Na okresow膮 powtarzalno艣膰 inaczej zwan膮 sezonowo艣ci膮 czy cykliczno艣ci膮 wp艂yw mog膮 mie膰 r贸偶ne czynniki. Pierwsz膮 grup臋 stanowi膮 uwarunkowania przyrodniczo-klimatyczne takie jak powtarzaj膮ce si臋 sezonowo okresy wzmo偶onej zachorowalno艣ci czy aktywno艣ci seksualnej. Nast臋pnie mo偶emy m贸wi膰 o czynnikach kulturowych na przyk艂ad przekonaniach odnosz膮cych si臋 do najlepszego czasu do podejmowania pewnych aktywno艣ci. W ko艅cu na cykliczno艣膰 wp艂ywaj膮 czynniki ekonomiczne w tym okresy, kt贸re z uwagi na cykl koniunkturalny s膮 najkorzystniejsze do podejmowania pewnych dzia艂a艅 - np. zawieranie ma艂偶e艅stw w najmniej popularnych okresach roku, kiedy ceny wynajmu sali i jej obs艂ugi s膮 najni偶sze.
W ostatnich dekadach wyra藕nie wzrasta艂y preferencje odno艣nie do wyboru miesi臋cy letnich jako czasu formalizacji zwi膮zku i organizacji przyj臋膰 weselnych. Udzia艂 czterech miesi臋cy -czerwca, lipca, sierpnia i wrze艣nia -stale r贸s艂 z 42,1% og贸艂u ma艂偶e艅stw w 1980 r. do 43,8% w 1990, 55,2% w 2000, 60,0 w 2010 i 62,5% w 2017 roku. Wskazuje to na zmieniaj膮cy si臋 model 艣lubu, w kt贸rym pocz膮tek ma艂偶e艅stwa ma stanowi膰 pami臋tne wydarzenie niezm膮cone niekorzystn膮 pogod膮. - zauwa偶a prof. Szukalski
Zmiany w liczbie zawieranych ma艂偶e艅stw mo偶na dopatrywa膰 si臋 r贸wnie偶 w skali tygodnia. W roku 2017 odnotowano tylko jeden dzie艅, gdy nie zawarto ani jednego zwi膮zku ma艂偶e艅skiego -tym dniem by艂 1 listopada. W przypadku ma艂偶e艅stw wyznaniowych takich dni by艂o 艂膮cznie 18 i by艂y to zazwyczaj dni powszednie w okresie Wielkiego Postu i Adwentu. Poza pierwszym dniem listopada w ka偶dym dniu zawarto cho膰by pojedyncze ma艂偶e艅stwa.
W przypadku urodze艅, jak 艂atwo si臋 domy艣la膰, sezonowo艣膰 jest zdecydowanie s艂abiej widoczna, cho膰 nie nieobecna. Wyst臋puj膮 bowiem wyra藕ne r贸偶nice pomi臋dzy wska藕nikami sezonowo艣ci od-nosz膮cymi si臋 do 2 ostatnich miesi臋cy roku a tymi opisuj膮cymi pozosta艂膮 cz臋艣膰 miesi臋cy, kt贸re mi臋dzy sob膮 r贸偶ni膮 si臋 relatywnie nieznacznie. - komentuje badacz.
Jakie s膮 przyczyny spadku liczby porod贸w w listopadzie i grudniu? Dlaczego pierwsze dni stycznia to czas, gdy liczba urodze艅 jest o 15-20% wy偶sza od 艣redniej? Zapraszamy do zapoznania si臋 z ca艂o艣ci膮 analizy: autorstwa profesora Piotra Szukalskiego opublikowanej w Biuletynie Informacyjnym Demografia i Gerontologia Spo艂eczna 2018 nr 10.
Uniwersytet 艁贸dzki to najwi臋ksza uczelnia badawcza w centralnej Polsce. Jej misj膮 jest kszta艂cenie wysokiej klasy naukowc贸w i specjalist贸w w wielu dziedzinach humanistyki, nauk spo艂ecznych i 艣cis艂ych. U艁 wsp贸艂pracuje z biznesem, zar贸wno na poziomie kadrowym, zapewniaj膮c wykwalifikowanych pracownik贸w, jak i naukowym, oferuj膮c swoje know-how przedsi臋biorstwom z r贸偶nych ga艂臋zi gospodarki. Uniwersytet 艁贸dzki jest uczelni膮 otwart膮 na 艣wiat - wci膮偶 ro艣nie liczba ucz膮cych si臋 tutaj student贸w z zagranicy, a polscy studenci, dzi臋ki programom wymiany, poznaj膮 Europ臋, Azj臋, wyje偶d偶aj膮 za Ocean. Uniwersytet jest cz臋艣ci膮 艁odzi, dzia艂a wsp贸lnie z 艂odzianami i dla 艂odzian, anga偶uj膮c si臋 w wiele projekt贸w spo艂eczno-kulturalnych.
Zobacz nasze projekty naukowe na
Tekst: prof. Piotr Szukalski
Redakcja: Centrum Promocji U艁