Nie kszta艂t, a materia艂...
Podkowa nale偶y do najbardziej powszechnych znak贸w, jakimi pos艂uguje si臋 wsp贸艂czesna kultura popularna. Dlaczego podkowa przynosi szcz臋艣cie? Ma艂o kto wie, 偶e jej "moc" nie ma nic wsp贸lnego z kszta艂tem, tylko z materia艂em鈥� W kulturach magicznych 偶elazo nie by艂o zwyk艂膮 rzecz膮. Pochodzi艂o bowiem z podziemi - obszaru kojarzonego z za艣wiatami, co rozstrzyga艂o o jego w艂a艣ciwo艣ciach nadnaturalnych. Przedmioty wykonane z tego materia艂u - jak wierzono w ca艂ej Europie - jako pochodz膮ce spoza ludzkiego 艣wiata, reprezentowa艂y transcendencj臋.
Apotropeion
Magiczn膮 ochron臋 dawa艂y 偶elazne artefakty: ig艂y, gwo藕dzie, podkowy, k艂贸dki, no偶e itp. Zabezpiecza艂y one ludzi i zwierz臋ta przed demonami. Dzi艣, spo艣r贸d rzeczy wykonanych z 偶elaza, chyba ju偶 tylko podkowa jest rekwizytem magicznym - apotropeionem (艣rodkiem chroni膮cym przed niebezpiecze艅stwem, z艂em, nieszcz臋艣ciem), cho膰 zatar艂a si臋 archaiczna wiedza o za艣wiatowej proweniencji 偶elaza, w kt贸rej to w艂a艣nie tkwi niezwyk艂a "moc" podkowy. Wsp贸艂cze艣nie podkowa nie musi by膰 nawet 偶elazna. Trwa艂o艣膰 wierze艅 dotycz膮cych podkowy by膰 mo偶e wynika z tego, 偶e - co wiemy dzi臋ki etnografom - na wsi polskiej mniemano, i偶 ko艅ska podkowa znaleziona na drodze przynosi szcz臋艣cie; a mo偶e z tego, 偶e podkowa przesta艂a by膰 przedmiotem zwyk艂ym, z kt贸rym stykamy si臋 na co dzie艅...
Fragmenty etnograficzne
Zwroty, gesty, dzia艂ania maj膮 pod艂o偶e my艣lenia magicznego, w kt贸rym liczy si臋 efekt, np. sprowadzenie nieszcz臋艣cia lub unikni臋cie go. W naszym nowym cyklu Fragmenty etnograficzne, opowiadamy o ukrytych znaczeniach tego, co pozornie bliskie i oczywiste. Nasi eksperci to mgr Anna Deredas, dr Aleksandra Krupa-艁awrynowicz i dr Sebastian Latocha z Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej U艁. Polecamy nasze poprzednie odcinki (poni偶ej) oraz kolejne teksty!
Uniwersytet 艁贸dzki to najwi臋ksza uczelnia badawcza w centralnej Polsce. Jej misj膮 jest kszta艂cenie wysokiej klasy naukowc贸w i specjalist贸w w wielu dziedzinach humanistyki i nauk 艣cis艂ych. Wsp贸艂pracuje z biznesem, zar贸wno na poziomie kadrowym, zapewniaj膮c wykwalifikowanych pracownik贸w, jak i naukowym, oferuj膮c swoje know-how przedsi臋biorstwom z r贸偶nych ga艂臋zi gospodarki. Uniwersytet 艁贸dzki jest uczelni膮 otwart膮 na 艣wiat - wci膮偶 ro艣nie liczba studiuj膮cych tutaj obcokrajowc贸w, a polscy studenci poznaj膮 Europ臋, Azj臋, czy wyje偶d偶aj膮 za Ocean. Uniwersytet jest cz臋艣ci膮 艁odzi, dzia艂a wsp贸lnie z 艂odzianami i dla 艂odzian, anga偶uj膮c si臋 w wiele projekt贸w spo艂eczno-kulturalnych.
Zobacz nasze projekty naukowe na
Zapraszamy na stron臋 Biura Prasowego U艁:
Autorzy: Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej U艁 Redakcja: Centrum Promocji U艁