Punktem wyjścia dla całego kursu były spacery etnograficzne po Łodzi oraz obserwacje zjawisk związanych z kryzysem przestrzeni miejskiej. Osoby uczestniczące w kursie dokumentowały między innymi procesy ekspansywnej urbanizacji, zanikania terenów zielonych, nierówności przestrzennych, inwigilacji oraz napięć obecnych w miejskim krajobrazie.

Zgromadzony materiał fotograficzny stał się podstawą do tworzenia pierwszych kolaży interpretacyjnych, które następnie rozwinęły się w bardziej rozbudowane projekty badawcze. W wielu przypadkach korzystały one z form tradycyjnie interpretowanych jako artystyczne lub rozrywkowe.
Różnorodne formy ekspresji wizualnej
Na wystawie można było zobaczyć prace wykorzystujące różnorodne formy ekspresji wizualnej: zin, komiks, grę, animację poklatkową i kolaże. Poszczególne zespoły twórcze podejmowały takie tematy jak nierówności przestrzenne, relacje człowieka z miejską naturą czy wielogatunkowe współistnienie w mieście. Wszystkie projekty opierały się na samodzielnie zgromadzonych materiałach badawczych, fotografiach wykonanych podczas spacerów terenowych oraz autorskich opracowaniach wizualnych.
Wśród prezentowanych prac znalazły się:
- „Pł” – gra karciana
Natalia Łazarska, Magdalena Różnowicz, Sandra Skibińska - „M첹Ծǻܰ” – zin
Ewa Kubajka, Urszula Kulawczyk - „Miasto kontrastów” – kolażowy tryptyk
Oliwia Kowalska, Piotr Pejski, Krystian Kowalski - „W klatce” – komiks antropologiczny
Nadia Owsianka, Oliwia Trąbska, Natalia Litwin - „Miasto migoczące – miasto zjednoczone”
Natalia Wójcik, Gabriela Czołajło, Wiktoria Gruchalska, Lykos Ciesielskie
Mural jako podsumowanie procesu twórczego
Szczególnym elementem wydarzenia była prezentacja muralu stworzonego przez Łukasza Kundzicza, znanego przede wszystkim jako Luks.przez.iks. Punktem wyjścia dla jego projektu były kolaże wykonane przez studentów i studentki na początku semestru. Artysta przełożył ich motywy i idee na formę wielkoformatowej kompozycji, która powstawała przez cały dzień wystawy.

Ważną częścią procesu było aktywne uczestnictwo osób studiujących, które wspólnie z artystą wybierały symbole, rysunki i wątki najpełniej oddające doświadczenia całego kursu. Dzięki temu mural stał się nie tylko dziełem inspirowanym pracami studentów, ale także zbiorowym podsumowaniem procesu badawczego i twórczego.
„W klatce” dostępny jest pod tym kodem QR:

„Miasto migoczące – miasto zjednoczone”
„Pł” – gra karciana, „M첹Ծǻܰ” – zin oraz „Miasto migoczące – miasto zjednoczone”, są dostępne w CentROOM-ie!
Antropologia między nauką a sztuką
Projekt wpisuje się w rozwijający się nurt art & science, łączący praktyki artystyczne z refleksją naukową. Jednym z głównych założeń zajęć było pokazanie, że antropologia nie musi ograniczać się do tekstu pisanego. Wiedza etnograficzna może być komunikowana również za pomocą obrazu, narracji wizualnej, gry, animacji czy działań w przestrzeni publicznej.
W tym sensie wystawa była nie tylko prezentacją efektów pracy studentów, lecz także działaniem związanym z poszukiwaniem różnych sposobów opowiadania o rzeczywistości społecznej. Finałowa prezentacja pokazała, że wizualne formy badania i reprezentacji mogą stać się pełnoprawnym narzędziem antropologicznym – umożliwiającym zarówno analizę współczesnych problemów miejskich, jak i budowanie dialogu pomiędzy nauką, sztuką oraz lokalnym doświadczeniem przestrzeni.

Wszystkim artystom i badaczom serdecznie gratulujemy nieoczywistego i udanego projektu.
Ѳٱł: dr Alicja Piotrowska
Zdjęcia: Ronald Wójcik (Wydział Filozoficzno-Historyczny Uniwersytet Łódzki)