w s艂ynnego I Kongresu Kultury Polskiej, najpierw osadzony w Bia艂o艂臋ce, a nast臋pnie w Jaworzu. Dzi臋ki interwencji 艣rodowisk intelektualnych z zagranicy i kraju zosta艂 zwolniony z internowania 28 kwietnia 1982 r.

W. Bartoszewski jako wybitny znawca i autor wielu znakomitych opracowa艅 z historii okupacji hitlerowskiej, zosta艂 w latach 1973-1982 i 1984- 1985 zatrudniony na stanowisku starszego wyk艂adowcy w Katedrze Historii Nowo偶ytnej Polski na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. W latach 1983-1984, 1986-1988, 1988-1990 wyk艂ada艂 go艣cinnie na uniwersytetach niemieckich w Monachium, Eichstatt i Augsburgu. W艂adze Bawarii przyzna艂y W. Bartoszewskiemu tytu艂 profesora. W 1984 r. zosta艂 cz艂onkiem rzeczywistym Instytutu J贸zefa Pi艂sudskiego w Ameryce, a od 1986 r. jednym z wiceprezes贸w Instytutu Studi贸w Polsko-呕ydowskich w Oxfordzie. W latach osiemdziesi膮tych XX w. by艂 uczestnikiem wielu mi臋dzynarodowych konferencji naukowych po艣wi臋conych historii II wojny 艣wiatowej, zag艂adzie 呕yd贸w, stosunkom polsko-偶ydowskim i polsko-niemieckim. Sta艂 si臋 w tej problematyce niekwestionowanym autorytetem w skali mi臋dzynarodowej.

W latach siedemdziesi膮tych i osiemdziesi膮tych ukaza艂y si臋 kolejne znakomite ksi膮偶ki W. Bartoszewskiego, stanowi膮ce wa偶ny wk艂ad w poznanie historii okupacji hitlerowskiej. W艣r贸d wielu, nale偶y wymieni膰: 鈥�Z kart wojennej s艂u偶by Aleksandra Kami艅skiego鈥�(1978); 鈥�Tajna prasa w okresie okupacji 1939- 1945 i jej rola w 偶yciu spo艂ecze艅stwa鈥�(1980); 鈥�Ludno艣膰 cywilna w powstaniu warszawskim鈥�(1974); 鈥�Dni walcz膮cej stolicy. Kronika Powstania Warszawskiego鈥� (Londyn 1984). Niezwykle wa偶n膮 pozycj膮 by艂a broszura wydana w drugim obiegu , w kt贸rej zosta艂 opublikowany wyk艂ad W. Bartoszewskiego wyg艂oszony w ramach tzw. Uniwersytetu Lataj膮cego pt. 鈥�Polskie pa艅stwo podziemne. Zarys problemu鈥�. W pracy tej autor przywraca艂 艣wiadomo艣ci spo艂ecznej to pomijane w PRL poj臋cie. Og贸艂em bibliografia prac naukowych i publicystycznych W. Bartoszewskiego obejmuje oko艂o 1500 pozycji, w tym kilkadziesi膮t ksi膮偶ek. W zdecydowanej wi臋kszo艣ci obejmuj膮 one sprawy lat okupacji hitlerowskiej, stosunk贸w polsko-偶ydowskich i polsko-niemieckich.

W III Rzeczypospolitej W. Bartoszewski pe艂ni艂 i pe艂ni wa偶ne funkcje pa艅stwowe. W latach 1990-1995 by艂 ambasadorem RP w Austrii, kraju gdzie ma wielu przyjaci贸艂 w 艣rodowiskach intelektualnych. Dwukrotnie pe艂ni艂 funkcj臋 ministra spraw zagranicznych RP, a mianowicie od 7 marca 1995 r. do 22 grudnia 1995 r. oraz od 30 czerwca 2000 r. do 19 pa藕dziernika 2001 r. Jako minister spraw zagranicznych RP cieszy艂 si臋 wielkim uznaniem w Europie i na 艣wiecie. Warto przypomnie膰, 偶e 28 kwietnia 1995 r., jako jedyny zagraniczny m贸wca wyst膮pi艂 z ponad godzinnym przem贸wieniem podczas uroczystej sesji Bundestagu i Bundesratu (RFN) z okazji 50 rocznicy zako艅czenia II wojny 艣wiatowej. W latach 1997-2001 W. Bartoszewski by艂 cz艂onkiem Senatu RP IV Kadencji. 20 listopada 2007 r. zosta艂 powo艂any przez premiera Donalda Tuska na stanowisko sekretarza stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministr贸w i pe艂nomocnika ds. relacji mi臋dzynarodowych.

W okresie od 1990 r. W. Bartoszewski jest w dalszym ci膮gu niezwykle aktywny w 偶yciu spo艂ecznym i naukowym. Od listopada 1990 r. by艂 przewodnicz膮cym Mi臋dzynarodowej Rady Pa艅stwowego Muzeum w O艣wi臋cimiu. Obecnie przewodniczy Mi臋dzynarodowej Radzie O艣wi臋cimskiej przy Premierze Rzeczypospolitej Polskiej. Od czerwca 2001 r. pe艂ni funkcj臋 przewodnicz膮cego Rady Ochrony Pami臋ci Miejsc Walki i M臋cze艅stwa. 27 stycznia 2005 r. w 60. rocznic臋 wyzwolenia obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau, przemawia艂 na oficjalnych uroczysto艣ciach w imieniu polskich wi臋藕ni贸w obozu. Nale偶y jak zawsze do or臋downik贸w pojednania polsko-偶ydowskiego i polsko-niemieckiego, przy zachowaniu ca艂ej prawdy o przesz艂o艣ci. Prof. W. Bartoszewski dzi臋ki swojej aktywno艣ci publicystycznej i naukowej dba o zachowanie w pami臋ci Polskiego Pa艅stwa Podziemnego, powstania warszawskiego oraz zbrodni nazist贸w i komunist贸w. W ostatnim czasie od kwietnia 2009 r. W. Bartoszewski zosta艂 Honorowym Prezesem Stowarzyszenia Pracownik贸w, Wsp贸艂pracownik贸w i Przyjaci贸艂 Rozg艂o艣ni Polskiej Radia Wolna Europa im. Jana Nowaka-Jeziora艅skiego. Jest cz艂onkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Wsp贸艂cze艣nie nale偶y do nielicznej grupy polskich m臋偶贸w stanu znanych i szanowanych w kraju i na 艣wiecie.

Za swoj膮 dzia艂alno艣膰 konspiracyjn膮, opozycyjn膮, polityczn膮, publicystyczn膮 i naukow膮 W. Bartoszewski by艂 wielokrotnie odznaczany, nagradzany i wyr贸偶niany. W艣r贸d wielu odznacze艅 nale偶y wymieni膰: Order Or艂a Bia艂ego (1995); Krzy偶 Komandorski z Gwiazd膮 Orderu Odrodzenia Polski (1986 -nadany przez prezydenta na uchod藕stwie Edwarda Raczy艅skiego); Krzy偶 Komandorski Orderu Legii Honorowej (2009); Krzy偶 Wielki Orderu Zas艂ugi RFN (2001); papieski Order 艣w. Grzegorza Wielkiego; Austriacki Krzy偶 Honorowy za Nauk臋 i Sztuk臋 I klasy.

W艣r贸d nagr贸d i dyplom贸w nale偶y wymieni膰: Nagroda Klubu Krzywego Ko艂a (1962); Nagroda Fundacji Alfreda Jurzykowskiego w Nowym Jorku (1968); Nagroda 鈥濸olityki鈥� w dziedzinie historii najnowszej (1968); Nagroda Herdera (1983); Kaisser Otto-Preis - nagroda im. cesarza Ottona przyznana przez miasto Magdeburg za szczeg贸lne zas艂ugi dla pojednania polsko-niemieckiego(2009); Dyplom honorowego obywatela Pa艅stwa Izrael (1991); Dyplom honorowego cz艂onka Polskiego Tow. Historycznego (2007).
Prof. W. Bartoszewski posiada 10 doktorat贸w honoris causa: Polskiego Uniwersytetu na Obczy藕nie (Londyn 1981); Hebrew College-Baltimore USA (1984); Uniwersytetu Wroc艂awskiego (1994); Uniwersytetu Phillipa w Marburgu RFN (2001); Uniwersytetu Warszawskiego (2002); Uniwersytetu Gda艅skiego(2005); KUL-u (2008); Uniwersytetu Opolskiego (2008); Uniwersytetu w Hajfie Izrael (2008); Uniwersytetu Warmi艅sko-Mazurskiego (2009).

Ponadto W. Bartoszewski posiada tytu艂y Honorowego Obywatela Warszawy, Gdyni, Wroc艂awia, Gda艅ska, Szczecina, Sopotu i Dolnego 艢l膮ska. W 2007 r. za ca艂okszta艂t osi膮gni臋膰 otrzyma艂 Super Wiktora.