Dzia艂ania realizowane na uczelni w p贸艂nocnych W艂oszech zosta艂y sfinansowane ze 艣rodk贸w Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej przyznanych w ramach programu 鈥濸romocja j臋zyka polskiego鈥�. Kierownikiem projektu zosta艂a prof. Magdalena Pietrzak. W Weronie obecnych by艂o 6 pracownik贸w Instytutu Filologii Polskiej i Logopedii oraz dr Katarzyna Kowalik z Instytutu Romanistyki, kt贸ra pe艂ni艂a funkcj臋 t艂umacza. Opiekunem merytorycznym ze strony w艂oskiej by艂 prof. Stefano Aloe, slawista, historyk literatury rosyjskiej i s艂owia艅sko-w艂oskich zwi膮zk贸w kulturalnych. Aktywno艣ci projektowe realizowano na Wydziale J臋zyk贸w i Literatur Obcych Uniwersytetu w Weronie (Dipartimento di Lingue e Letterature Straniere Universit脿 di Verona).
Znale藕膰 wsp贸lny j臋zyk
G艂贸wnym za艂o偶eniem projektu by艂o wzbudzenie zainteresowania polsk膮 mow膮 i kultur膮 w艣r贸d w艂oskich student贸w. Pom贸c w zrealizowaniu tego celu mia艂o przeprowadzenie turbokursu j臋zyka polskiego. Do wykonania zadania wyznaczeni zostali do艣wiadczeni dydaktycy z Zak艂adu Lingwistyki Stosowanej i Kulturowej U艁: dr Mateusz Gaze i dr Kamila Kubacka. J臋zykoznawcy z 艁odzi na co dzie艅 prowadz膮 zaj臋cia na Wydziale Filologicznym U艁 z zagranicznymi studentami kierunku studia polskie z j臋zykiem angielskim. W Weronie wykorzystali swoje kompetencje, by w ci膮gu pi臋ciu dni przekaza膰 w pigu艂ce wiedz臋 na temat podstawowych zasad i konstrukcji j臋zykowych w polszczy藕nie. W kursie wzi臋艂o udzia艂 kilkana艣cie os贸b.
To, co nas zaskoczy艂o, to fakt, 偶e studenci byli na r贸偶nym poziomie zaawansowania j臋zyka polskiego. Konieczne by艂o podzielenie ich na dwie grupy. Jedna grupa, kt贸ra zaczyna艂a od podstaw, czyli od nauki alfabetu i fonetyki polskiej, i druga, kt贸ra ju偶 radzi艂a sobie z j臋zykiem polskim i potrafi艂a u偶ywa膰 podstawowych zwrot贸w i odpowiada膰 na nasze pytania w zaawansowany spos贸b.
鈥� podkre艣la dr Mateusz Gaze.
Nauka j臋zyka polskiego na obczy藕nie to r贸wnie偶 sztuka odnajdywania si臋 w nowej sytuacji i warunkach. Prowadz膮cy potrafili poradzi膰 sobie r贸wnie偶 w niespodziewanych okoliczno艣ciach.
Okaza艂o si臋, 偶e na miejscu nie mamy narz臋dzi do tego, aby pokaza膰 system j臋zyka polskiego. Brakowa艂o nam niekt贸rych liter z naszego rodzimego j臋zyka. Nie mogli艣my ich prze艂o偶y膰 na tutejszy system znak贸w na klawiaturze, wi臋c nie byli艣my w stanie ich te偶 zapisa膰. Ale jako do艣wiadczeni glottodydaktycy mieli艣my ju偶 wcze艣niej stworzony plik z polskimi literami i w ten spos贸b radzili艣my sobie z zapisem polskich s艂贸w. U偶ywali艣my te偶 tradycyjnych, niezawodnych metod 鈥� czyli tablicy i mazaka
鈥� wyja艣nia z u艣miechem na twarzy dr Kamila Kubacka.
Nauka polskiego w mi臋dzynarodowym gronie
Ciekawe by艂y motywacje uczestnik贸w kursu, kt贸re sprawi艂y, 偶e wzi臋li udzia艂 w zaj臋ciach. Jedni podkre艣lali, 偶e s膮 entuzjastami nauki r贸偶nych j臋zyk贸w obcych, inni wskazywali na praktyczne aspekty nauki polszczyzny,
Nie by艂am jeszcze w Polsce, ale mam przyjaci贸艂k臋, kt贸ra jest Polk膮 i kt贸r膮 bardzo ceni臋. Chcia艂abym wiedzie膰 wi臋cej o jej kraju
鈥� zaznacza艂a Ilaria Frizzera, uczestniczka turobukursu.
My艣l臋, 偶e to doskona艂a okazja do tego, 偶eby pozna膰 co艣, o czym si臋 do tej pory nie s艂ysza艂o. Kocham wszystkie s艂owia艅skie j臋zyki i chcia艂abym kiedy艣, by膰 mo偶e, wyprowadzi膰 si臋 do Polski lub innego kraju s艂owia艅skiego
鈥� dodawa艂a z kolei Anna Luce Quaresimin, kolejna osoba bior膮ca udzia艂 w zaj臋ciach.
Co warte podkre艣lenia, w kursie uczestniczyli nie tylko w艂oscy studenci, lecz tak偶e osoby z Ukrainy i Kazachstanu. Praca w mi臋dzynarodowym i zr贸偶nicowanym gronie stanowi艂a dodatkowy walor.
Pozytywnie nas zaskoczy艂o to, 偶e uczestnicy kursu byli bardzo zmotywowani do pracy. Byli to studenci r贸偶nych filologii, a co za tym idzie 鈥� mieli bardzo du偶膮 艣wiadomo艣膰 systemu j臋zyka. Pytali o r贸偶ne niuanse gramatyczne, co nas, nauczycieli, zawsze cieszy, poniewa偶 to gramatyka jest tym, czego studenci nie lubi膮. Natomiast ci wero艅scy studenci bardzo chcieli zg艂臋bia膰 tajniki polskiej gramatyki
鈥� podkre艣la dr Gaze, i dodaje:
By艂o to 20 intensywnych godzin. Studenci przez 5 dni po 4 godziny uczyli si臋 podstaw j臋zyka polskiego. Zapoznali si臋 z polsk膮 wymow膮, specyfik膮 polskich g艂osek, takich jak 鈥瀋z鈥�, 鈥炁尖��, 鈥炁涒��, 鈥瀌藕鈥�. Nauczyli si臋 m贸wi膰 o sobie, przedstawia膰 siebie, m贸wi膰 o swoim hobby, o swoim wolnym dniu. Wiedz膮, jak sk艂ada膰 zam贸wienia w kawiarniach, w restauracji, w sklepie spo偶ywczym.
Polska literatura i kultura bez tajemnic
Wizyta wyk艂adowc贸w z Wydzia艂u Filologicznego we W艂oszech nie ograniczy艂a si臋 tylko do kursu j臋zyka polskiego. Dodatkow膮 atrakcj臋 stanowi艂a seria wyk艂ad贸w na temat polskiej literatury i kultury, kt贸ra pozwoli艂a s艂uchaczom jeszcze lepiej pozna膰 nasz kraj oraz wzajemne relacje Polski z W艂ochami.
W ci膮gu ostatniego tygodnia przeprowadzili艣my 10 wyk艂ad贸w dotycz膮cych literatury, j臋zyka, kultury polskiej. Przedstawiali艣my mi臋dzy innymi podr贸偶e pierwszych Polak贸w do W艂och, kt贸re mia艂y charakter edukacyjny, omawiali艣my mi臋dzydynastyczne relacje Polak贸w i W艂och贸w. Pokazywali艣my tak偶e, jak nasi polscy romantycy przemierzali P贸艂wysep Apeni艅ski, szukaj膮c natchnienia. Oczywi艣cie nie zabrak艂o tak偶e wsp贸艂czesnej polskiej poezji XX wieku inspirowanej sztuk膮. Si臋gn臋li艣my r贸wnie偶 do j臋zyka polskiego na naszych wyk艂adach, pokazuj膮c zapo偶yczenia, kt贸re mamy z j臋zyka w艂oskiego w polszczy藕nie, przypominaj膮c, jak one dotar艂y do naszego j臋zyka, w jakich okoliczno艣ciach. Przygl膮dali艣my si臋 r贸wnie偶 wsp贸lnie na wyk艂adach przys艂owiom, idiomom, frazeologizmom mi臋dzy innymi dotycz膮cym kulinari贸w i obrazu kobiet. W ten spos贸b mogli艣my por贸wna膰, jaki obraz spo艂ecze艅stwa polskiego i w艂oskiego zapisany w j臋zyku 艂膮czy nas i wzajemnie zbli偶a
鈥� podkre艣la prof. Maria Berkan-Jab艂o艅ska, jedna z os贸b, kt贸ra wyg艂osi艂a swoje wyk艂ady na wero艅skiej uczelni.
W gronie prelegent贸w znale藕li si臋 r贸wnie偶 prof. Magdalena Pietrzak, prof. Ma艂gorzata Mieszek, dr Magdalena Wismont i dr Mateusz Gaze.
Wyk艂ady w dw贸ch j臋zykach
Nieoceniona w sprawnej realizacji wyk艂ad贸w by艂a pomoc dr Katarzyny Kowalik z Instytutu Romanistyki U艁, kt贸ra podczas tygodniowego pobytu w Weronie pe艂ni艂a funkcj臋 t艂umaczki. Dzi臋ki temu uczestnicy wyk艂ad贸w, kt贸rzy nie posiadali jeszcze wystarczaj膮cych umiej臋tno艣ci z zakresu j臋zyka polskiego, bez problemu mogli przyswoi膰 prezentowane tre艣ci.
Swoje dzia艂ania projektowe rozpocz臋艂am ju偶 w grudniu. Wyk艂adowcy polonistyki stopniowo przysy艂ali mi swoje teksty, kt贸re t艂umaczy艂am na j臋zyk w艂oski, dzi臋ki czemu zosta艂y teraz zaprezentowane studentom podczas zaj臋膰. Mia艂am te偶 mo偶liwo艣膰 konsultowa膰 r贸偶ne kwestie z wyk艂adowcami polonistyki. Ciesz臋 si臋, 偶e moje do艣wiadczenia zwi膮zane z nauk膮 we W艂oszech, z podr贸偶ami do W艂och, ze znajomo艣ci膮 kultury w艂oskiej mog艂y w jaki艣 spos贸b pom贸c kole偶ankom i kolegom z grupy
鈥� zaznacza dr Kowalik.
Z ziemi polskiej do W艂och
Warto podkre艣li膰, 偶e w艣r贸d s艂uchaczy obecnych podczas wyk艂ad贸w pojawili si臋 r贸wnie偶 przedstawiciele Polonii. Dla naszych rodak贸w by艂a to pierwsza od wielu lat okazja, by powr贸ci膰 do studenckich 艂awek i pos艂ucha膰 interesuj膮cych prelekcji w rodzimym j臋zyku.
Mieszkam po艂ow臋 偶ycia we W艂oszech, pozna艂am tutaj swojego m臋偶a. Osobi艣cie nie lubi臋 historii i sztuki, ale gdybym mia艂a takie wychowawczynie w szkole 艣redniej jak osoby prowadz膮ce te wyk艂ady, to by艂abym or艂em w tych dziedzinach! Bardzo pi臋knie opowiadaj膮 i profesjonalnie podchodz膮 do poruszanych temat贸w. Trzeba dba膰 o to, by t臋 nasz膮 Polsk臋 odpowiednio przedstawia膰, bo starsze pokolenie we W艂oszech nadal my艣li, 偶e nasz kraj to bia艂e nied藕wiedzie, za艣nie偶one ulice i czarno-bia艂e telewizory. A ja my艣l臋, 偶e czasy si臋 zmieni艂y i jako Polacy nie mamy si臋 czego wstydzi膰 i mamy bardzo du偶o do zaoferowania
鈥� podkre艣la艂a Katarzyna Skoczkowska, Polka mieszkaj膮ca od wielu lat w Weronie.
Ci膮g dalszy nast膮pi
Wizyta w Weronie nie stanowi ko艅ca dzia艂a艅 projektowych. Kolejne aktywno艣ci zostan膮 zrealizowane ju偶 w formie online.
W ci膮gu tych paru dni okaza艂o si臋, 偶e podobie艅stw mi臋dzy nami i W艂ochami jest bardzo du偶o. B臋dziemy nasze wyk艂ady kontynuowa膰 w formie online ju偶 po powrocie do kraju, od marca do maja. Pojawi膮 si臋 tam nowe postaci, mi臋dzy innymi rozpoznawane przez W艂och贸w osoby pisarzy takich jak Henryk Sienkiewicz czy Stanis艂aw Lem. Zamierzamy tak偶e m贸wi膰 o idiomach, no i oczywi艣cie nie zabraknie odwo艂ania do polskiego kina, kt贸re podejmowa艂o takie w膮tki polsko-w艂oskie. Jestem przekonana, 偶e to jest projekt, kt贸ry ma przysz艂o艣膰
鈥� podsumowuje prof. Berkan-Jab艂o艅ska.
Wykonawcy projektu na wsp贸lnym zdj臋ciu z uczestnikami turbokursu j臋zyka polskiego
Prof. Magdalena Pietrzak podkre艣la doskona艂e relacje wypracowane z partnerami ze strony w艂oskiej.
奥蝉辫贸艂辫谤补肠补 z prof. Aloe by艂a perfekcyjna! Wszystkie bie偶膮ce kwestie by艂y przez nas rozwi膮zywane niezwykle szybko 鈥� tak, jakby艣my byli przyjaci贸艂mi, pomimo 偶e nie znali艣my si臋 wcze艣niej
鈥� zaznacza kierownik projektu.
Prof. Stefano Aloe dodaje:
Z naszego punktu widzenia g艂贸wnym celem by艂o to, aby zaciekawi膰 naszych student贸w polszczyzn膮. J臋zyka polskiego nie mamy w tym momencie w naszej ofercie filologii, aktualnie studiowa膰 mo偶na u nas tylko jeden j臋zyk s艂owia艅ski 鈥� j臋zyk rosyjski.
Obie strony zgodnie deklaruj膮, 偶e koniec projektu nie b臋dzie stanowi膰 ko艅ca wzajemnych relacji. Chocia偶 艁od藕 i Weron臋 dzieli 1260 kilometr贸w, ju偶 teraz mo偶na stwierdzi膰, 偶e jest co艣, co 艂膮czy obie strony 鈥� pasja do j臋zyka polskiego. Oby wsp贸lne dzia艂ania znalaz艂y swoj膮 kontynuacj臋 w przysz艂o艣ci!
Tekst: Bartosz Burski
窜诲箩臋肠颈补: Bartosz Burski, Angelina Kusowska (Biuro Promocji i Komunikacji Wydzia艂u Filologicznego U艁)