艁贸dzkie getto by艂o jednym z najwcze艣niej utworzonych miejsc przymusowego osiedlenia ludno艣ci 偶ydowskiej na terenach okupowanej Polski. Jego losy stanowi膮 fascynuj膮cy, ale i bolesny fragment historii, kt贸ry badany jest dzi臋ki bogatej dokumentacji archiwalnej. Zesp贸艂 naukowc贸w z Centrum Bada艅 呕ydowskich im. Filipa Friedmana Uniwersytetu 艁贸dzkiego odkrywa przed nami codzienno艣膰 tego miejsca, unikalny system administracji oraz dramaty jego mieszka艅c贸w.
Centrum im. Friedmana U艁 powsta艂o z inspiracji, ale te偶 z poczucia potrzeby zaj臋cia si臋 histori膮 spo艂eczno艣ci 偶ydowskiej, kt贸ra by艂a jedn膮 z grup buduj膮cych nasze miasto. Dlatego pierwsze badania prowadzone w Centrum dotyczy艂y przede wszystkim ko艅ca XIX wieku, pocz膮tku XX wieku i okresu mi臋dzywojennego, a wi臋c czasu prosperity 艂贸dzkich 呕yd贸w
鈥� m贸wi dr Adam Sitarek, historyk, kierownik Centrum Bada艅 呕ydowskich, autor prac naukowych i popularnonaukowych po艣wi臋conych historii 呕yd贸w w 艁odzi i regionie, przede wszystkim okresu Zag艂ady.
P贸藕niej, wraz z rozwojem wsp贸艂pracy mi臋dzynarodowej i pozyskiwaniem partner贸w z Niemiec czy Izraela, zacz臋li艣my intensywniej zajmowa膰 si臋 tematyk膮 Zag艂ady. To by艂 r贸wnie偶 moment, kiedy ja do艂膮czy艂em do Centrum. To w艂a艣nie z tego do艣wiadczenia wyrastaj膮 tak偶e nasze obecne projekty. Przy okazji jednego z naszych projekt贸w 鈥� leksykonu getta 艂贸dzkiego 鈥� przygotowujemy biogramy setek os贸b, kt贸re przez getto przesz艂y. W trakcie tych bada艅 biograficznych natrafiamy na wiele fascynuj膮cych w膮tk贸w, kt贸re nie dotycz膮 wy艂膮cznie historii 艂贸dzkich 呕yd贸w, ale te偶 historii spo艂ecznej i obyczajowej samej 艁odzi
鈥� t艂umaczy naukowiec.
Jednym z kluczowych punkt贸w bada艅 s膮 dokumenty ukryte przez Nachmana Zonabenda. Skarb, kt贸ry przetrwa艂 w wyschni臋tej studni na Placu Ko艣cielnym 4, to bezcenne materia艂y, kt贸re dzi艣 s膮 dost臋pne w Archiwum Pa艅stwowym w 艁odzi, Instytucie Yad Vashem w Jerozolimie oraz Instytucie Iwo w Nowym Jorku, s艂u偶膮c badaczom z ca艂ego 艣wiata.
Zapraszamy do wsp贸lnego odkrywania historii, kt贸re ukrywa 艂贸dzkie getto.