Od technologii do praktyki 鈥� projekt SUSA jako pomost mi臋dzy medycyn膮 a innowacj膮
Wkroczyli艣my w er臋, w kt贸rej rozwi膮zania cyfrowe w opiece zdrowotnej to ju偶 nie jest przysz艂o艣膰, ale codzienno艣膰 i zr贸偶nicowany zakres zastosowa艅. W艣r贸d nich mo偶emy wymieni膰 analiz臋 obraz贸w medycznych wykorzystuj膮c膮 sztuczn膮 inteligencj臋 czy aplikacje do samodzielnego monitorowania stanu zdrowia przez pacjent贸w. Jednocze艣nie, ju偶 teraz standardem staje si臋 tak偶e podsumowywanie tekst贸w medycznych i automatyczne tworzenie dokumentacji elektronicznej z u偶yciem transkrypcji oraz rozpoznawania g艂osu.
Przed rozpocz臋ciem projektu, mimo tego technologicznego boomu, zaobserwowali艣my powa偶n膮 barier臋 鈥� pracownikom ochrony zdrowia brakuje odpowiednich umiej臋tno艣ci i kompetencji cyfrowych. Prawda jest taka, 偶e niezale偶nie od tego, jak rewolucyjne wydaj膮 si臋 nam nowe technologie, je艣li u偶ytkownicy nie zdob臋d膮 odpowiednich kompetencji, to technologie te stan膮 si臋 pustymi czarnymi skrzynkami. Istnieje te偶 drugi, r贸wnoleg艂y problem 鈥� obecnie technologie cyfrowe s膮 rozwijane w wi臋kszo艣ci przez in偶ynier贸w, bez istotnego udzia艂u pracownik贸w ochrony zdrowia. Lekarze nie s膮 w艂膮czani w procesy deweloperskie w艂a艣nie ze wzgl臋du na brak kompetencji technologicznych, co bardzo mocno spowalnia ca艂y proces innowacji. SUSA jest interdyscyplinarnym projektem, kt贸ry 艂膮czy nauki stosowane i podstawowe z sektorem ochrony zdrowia
鈥� podkre艣la dr Micha艂 Seweryn, koordynator projektu SUSA w Polsce.
Budowanie fundament贸w przysz艂o艣ci 鈥� pierwszy rok projektu SUSA
Realizatorzy projektu maj膮 za sob膮 rok niezwykle intensywnej pracy organizacyjnej, badawczej i koncepcyjnej. Przede wszystkim opublikowali kluczowy dokument (鈥濻USA Academic Champions and Teacher Support Programme鈥�), kt贸ry szczeg贸艂owo opisuje proces wsp贸艂tworzenia program贸w edukacyjnych i stanowi fundament wsparcia dla wyk艂adowc贸w. Uruchomiony zosta艂 r贸wnie偶 specjalny rejestr tak zwanych 鈥濩zempion贸w鈥�, wy艂aniaj膮c lider贸w w trzech kategoriach: akademickiej, studenckiej oraz ekspert贸w do spraw zastosowa艅 (sta偶y i praktyk).
Bardzo mocno ws艂uchujemy si臋 w to, czego realnie potrzebuje rynek. Wystartowali艣my z og贸lnoeuropejsk膮 ankiet膮 skierowan膮 do pracownik贸w ochrony zdrowia, kt贸ra pozwoli precyzyjnie zmapowa膰, jak medycy na co dzie艅 korzystaj膮 z technologii cyfrowych, jaka jest ich pewno艣膰 siebie w tym zakresie oraz gdzie wyst臋puj膮 luki kompetencyjne. R贸wnolegle prowadzimy wywiady z interesariuszami projektu.
Niezwykle wa偶ne by艂y te偶 nasze czwarte warsztaty projektowe, kt贸re odby艂y si臋 niedawno w Dublinie 鈥� wsp贸lnie z partnerami zdefiniowali艣my tam profile naszych przysz艂ych odbiorc贸w oraz miary sukcesu dla ca艂ego przedsi臋wzi臋cia. Stworzyli艣my tak偶e prototyp Panelu Doradczego dla Pracodawc贸w (Enterprise Advisory Panel), kt贸ry po艂膮czy nasz膮 edukacj臋 z realiami biznesu
鈥� dodaje dr hab. Agnieszka Grzelak, realizatorka projektu.
Partnerstwo z firmami technologicznymi jako kluczowy element projektu SUSA
Aby prze艂ama膰 wcze艣niej wspomnian膮 barier臋, do konsorcjum zosta艂o zaproszonych pi臋膰 innowacyjnych firm z sektora technologicznego i danych medycznych z Finlandii, Irlandii, Grecji, Portugalii oraz Belgii. B臋d膮 one dzieli膰 si臋 rynkow膮 wiedz膮 i spostrze偶eniami, co pozwoli stworzy膰 najwy偶szej jako艣ci tre艣ci dydaktyczne dla student贸w, a jednocze艣nie zachowa膰 bardzo wa偶ny pierwiastek wdro偶eniowy. Co wi臋cej, firmy te b臋d膮 oferowa膰 studentom sta偶e, aby mogli zdoby膰 praktyczn膮 wiedz臋, umiej臋tno艣ci i do艣wiadczenie na prawdziwym rynku.
Ten aspekt mobilno艣ci 鈥� a wi臋c szansa na odbycie profesjonalnego sta偶u w innym kraju europejskim 鈥� b臋dzie dla student贸w ogromn膮 szans膮
鈥� podkre艣la dr Seweryn.
Po艂膮czenie nauki, technologii i sztuki 鈥� efekty wsp贸艂pracy partner贸w
Konsorcjum dzia艂a bardzo pr臋偶nie. Z fazy dokumentacji nast臋puje w艂a艣nie przej艣cie do fazy wdro偶e艅 technologicznych i popularyzatorskich. Budowany jest obecnie zaawansowany ekosystem cyfrowy dla student贸w i wyk艂adowc贸w. Tworzony jest m.in. interaktywny chatbot, kt贸ry poprowadzi u偶ytkownik贸w przez r贸偶norodn膮 ofert臋 edukacyjn膮 i pomo偶e im wybra膰 odpowiednie kursy. Konfigurowany jest r贸wnie偶 serwer 鈥濭alaxy鈥� 鈥� b臋dzie on pe艂ni艂 funkcj臋 ca艂kowicie bezpiecznej 鈥瀙iaskownicy鈥� (sandbox), w kt贸rej studenci bez obaw b臋d膮 mogli w praktyce trenowa膰 zdobyte umiej臋tno艣ci. Uruchomiona zostanie te偶 aplikacja do zbierania ocen ewaluacyjnych oraz czytelny panel (dashboard), kt贸ry podsumowuje post臋py ca艂ego konsorcjum, a wszystkie wsp贸lne kody i projekty cyfrowe zostan膮 zintegrowane na specjalnej stronie w serwisie GitHub.
A wychodz膮c poza uniwersyteckie mury 鈥� wspania艂e efekty wida膰 w bezpo艣rednim kontakcie z m艂odzie偶膮! Doskona艂ym przyk艂adem by艂y Dni Otwarte Wydzia艂u Biologii i Ochrony 艢rodowiska Uniwersytetu 艁贸dzkiego, gdzie zorganizowali艣my praktyczne warsztaty dla setek licealist贸w. Pokazywali艣my m艂odym ludziom 鈥瀘d kuchni鈥�, jak dzia艂aj膮 systemy AI do wykrywania nowotwor贸w 鈥� udowadniaj膮c, 偶e analizowanie subtelnych zmian w tkankach to nie magia, ale pot臋ga modeli matematycznych i rachunku prawdopodobie艅stwa
鈥� podkre艣la dr Seweryn.
Dr Micha艂 Seweryn, przygotowuje w艂a艣nie popularnonaukow膮 ksi膮偶k臋 o ewolucji sztucznej inteligencji, kt贸r膮 鈥� i to obiecuj臋 鈥� przeczyta z przyjemno艣ci膮 ka偶dy, nawet bez doktoratu z matematyki czy informatyki! Ksi膮偶ka ta b臋dzie zawiera艂a praktyczne 膰wiczenia, kt贸re pomog膮 lepiej zrozumie膰 podstawy uczenia maszynowego. Za stron臋 wizualn膮 projektu odpowiadaj膮 m艂odzi arty艣ci z 艂贸dzkiej ASP.
Dodatkowo, w ramach wsp贸艂pracy z projektem SUSA arty艣ci z ASP, pod opiek膮 dr Izabeli Jurczyk, b臋d膮 te偶 przygotowywa膰 wystaw臋 inspirowan膮 rozwojem nowoczesnych technologii. Wystawa odb臋dzie si臋 w pa藕dzierniku i ju偶 teraz zapraszamy serdecznie na to wydarzenie w 艁贸dzkiej Strefie Ekonomicznej ()
鈥� dodaje dr hab. Agnieszka Grzelak.
Kompetencje jutra 鈥� studia 艂膮cz膮ce biologi臋, AI i Big Data
W ramach projektu uruchomiony zosta艂 nowy kierunek studi贸w 鈥� in偶ynierski trwaj膮cy 7 semestr贸w 鈥� kt贸ry kszta艂ci unikalnych i poszukiwanych na rynku ekspert贸w 艂膮cz膮cych wiedz臋 z biologii i biomedycyny z kompetencjami 艣ci艣le cyfrowymi: programowaniem, sztuczn膮 inteligencj膮 oraz analiz膮 du偶ych zbior贸w danych (Big Data). W toku studi贸w studenci ucz膮 si臋 przedmiot贸w o organizacji 艣wiata 偶ywego (biochemia, biofizyka, histologia), jak i zaawansowanych narz臋dzi analitycznych, w tym programowania w j臋zyku Python, uczenia maszynowego, bioinformatyki oraz zastosowa艅 sztucznej inteligencji w medycynie.
W praktyce studia maj膮 silnie wdro偶eniowy charakter. Prowadzone s膮 w najnowocze艣niej wyposa偶onych laboratoriach Wydzia艂u Biologii i Ochrony 艢rodowiska U艁 (wydzia艂u z elitarn膮 kategori膮 naukow膮 A), gdzie studenci zdobywaj膮 twarde umiej臋tno艣ci obs艂ugi wysokospecjalistycznej aparatury. Co wi臋cej, maj膮 dost臋p do platform e-learningowych, mog膮 uczestniczy膰 w ko艂ach naukowych, a nawet korzysta膰 z mi臋dzynarodowych program贸w wymiany, takich jak Erasmus+ czy BioLab
鈥� podkre艣la dr Seweryn.
Od genomiki po aplikacje zdrowotne 鈥� szerokie perspektywy zawodowe po kierunku biologia i biomedycyna cyfrowa
Zapotrzebowanie na 鈥瀟艂umaczy鈥� mi臋dzy 艣wiatem biologii a 艣wiatem cyfrowym b臋dzie z roku na rok ros艂o. Biolodzy umiej膮cy sobie poradzi膰 z analiz膮 danych omicznych, potrafi膮cy strukturyzowa膰 i zarz膮dza膰 du偶ymi zbiorami danych, maj膮cy dobre podstawy uczenia maszynowego i algorytmiki to biolodzy przysz艂o艣ci.
Perspektywy zawodowe s膮 tu bardzo szerokie. Nasi in偶ynierowie bez problemu znajd膮 miejsce w laboratoriach badawczo-rozwojowych, gdzie b臋d膮 wspiera膰 firmy biotechnologiczne w rozwoju innowacyjnych lek贸w, technologii kom贸rkowych czy nowoczesnych terapii genowych. Stan膮 si臋 r贸wnie偶 trzonem centr贸w analizy genom贸w oraz instytucji promuj膮cych medycyn臋 personalizowan膮. Ponadto z otwartymi ramionami czeka na nich sektor HealthTech oraz jednostki zdrowia publicznego, dla kt贸rych b臋d膮 chocia偶by projektowa膰 aplikacje cyfrowe monitoruj膮ce zdrowie populacji lub zajmowa膰 si臋 modelowaniem epidemiologicznym na bazie wielkich zbior贸w danych
鈥� zauwa偶a dr hab. Agnieszka Grzelak.
Nowe 艣cie偶ki edukacyjne w ochronie zdrowia 鈥� mikropo艣wiadczenia jako narz臋dzie kszta艂cenia ustawicznego
W ramach projektu zostanie opracowanych 16 samodzielnych modu艂贸w zaprojektowanych z my艣l膮 o uczeniu si臋 przez ca艂e 偶ycie. Te certyfikowane przez uczelnie modu艂y s膮 skierowane bezpo艣rednio do profesjonalist贸w, kt贸rzy ju偶 pracuj膮 w sektorze ochrony zdrowia.
Odnosz膮c si臋 do kwestii wprowadzania nowych 艣cie偶ek edukacyjnych, musz臋 podkre艣li膰, 偶e projekt SUSA wychodzi daleko poza tradycyjne ramy wieloletnich studi贸w dyplomowych. R贸wnie rewolucyjnym obszarem naszych dzia艂a艅 s膮 tak zwane mikropo艣wiadczenia.
Naszym celem jest umo偶liwienie pracownikom zaktualizowanie kompetencji cyfrowych w zakresie tworzenia zr贸wnowa偶onej opieki zdrowotnej przy wykorzystaniu danych.
Zdobycie takich mikropo艣wiadcze艅 ma z za艂o偶enia u艂atwi膰 im codzienn膮 prac臋, wesprze膰 rozw贸j kariery oraz podnie艣膰 ich atrakcyjno艣膰 na rynku pracy.
Aby zobrazowa膰 to na konkretnym przyk艂adzie z naszego podw贸rka: opracowujemy obecnie modu艂y, kt贸re s膮 bezpo艣redni膮 odpowiedzi膮 na wyzwania zwi膮zane z nowymi unijnymi przepisami o Europejskiej Przestrzeni Danych Zdrowotnych (EHDS). Pracujemy m.in. nad mikropo艣wiadczeniami z zakresu wprowadzania i analizy danych ze 艣wiata rzeczywistego w badaniach klinicznych nad nowotworami. To precyzyjna, rynkowa wiedza w pigu艂ce!
鈥� podkre艣la koordynator projektu.
Co dalej b臋dzie si臋 dzia艂o w projekcie? Czego i kiedy mo偶emy si臋 spodziewa膰?
Harmonogram dzia艂a艅 w projekcie jest bardzo bogaty. Oto czego mo偶emy si臋 spodziewa膰 w najbli偶szym czasie: W kwietniu i maju prowadzone s膮 wywiady z wytypowanymi pracodawcami, co pozwoli na rzeteln膮 analiz臋 potrzeb ca艂ego ekosystemu SUSA.
Jednocze艣nie w kwietniu wystartowa艂a og贸lnoeuropejska ankieta dla pracownik贸w ochrony zdrowia. Badanie ma za zadanie zebra膰 dane o tym, jak medycy radz膮 sobie z technologi膮 na co dzie艅 oraz jakich umiej臋tno艣ci im brakuje, co bezpo艣rednio ukszta艂tuje przysz艂y program szkoleniowy przygotowywany w ramach projektu.
Harmonogram naszych dzia艂a艅 na najbli偶sze miesi膮ce jest do艣膰 napi臋ty i obfituje w bardzo konkretne kroki. R贸wnie偶 na wiosn臋 2026 roku realizujemy pilota偶ow膮 burz臋 m贸zg贸w dotycz膮c膮 najlepszych praktyk w zakresie rozszerzonej i wirtualnej rzeczywisto艣ci (XR/AR), w kt贸rej wykorzystamy prawdziwe, kliniczne zbiory danych.
We wrze艣niu tego roku odb臋dzie si臋 czwarte spotkanie Zgromadzenia Og贸lnego, czyli naszego g艂贸wnego organu decyzyjnego, kt贸re podsumuje post臋py i wytyczy dalsze kierunki. Z kolei pod koniec pa藕dziernika zaplanowali艣my pi膮te ju偶 warsztaty typu 鈥濩o-Design鈥� w Sewilli, gdzie wsp贸lnie z partnerami b臋dziemy udoskonala膰 nasze programy edukacyjne.
Jak wi臋c wida膰, przechodzimy od fazy teorii i planowania do fazy wdro偶eniowej na 偶ywym organizmie w bezpo艣redniej wsp贸艂pracy z interesariuszami!
鈥� dodaj膮 realizatorzy projektu.
O projekcie przeczytacie r贸wnie偶 w publikacji: Cyfrowa przysz艂o艣膰 ochrony zdrowia: WBiO艢 w centrum innowacji edukacyjnej.
惭补迟别谤颈补艂: dr Micha艂 Seweryn, dr hab. Agnieszka Grzelak (Centrum Biologii Cyfrowej i Nauk Biomedycznych- BIOBANK 艁脫D殴庐, Wydzia艂 Biologii i Ochrony 艢rodowiska U艁)
Redakcja: Kamila Knol-Micha艂owska (Centrum Promocji, Wydzia艂 Biologii i Ochrony 艢rodowiska U艁)
Grafiki: Mateusz Kowalski (Centrum Promocji, Wydzia艂 Biologii i Ochrony 艢rodowiska U艁)