Podzia艂 obowi膮zk贸w domowych a smart technologie
Wprowadzenie inteligentnych system贸w do dom贸w budzi pytania o ich wp艂yw na r贸wnowag臋 w podziale pracy domowej w parach r贸偶nop艂ciowych. Badania wskazuj膮, 偶e zarz膮dzanie technologiami smart, okre艣lane jako digital housekeeping, pozostaje g艂贸wnie w gestii m臋偶czyzn w zwi膮zkach heteronormatywnych. W literaturze przedmiotu pojawia si臋 interpretacja tej praktyki jako formy troski, jednak badania zespo艂u SMARTUP poddaj膮 to przekonanie krytycznej analizie.
P艂e膰 technologii smart
Jednym z istotnych zagadnie艅 poruszonych w podca艣cie jest kwestia up艂ciawiania technologii domowych przez ich producent贸w. W odniesieniu do publikacji The Smart Wife (MIT Press), pojawia si臋 dyskusja o tym, w jaki spos贸b inteligentne systemy na艣laduj膮 role tradycyjnych gospody艅 domowych z lat 50. XX wieku i w jak ich antropomorfizacja wp艂ywa na postrzeganie p艂ci i utrwalanie stereotyp贸w.
Technologie smart a relacje w艂adzy i nadzoru
Kolejnym istotnym obszarem jest wykorzystanie technologii smart do monitorowania i kontrolowania domownik贸w. Badania wskazuj膮, 偶e to g艂贸wnie m臋偶czy藕ni zarz膮dzaj膮 aplikacjami monitoruj膮cymi zu偶ycie energii, co w niekt贸rych przypadkach prowadzi do praktyk okre艣lanych jako 鈥減olicing鈥� tj. nadzorowania partnerek i dzieci i ich zu偶ycia energii. Ponadto, rozwa偶ana jest problematyka wykorzystania system贸w monitoringu do cel贸w inwigilacyjnych oraz ich implikacji dla prywatno艣ci w domu.
Kapitalizm nadzoru i gromadzenie danych
Wraz z rosn膮c膮 cyfryzacj膮 przestrzeni domowej pojawia si臋 pytanie o to, kto ma dost臋p do danych agregowanych przez inteligentne urz膮dzenia. W podca艣cie analizowane s膮 zagadnienia zwi膮zane z opisywanym przez Shoshan臋 Zuboff tzw. kapitalizmem nadzoru, w tym rola korporacji technologicznych w gromadzeniu i wykorzystywaniu informacji na temat u偶ytkownik贸w domowych system贸w inteligentnych.
Roboty humanoidalne w przestrzeni domowej
W ostatniej cz臋艣ci rozmowy rozwa偶ana jest przysz艂o艣膰 robotyki domowej, na przyk艂adzie humanoidalnego robota Tesli. Dyskusja dotyczy mo偶liwego wp艂ywu automatyzacji na codzienne 偶ycie i interakcje spo艂eczne.
Podcast stanowi cz臋艣膰 szerszej debaty naukowej nad spo艂ecznymi i kulturowymi konsekwencjami rozwoju technologii inteligentnych dom贸w. Badania w ramach SMARTUP zosta艂y sfinansowane przez Narodowe Centrum Nauki w Polsce w ramach programu CHANSE, na podstawie grantu nr.: 2021/03/Y/HS6/00250. Kierowniczk膮 polskiego zespo艂u jest prof. Dorota Gola艅ska.
Zach臋camy do ods艂uchania i zg艂臋bienia tematu. Wi臋cej informacji o projekcie SMARTUP mo偶na znale藕膰 na .
Drka Sandra Frydrysiak (ona/jej) 鈥� doktorka kulturoznawstwa, socjolo偶ka i ekspertka gender studies. Obecnie prowadzi badania nad spo艂ecznym wp艂ywem smartdom贸w w ramach mi臋dzynarodowego projektu SMARTUP (CHANSE). Pracuje na Uniwersytecie SWPS w Warszawie oraz na Uniwersytecie 艁贸dzkim. Prowadzi szkolenia i konsultacje z zakresu diversity, equity & inclusion.
Prof. Dorota Gola艅ska 鈥� profesor uczelni w Katedrze Bada艅 Kulturowych Wydzia艂u Filologicznego U艁, prorektorka Uniwersytetu 艁贸dzkiego ds. nauki. Zajmuje si臋 m.in. zagadnieniami nowego materializmu w studiach nad pami臋ci膮 kulturow膮. Odbywa艂a liczne sta偶e badawcze, m.in. na Columbia University w Nowym Jorku, University of New South Wales w Sydney i Uniwersytecie w Utrechcie.
Redakcja: Ma艂gorzata Jasi艅ska i Micha艂 Gruda (Centrum Wsp贸艂pracy z Otoczeniem i Spo艂ecznej Odpowiedzialno艣ci Uczelni)