- Po osi膮gni臋ciu swego maksymalnego poziomu w 1997 r. (61,89%) wsp贸艂czynnik ten powoli obni偶a si臋, co prowadzi do tego, 偶e na koniec 2018 r. udzia艂 ludno艣ci miejskiej wynosi艂 jedynie 60,05%. Patrz膮c na tempo spadku w ostatnich latach, w bie偶膮cym roku lub najdalej w 2020 r., osi膮gni臋ty zostanie poziom poni偶ej 60% - komentuje prof. Piotr Szukalski z Instytutu Socjologii U艁.
Zachodz膮ce zmiany s膮 wynikiem przede wszystkim suburbanizacji - jednej z faz rozwoju miasta, polegaj膮cej na wyludnianiu si臋 centrum i rozwoju strefy podmiejskiej. [Szyman虂ska, 2007]. Zwi膮zana jest ona z rozwojem 艂膮czno艣ci i komunikacji, co u艂atwia codzienny dojazd do pracy z odleg艂o艣ci do kilkudziesi臋ciu kilometr贸w, a jednocze艣nie pojawiaj膮 si臋 zawody wykonywane zdalnie lub w zaciszu domowym. Szukaj膮c bardziej korzystnych warunk贸w 偶ycia, zamo偶niejsza ludno艣膰 miast osiedla si臋 na okalaj膮cych miasta terenach. W konsekwencji po przekroczeniu punktu maksymalnego, wskutek suburbanizacji, nast臋puje faza dezurbanizacji, odznaczaj膮ca si臋 spadkiem liczby i udzia艂u ludno艣ci miejskiej. Proces ten dotyczy miast niezale偶nie od ich wielko艣ci.
- Drugim powodem dezurbanizacji jest odp艂yw ludno艣ci z miast i miasteczek, kt贸re uchodz膮 za ma艂o atrakcyjne miejsce do zamieszkiwania do oddalonych, ocenianych lepiej lokalizacji w kraju i poza nim. Rezultatem jest zmiana struktury miast wed艂ug ich wielko艣ci, polegaj膮ca na sta艂ym wzro艣cie w ostatnich latach grupy miast najmniejszych do 20 tys. mieszka艅c贸w. Zmiana ta jednak nie by艂a spowodowana jedynie zmniejszaniem si臋 ludno艣ci miast istniej膮cych, ale r贸wnie偶 w艂膮czaniem do grona miast o艣rodk贸w, kt贸re pozyska艂y prawa miejskie - dodaje prof. Szukalski.
Cho膰 w XXI w. prawie corocznie przybywa艂y nowe miasta (zmian takich nie by艂o w 2002, 2012 i 2013), to dopiero ostatnie dwa lata s膮 okresem bardzo dynamicznego wzrostu miejscowo艣ci ciesz膮cych si臋 z nadania (czy raczej odzyskania) praw miejskich.
Uzyskiwanie praw miejskich to nie jedyne 藕r贸d艂o administracyjnego "zasilania" populacji miast. Drugim jest bowiem w艂膮czanie do istniej膮cych miast nowych, przyleg艂ych teren贸w z zamieszkuj膮c膮 tam ludno艣膰. Z danych statystycznych wynika, 偶e w 2019 r. ludno艣膰 dziesi臋ciu nowo zaistnia艂ych miast liczy艂a 艂膮cznie 13 396 mieszka艅c贸w, podczas gdy sze艣膰 zmian administracyjnych powierzchni istniej膮cych wcze艣niej miast (Opoczno, Pruchnik, Kolbuszowa, S臋dzisz贸w Ma艂opolski, Kartuzy, Gryfino) 艂膮cznie zwi臋kszy艂o liczb臋 mieszka艅c贸w miast o 5 775 os贸b (dotyczy艂o to czterech ostatnich miejscowo艣ci, w przypadku dw贸ch pierwszych przy艂膮czono jedynie tereny niezamieszkane).
- Nowopowstaj膮ce miasta "艂ataj膮" dziury sieci miejskiej na tych terenach, gdzie miast jest najmniej i w efekcie wyst臋puj膮 najwi臋ksze odleg艂o艣ci pomi臋dzy tymi s膮siednimi. Umo偶liwiaj膮 tym samym 艂atwiejszy dost臋p ludno艣ci wsi do d贸br i us艂ug w nich oferowanych - stwierdza prof. Szukalski.
Zapraszamy do zapoznania si臋 z raportem: autorstwa profesora Piotra Szukalskiego opublikowanym w Biuletynie Informacyjnym Demografia i Gerontologia Spo艂eczna 2019 nr 4.
Uniwersytet 艁贸dzki to najwi臋ksza uczelnia badawcza w centralnej Polsce. Jej misj膮 jest kszta艂cenie wysokiej klasy naukowc贸w i specjalist贸w w wielu dziedzinach humanistyki i nauk 艣cis艂ych. Wsp贸艂pracuje z biznesem, zar贸wno na poziomie kadrowym, zapewniaj膮c wykwalifikowanych pracownik贸w, jak i naukowym, oferuj膮c swoje know-how przedsi臋biorstwom z r贸偶nych ga艂臋zi gospodarki. Uniwersytet 艁贸dzki jest uczelni膮 otwart膮 na 艣wiat - wci膮偶 ro艣nie liczba studiuj膮cych tutaj obcokrajowc贸w, a polscy studenci poznaj膮 Europ臋, Azj臋, czy wyje偶d偶aj膮 za Ocean. Uniwersytet jest cz臋艣ci膮 艁odzi, dzia艂a wsp贸lnie z 艂odzianami i dla 艂odzian, anga偶uj膮c si臋 w wiele projekt贸w spo艂eczno-kulturalnych.
Zobacz nasze projekty naukowe na
Tekst: prof. Piotr Szukalski, Wydzia艂 Ekonomiczno-Socjologiczny Uniwersytetu 艁贸dzkiego
Redakcja: Centrum Promocji U艁