
Paikwaophis kruki. Zdj臋cie: DB Means
Paikwaophis kruki, to niewielki okaz w臋偶a znaleziony niedawno podczas wyprawy National Geographic do odleg艂ego, mglistego lasu na wy偶ynach zachodniej Gujany. Egzemplarz zosta艂 wys艂any do prof. Philippe'a Koka w celu identyfikacji i dalszych analiz. Po dok艂adnym zbadaniu zewn臋trznej morfologii okazu i dokonaniu tr贸jwymiarowej rekonstrukcji jego szkieletu (w oparciu o skanowanie 碌CT), a tak偶e analizach molekularnych, okaza艂o si臋, 偶e ma艂y w膮偶 nale偶y do nieopisanego rodzaju z rodziny Dipsadidae. Ta du偶a rodzina w臋偶y obejmuje oko艂o 100 rodzaj贸w i ponad 800 gatunk贸w, g艂贸wnie wyst臋puj膮cych w regionie neotropikalnym.

Tr贸jwymiarowy model czaszki Paikwaophis kruki. Grafika autorstwa P. J. R. Kok
Prof. Kok i jego ameryka艅ski kolega dr D. B. Means (kt贸ry znalaz艂 w臋偶a w 2021 r.) nazwali nowy rodzaj Paikwaophis, co odnosi si臋 do miejsca, w kt贸rym zebrano okaz (w pobli偶u rzeki Paikwa w zachodniej Gujanie). Nazwa gatunkowa kruki jest wyrazem uznania dla prof. Andrzeja Kruka, dziekana Wydzia艂u Biologii i Ochrony 艢rodowiska, za 鈥瀓ego przyja藕艅 i wyj膮tkowy wk艂ad w podnoszenie jako艣ci bada艅 na Uniwersytecie 艁贸dzkim鈥.
Ma艂y w膮偶, a wielkie odkrycie
Nowy w膮偶 jest malutki (w momencie znalezienia osi膮gn膮艂 zaledwie 180 mm d艂ugo艣ci), ma pi臋kne czerwone, pod wieloma wzgl臋dami, intryguj膮ce oczy. Znany jest tylko z jednego okazu znalezionego pe艂zaj膮cego w艣r贸d li艣ciastej 艣ci贸艂ki na glebie torfowej w odleg艂ym, nieskazitelnym lesie zawieszonym w艣r贸d chmur, po艂o偶onym mi臋dzy dwiema piaskowcowymi g贸rami sto艂owymi (tepui): Roraima-tepui i Wei-Assipu-tepui.
Philippe Kok na szczycie Roraima-tepui. Zdj臋cie dzi臋ki uprzejmo艣ci R茅my'ego Ismaila
Opieraj膮c si臋 na danych molekularnych, jego najbli偶szym krewnym jest rodzaj Xenopholis, kt贸ry jest szeroko rozpowszechniony w Ameryce Po艂udniowej. Jednak te dwa rodzaje s膮 morfologicznie uderzaj膮co r贸偶ne.
Paikwaophis kruki prawdopodobnie 偶yje ca艂kowicie lub cz臋艣ciowo pod ziemi膮. To mo偶e wyja艣nia膰, dlaczego nigdy wcze艣niej go nie widziano. Poniewa偶 nie jest 艂atwo go znale藕膰. Sp臋dza wi臋kszo艣膰 swojego 偶ycia w glebie, tylko nieregularnie wychodz膮c na powierzchni臋.
Nowy w膮偶 nie jest jadowity i 偶ywi si臋 ma艂ymi jaszczurkami co sprawdzono na podstawie zawarto艣ci 偶o艂膮dka.
Inne odkrycia prof. Philippe Koka
Przypominamy, 偶e niespe艂na dwa miesi膮ce temu informowali艣my o r贸wnie mi艂ym dla prof. Koka odkryciu, kiedy to zesp贸艂 ameryka艅skich i kanadyjskich naukowc贸w opisa艂 nowy gatunek 偶aby, nazywaj膮c go imieniem profesora. Pristimantis koki mo偶na obejrze膰 w osobnym artykule.
Wcze艣niej prof. Philippe Kok odkry艂 nowy gatunek 艣limaka, kt贸ry zosta艂 opisany przez holenderskiego biologa jako Plekocheilus philippei.
Prof. Philippe Kok, to wiod膮cy autorytet w dziedzinie herpetologii/biologii tepui, jest biologiem terenowym, herpetologiem, ekologiem i biologiem ewolucyjnym, obecnie pracuj膮cym nad genomik膮 populacji, dynamik膮 populacji oraz ekologi膮 p艂az贸w i gad贸w, g艂贸wnie w g贸rach sto艂owych w Pantepui (tzw. s艂ynny 鈥瀂aginiony 艣wiat鈥 Arthura Conan Doyle鈥檃). Du偶a cz臋艣膰 jego bada艅 jest nadal po艣wi臋cona systematyce i taksonomii p艂az贸w i gad贸w Tarczy Guja艅skiej. Do tej pory opisa艂 58 nowych takson贸w p艂az贸w i gad贸w.
Wi臋cej o profesorze Philippe Koku w artykule z cyklu Nauka Inspiruje
Wei-Assipu-tepui z Roraima-tepui w tle. Zdj臋cie: P. J. R. Kok
Materia艂 藕r贸d艂owy: dr Philippe Kok (, Katedra Ekoologii i Zoologii Kr臋gowc贸w)
Redakcja: Micha艂 Gruda (Centrum Komunikacji i PR)
Misja台 Uniwersytetu 艁o虂dzkiego jest rzetelne prowadzenie badan虂 naukowych oraz aktywne g艂oszenie prawdy z nich p艂yna台cej, tak by ma台drze kszta艂cic虂 kolejne pokolenia, byc虂 uz虈ytecznym dla spo艂eczen虂stwa oraz odwaz虈nie odpowiadac虂 na wyzwania wspo虂艂czesnego s虂wiata. Doskona艂o艣膰 naukowa jest dla nas zawsze najlepszym kompasem. Nasze warto艣ci to: odwaga, ciekawo艣膰, zaanga偶owanie, wsp贸艂praca i szacunek.