Projekt: „Naturalni sprzymierzeńcy w ochronie zieleni miejskiej: badania nad występowaniem grzybów entomopatogenicznych jako biologicznych antagonistów szkodników”
Projekt koncentruje się na grzybach entomopatogenicznych – mikroorganizmach zdolnych do infekowania i eliminowania owadów. Choć stanowią one naturalny element środowiska glebowego i pełnią funkcję biologicznych insektycydów, ich obecność oraz aktywność w warunkach miejskich pozostają wciąż niedostatecznie poznane. W obliczu rosnącej presji szkodników na zieleń miejską oraz konieczności ograniczania stosowania chemicznych środków ochrony roślin, poszukiwanie ekologicznych i bezpiecznych rozwiązań staje się jednym z kluczowych wyzwań współczesnych miast. Ma to bezpośrednie znaczenie dla jakości życia mieszkańców – wpływa na stan zieleni miejskiej, bezpieczeństwo środowiskowe oraz komfort korzystania z przestrzeni publicznych.
Celem projektu jest izolacja oraz identyfikacja grzybów entomopatogenicznych występujących w glebach terenów zielonych Łodzi, takich jak parki, skwery czy rabaty ozdobne. Badania pozwolą na określenie ich różnorodności oraz potencjału do ograniczania populacji szkodników roślin. Uwzględnienie zmian sezonowych pozwoli lepiej zrozumieć, jak aktywność tych mikroorganizmów zmienia się w ciągu roku oraz w jakich warunkach mogą one najskuteczniej wspierać naturalną ochronę roślin.
Partnerem projektu jest Wydział Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta Łodzi, który odpowiada za ochronę i utrzymanie terenów zieleni miejskiej oraz działania na rzecz zrównoważonego rozwoju środowiska w przestrzeni miasta. W swojej działalności koncentruje się m.in. na ochronie zdrowia roślin i ograniczaniu presji szkodników, a także na poszukiwaniu rozwiązań przyjaznych środowisku, które pozwalają zmniejszyć stosowanie chemicznych środków ochrony roślin. ²ół z partnerem miejskim umożliwia powiązanie badań naukowych z praktyką zarządzania zielenią miejską oraz lepsze dopasowanie proponowanych rozwiązań do realnych potrzeb miasta.
Projekt ma charakter badawczo-aplikacyjny – jego celem jest nie tylko poszerzenie wiedzy o mikroorganizmach zasiedlających gleby miejskie, ale również wskazanie możliwości ich praktycznego wykorzystania w ochronie zieleni. Uzyskane wyniki mogą przyczynić się do opracowania bardziej zrównoważonych metod zarządzania terenami zielonymi, ograniczających stosowanie chemicznych środków ochrony roślin i wspierających naturalne mechanizmy regulujące populacje szkodników.
W realizację projektu zaangażowany jest interdyscyplinarny zespół badaczy i studentów z Uniwersytetu Łódzkiego we współpracy międzynarodowej z Uniwersytetem w Zagrzebiu:
-
dr Monika Nowak-Marczyk – adiunkt w Katedrze Mikrobiologii Przemysłowej i Biotechnologii Uniwersytetu Łódzkiego. Jej zainteresowania naukowe koncentrują się na grzybach entomopatogenicznych oraz ich potencjale w eliminacji substancji toksycznych. Zajmuje się poszukiwaniem przyjaznych środowisku metod ograniczania szkodników i redukcji zanieczyszczeń, łącząc podejście mikrobiologiczne z zaawansowanymi technikami analitycznymi, takimi jak chromatografia cieczowa sprzężona ze spektrometrią mas. Jej praca łączy mikrobiologię, biotechnologię i chemię analityczną, ukierunkowaną na rozwój zrównoważonych rozwiązań wspierających ochronę środowiska i bezpieczeństwo żywności.
-
dr Marta Nowak-Lange – adiunkt w Katedrze Mikrobiologii Przemysłowej i Biotechnologii Uniwersytetu Łódzkiego. W centrum jej zainteresowań znajdują się badania obejmujące wykorzystanie grzybów strzępkowych do usuwania mikrozanieczyszczeń, coraz częściej identyfikowanych w różnych matrycach środowiskowych. W trakcie realizacji badań skupia się na związkach konserwujących, które ze względu na swoją wysoką aktywność biologiczną, stanowią szczególnie niebezpieczną grupę zanieczyszczeń. Ponadto jej rozwój naukowy ukierunkowany jest na poszukiwanie mikroorganizmów zdolnych do produkcji substancji o aktywności przeciwdrobnoustrojowej.
-
prof. Silvija Černi – adiunkt na Wydziale Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu w Zagrzebiu (Chorwacja), w Katedrze Mikrobiologii. Jej zainteresowania naukowe koncentrują się na wirusologii i ewolucji molekularnej. Prowadzi zajęcia z mikrobiologii, mikroorganizmów chorobotwórczych oraz wirusów i czynników subwirusowych, a także angażuje się w programy nauczania oparte na praktycznym doświadczeniu studentów biologii.
-
Maria Szpakowska – studentka Mikrobiologii na Uniwersytecie Łódzkim rozwija swoje naukowe zainteresowania w wielu dziedzinach tej nauki. Jako członkini Studenckiego Koła Naukowego Biotechnologiczno-Mikrobiologicznego „Bio-Mik”, pod kierunkiem dr Marty Nowak-Lange, brała udział w badaniach nad izolacją i charakterystyką bakterii kwasu mlekowego pochodzących z materiałów fermentowanych oraz w ocenie aktywności biologicznej uzyskanych postbiotyków. Ponadto Maria poszerzała swoje zainteresowania dotyczące grzybów, angażując się w organizację konferencji MycoriseUp 2025.
-
Maciej Krasowski – student drugiego stopnia Biotechnologii Mikrobiologicznej oraz przewodniczący Studenckiego Koła Naukowego Biotechnologiczno-Mikrobiologicznego „Bio-Mik” na Uniwersytecie Łódzkim. Maciej w swoich zainteresowaniach badawczych koncentruje się na grzybach entomopatogenicznych. Brał udział w badaniach nad izolacją grzybów entomopatogenicznych z gleb rolniczych oraz w badaniach dotyczących zdolności degradacji antybiotyków przez grzyby entomopatogeniczne prowadzonych pod kierownictwem dr Moniki Nowak-Marczyk. Szczególne zainteresowania studenta obejmują biotechnologię żywności, w tym procesy fermentacyjne, czego potwierdzeniem była jego praca licencjacka pt. „Proces produkcji kombuchy i jej zastosowanie w biotechnologii oraz przemyśle spożywczym”, realizowana w Katedrze Mikrobiologii Przemysłowej i Biotechnologii pod opieką dr Moniki Nowak-Marczyk.
-
Alina Gojšić – studentka drugiego roku Biologii na Uniwersytecie w Zagrzebiu. Rozwija ona swoje zainteresowania w różnych obszarach tej nauki. W ostatnim czasie szczególną ciekawość wzbudziła w niej embriologia oraz behawiorystyka zwierząt. Udział w projekcie ScienceHub stanowi dla niej szansę na pogłębienie wiedzy i poznanie nowego obszaru wiedzy, jakim są grzyby entomopatogeniczne.
Projekt wpisuje się w działania na rzecz zrównoważonego rozwoju miast, ochrony bioróżnorodności oraz ograniczania stosowania ksenobiotyków w środowisku. W dłuższej perspektywie może przyczynić się do tworzenia bardziej odpornych, zdrowych i przyjaznych mieszkańcom przestrzeni miejskich.
Science Hub UniLodz (SH) to platforma współpracy Uniwersytetu Łódzkiego, która łączy osoby studiujące, uczelnianych ekspertów i ekspertki oraz podmioty zewnętrzne, wspierając ich w realizacji innowacyjnych projektów naukowych i wdrożeniowych. Zespoły działające w ramach SH wspólnie podejmują się rozwiązywania realnych wyzwań naukowych zgłaszanych przez organizacje partnerskie.
Konkurs Science Hub UniLodz – edycja UNIC jest realizowany w ramach projektu "We are UNIC!". Projekt „We are UNIC!” jest finansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach programu „Support for European University Alliances”, projekt NAWA FERS.01.05-IP.08-0219/23, kwota: 62,705,297.60 zł.

